Orlando Pirates əfsanəsi Albert Mahlangu "muti" ittihamını irəli sürdü
Orlando Pirates-in keçmiş yarımmüdafiəçisi, klub əfsanəsi Albert “Bashin” Mahlangu Cənubi Afrika futbolunda köhnə, amma həmişə gizlində qalan mövzuya qapı açdı: komanda yoldaşlarının bir-birinə qarşı “muti” işlətməsi.
Onun iddiasına görə, Premyer Liqa səviyyəsində birdən-birə formadan düşən, ard-arda zədələnən futbolçuların hamısında günah yalnız sıx təqvimdə, ağır meydanlarda və ya taktiki səhvlərdə deyil. O, barmağını paltardəyişmə otağına tuşlayır.
Meydanda həyat asan deyil
On ildən çox Orlando Pirates formasını geyinmiş Mahlangu peşəkar futboldakı təzyiqin bəzi oyunçuları qaranlıq yollara sürüklədiyini deyir.
“Səs-küyə aldanmayın, meydanda həyat çox çətindir. Mən Pirates-də oynamışam, asan deyildi,” – o, KickOff-a müsahibəsində bildirib.
Mahlangu iddiasını havada saxlamır, birbaşa hazırkı heyətdən nümunələr çəkir və sual dolu cümlələrlə irəli çıxır.
“Məsələn, Pirates-də Andre Jong hanı? Kabelo Dlamini hanı? Evidence Makgopa da, onu çox yaxşı tanıyırdım, bilirdim ki, ikinci hissədə oyuna girsə, mütləq qol vuracaq. Amma indi yoxa çıxıb.
Yanela Mbuthuma Richards Bay-dən gəldi, soldan, sağdan, mərkəzdən qollar vururdu. Pirates-ə gəldi, vurdu, vurdu... birdən-birə dayandı. Qol yox. Bu uşaqlarda nəsə baş verir, elə deyilmi?”
O, bu suallarla həm klubun azarkeşlərini, həm də futbolun içində olanları düşünməyə vadar edir: bu, sadəcə formanın düşməsi, yoxsa daha dərinə gedən problem?
Muti var, amma necə istifadə edirsən?
Mahlangu “muti”nin – yəni mistik, ruhani vasitələrin – oyunda tamamilə kənarda qaldığını demir. Əksinə, onun futbolda yeri olduğunu qəbul edir, amma sərhədi də aydın çəkir: fərdi intiqam yox, kollektiv güclənmə.
“Əgər sənlə mən komanda yoldaşıyıqsa, muti-dən düzgün istifadə etməlisən. Özünü yaxşılaşdır, komandaya kömək et ki, qalib gələk, məni məhv etmək üçün yox.
Mən məhv olsam, necə oynayacağıq? Komanda üçün meydanda 11 oyunçu lazımdır.”
Söhbət təkcə Pirates-lə bitmir. Mahlangu başqa bir nəhəngin vəziyyətini də dilə gətirir və yenə eyni sualı ortaya atır.
“Kaizer Chiefs-in beş sol cinah müdafiəçisi zədəlidir. Bu necə mümkündür?”
Bu cümlə sadə statistikadan çox, onun üçün siqnaldır: ya planlaşdırma, ya hazırlıq, ya da – onun inandığı kimi – görünməyən başqa qüvvələr işə qarışıb.
Paltardəyişmə otağında görünməyən savaş
Mahlanguya görə, tribunadan gələn qışqırıqlar, sosial şəbəkələrdə yazılan tənqidlər yalnız buzdağının görünən hissəsidir. Oyunçuların içində olduğu mühit isə daha mürəkkəbdir.
“Bu komandalarda həyat asan deyil. Azarkeşlər tribunadan qışqırır, futbolçuları danlayırlar, amma bilirlərmi ki, oyunçular nə qədər çətinliklə üzləşir?”
Onun məsləhəti konkret və sərtdir: hər futbolçu özünü ruhani cəhətdən qorumağa çalışmalıdır. Təkcə bədən yox, geyim də hədəfə çevrilə bilər.
“Əgər peşəkar futbolçusan, özünü qorumaq üçün nəsə istifadə et. Lütfən, avadanlığını qoru – butslarını, idman çantanı öz muti-nlə qorxut ki, komanda yoldaşın çantana nəsə qoymağa çalışanda, işləməsin.”
Mahlangu ad da çəkir, sualı daha da kəskinləşdirir:
“Tapelo Xoki son dəfə nə vaxt oynayıb? Sihle Nduli zədədən qayıtmışdı, birdən-birə yenidən zədələndi.”
Bu adlar onun arqumentini gücləndirmək üçün səslənir: qayıdan zədə, uzanan bərpa dövrü, gözlənilməz itkilər.
Bizim dövrümüzdə belə deyildi
Mahlangu öz futbolçu illərinə qayıdanda ton dəyişir. Orada həm nostalgiya, həm də sərt müqayisə var.
“Belə şeylər bizim vaxtımızda adi deyildi. Mən Pirates-də 12 il oynadım. O müddətdə cəmi bir dəfə topuq zədəsi almışam.
Bu gün zədələnirdim, sabah meydanda olurdum. Bir qoca kişi topuğumu kəsdi, içinə nəsə qoydu, ertəsi gün məşqdə idim.”
Onun bu hekayəsi tibbi protokollardan çox, o dövrün inancını və yanaşmasını əks etdirir. İndi isə mənzərə tam fərqlidir.
“İndiki dövrdə oyunçular məşqdə zədələnir və altı ay oynamırlar. Altı ay kənarda qalmaq? Nəsə düz deyil.”
Bu cümlə ilə o, həm müasir hazırlıq metodlarını, həm də öz inancına görə, komanda daxilindəki gizli savaşları hədəfə alır.
Mahlangu son çağırışını bir daha təkrarlayır, amma bu dəfə daha qəti şəkildə:
“Futbolçular, lütfən, özünüzü qoruyun. Nəsə istifadə edin.”
Bu sözlər, xüsusən də Cənubi Afrika futbolunda zədələr və formadakı kəskin enişlər davam etdikcə, uzun müddət müzakirə olunacaq. Sual isə açıq qalır: bu, sadəcə təsadüf və peşəkar riskdir, yoxsa paltardəyişmə otaqlarında görünməyən başqa oyun gedir?
