Patrik Vieyra Senegal yığmasının yeni baş məşqçisi oldu
Patrik Vieyra nəhayət geri döndü. Bu dəfə futbolçu kimi yox, Senegal millisinin baş məşqçisi kimi. Və o, bunu sadəcə iş yeri dəyişikliyi kimi yox, “evə qayıdış” kimi təqdim edir.
Dünya çempionundan vətənə dönüş
50 yaşlı mütəxəssis Qərbi Afrikada doğulub, amma futbol dünyasında adını Fransa ilə yazdırdı. 1998-ci il dünya çempionluğu, 2000-ci il Avropa çempionluğu – Les Bleus ilə qazandığı kuboklar onu qitənin ən nüfuzlu orta sahə oyunçularından birinə çevirmişdi.
İndi isə o, ilk dəfə beynəlxalq səviyyədə baş məşqçi kimi çalışacaq. New York City, Nice, Crystal Palace, Strasbourg və Genoa kimi klublardakı dönəmlərdən sonra Senegal yığması ilə start xəttinə çıxır. Dakar şəhərində, Teranga Lions-un yeni sükanı arxasında təqdimat mərasimində səsi titrəməsə də, sözlərində hiss açıq idi: bu, karyera addımından çox, şəxsi hekayədir.
“Senegal millisinin baş məşqçisi olmaq mütləq bir xