Patrick Vieira-nın Senegal Yığmasının Baş Məşqçisi Təyinatı: Qarışıq Dönəm
Patrick Vieira-nın Senegal yığmasının baş məşqçisi kimi elan olunması, ölkə futbolunun ən qarışıq dönəmlərindən birinə təsadüf edib. Elə bir məqam ki, 50 yaşlı mütəxəssisin Teranga Şirlərinin sükanına ümumiyyətlə keçib-keçməyəcəyi belə hələ tam aydın deyil.
Rəsmi elan var, müqavilə yox
Senegal Futbol Federasiyası (FSF) onun təyinatını açıqlayıb, amma müqavilə hələ imzalanmayıb. Vieira-nın rəsmi təqdimatının tarixi də bəlli deyil. Federasiya yalnız onu deyir ki, “inzibati və müqavilə ilə bağlı razılaşmalar” üzərində danışıqlar davam edir.
FSF daxilindəki gərginlik, kabinetdaxili çəkişmələr və siyasi təcrid fonunda bu tələskənlik təsadüfi deyil. Amma çıxış yolu da azdır. Təqvim sıx, təzyiq böyükdür.
Vieira, bazar ertəsi keçirilən FSF iclasında sələfi Pape Thiaw-ı əvəzləmək üçün yekdilliklə təsdiqlənib. Namizədlər sırasında keçmiş Niderland ulduzu Patrick Kluivert də vardı. Amma köhnə müqavilənin necə bitdiyi hələ qaranlıqdır.
Pape Thiaw düyünü
Thiaw, Belçikaya qarşı dramatik 1/16 final məğlubiyyətindən sonra vəzifədən uzaqlaşdırılıb. Üstəlik, bu qərar yığmanı maliyyələşdirən hökumətin rəsmi təsdiqi olmadan verilib. İndi o, bir neçə aylıq ödənilməmiş maaşını və müxtəlif bonuslarını tələb edir. Ümumi məbləğin təxminən 815 min dollar (600 min funt sterlinq) civarında olduğu bildirilir.
Bu, yalnız maliyyə mübahisəsi deyil. Bu, federasiyanın qərarvermə legitimliyini sual altına salan bir dava kimi də oxunur.
FSF rəhbərliyi özü də asılı vəziyyətdədir. Onların seçkiləri ilə bağlı mübahisə artıq bir ildir davam edir və iş idman arbitrajının ən yüksək instansiyası olan Cas-a qədər gedib çıxıb. Lozannadakı məhkəmənin qərarı cümə gününə qədər gözlənilir. Həmin qərar təkcə hazırkı rəhbərliyin yox, eyni zamanda Vieira seçiminin də hüquqi əsaslarını silkələyə bilər.
Cas kölgəsi altında təyinat
Hökumətin dəstəyini itirmiş, ictimai rəydə təklənmiş, üstəlik Cas qərarının astanasında olan FSF yenə də hərəkətə keçməli oldu. Çünki vaxt gözləmir.
Senegal 23 sentyabrda 2027-ci il Afrika Millətlər Kubokunun (Afcon) seçmə mərhələsində meydana qayıdır. Teranga Şirləri J qrupunun ilk oyununda səfərdə Mozambiklə qarşılaşacaq, bir neçə gün sonra isə Efiopiya ilə görüş var. Yığma başsız qala bilməzdi. Amma tələsik verilən qərar indi məhkəmə hökmünün kölgəsindədir.
İşin ironik tərəfi budur: Cas-dan gələcək qərar yalnız federasiya rəhbərliyinin səlahiyyətlərini deyil, elə Vieira-nın özü ilə bağlı təyinatı da şübhə altına sala bilər.
Ulduz futbolçu, qeyri-sabit məşqçi
Vieira-nın oyunçu kimi CV-si mübahisəsizdir. Arsenal, Inter Milan, Fransa millisinin kapitanlığı, müasir dövrün ən böyük yarımmüdafiəçilərindən biri kimi statusu. Amma məşqçilik karyerası bu parıltını tam əks etdirməyib.
Onun adı çox şey vəd edir, nəticələr isə hələ ki, eyni dərəcədə güclü danışmır. Məhz bu səbəbdən, indi qarşısında duran tapşırıq daha da ağır görünür: Afrika çempionu olmuş bir komandanı yenidən qurmaq, keçmişin ağırlığını daşıyan bir nəsildən sonra yeni dövr açmaq.
Diambars bağlantısı
Bütün bunlara baxmayaraq, Vieira Senegal üçün yad adam deyil. O, Fransa millisində oynasa da, doğulduğu ölkə ilə bağını heç vaxt tam qoparmayıb.
Karyerasının sonlarına yaxın atdığı ən böyük addımlardan biri Diambars İnstitutuna etdiyi böyük sərmayə idi. Bu akademiya qısa müddətdə Afrikanın aparıcı futbol ocaqlarından birinə çevrildi və təxminən iki onillik sonra Senegal futbolunun yüksəlişində əsas sütunlardan biri oldu.
Diambars, Idrissa Gana Gueye, Bamba Dieng və Abdoulaye Seck kimi oyunçular yetişdirdi. Onlar 2018-dən bəri Senegal millisinin hekayəsində mühüm rollar oynayıblar. Bu, Vieira-nın indi əlinə verilən komandanın köklərinə nə qədər yaxından toxunduğunu göstərir.
Zirvədən sonra yenidənqurma
Senegal, 2022-ci ilin fevralında gecikmiş 2021 Afcon-un finalında ilk dəfə Afrika çempionu oldu. Bu, ölkə futbol tarixində dönüş nöqtəsi idi. Yanvarda keçirilən son Afcon finalında isə əlavə vaxtda qazanılan 1:0 hesablı qələbə ilə ikinci titul gəldi.
Amma bu hekayənin son sözü hələ yazılmayıb. Çünki Thiaw, əlavə vaxtın son dəqiqələrində meydan sahibləri Mərakeşə verilən mübahisəli penaltiyə etiraz olaraq komandasını meydandan çıxardıqdan sonra, kubokun son taleyi də Cas-ın öhdəsinə qalıb. Yəni Senegalın şanlı uğurunun hüquqi nöqtəsi hələ qoyulmayıb.
Bu fonun içində Vieira-nın missiyası aydındır, amma asan deyil: tarixinin ən parlaq fəsillərindən birini yeni bir dövrlə əvəzləyən komandanı yenidən formalaşdırmaq.
Ağır miras: Mané nəsli
Komandada istedad çatmır demək ədalətsizlik olardı. Gənc oyunçular gəlir, potensial görünür. Amma onların çiynində bir nəsilin mirası var: Sadio Mané, Edouard Mendy, Kalidou Koulibaly, Gana Gueye. Bu adlar yalnız ulduz deyil, həm də standartdır. Bu standardı qorumaq, hətta yüksəltmək tələb olunur.
Vieira üçün bu, həm də emosional bir çevrə kimi görünə bilər. Diambars vasitəsilə toxunduğu sistem indi ona bütöv yığma şəklində təhvil verilir. Amma bu dəfə məsələ təkcə istedad yetişdirmək deyil, yüksək səviyyədə nəticə qazanmaqdır.
Məşqçi siyahısı və gizlətmədiyi niyyət
FSF-nin hazırladığı qısa siyahıda yalnız Vieira yox idi. Patrick Kluivert, Patrice Carteron, eləcə də keçmiş Senegal yığma oyunçuları Habib Beye və Oumar Daf da namizədlər sırasında idi.
Fransalı mütəxəssis isə sanki bu yarışda önə çıxdığını gizlətmədi. Xüsusilə də son vaxtlar Senegal səfəri zamanı tətilinin qeyri-adi dərəcədə geniş işıqlandırılması, onun bu posta iddiasına dair açıq mesaj kimi oxundu. Vieira kameralar qarşısında təbəssümlə görünürdü, amma indi onu gözləyən vəzifə, tətil fotolarındakı rahatlıqdan çox uzaqdır.
İndi sual budur: Cas qərarı, federasiyanın gələcəyi və müqavilə düyünləri arasında sıxışmış bu layihə, Patrick Vieira-ya həqiqətən start götürməyə imkan verəcəkmi, yoxsa Senegal futbolu üçün bu, yalnız başlanmamış bir dövrün adı kimi qalacaq?
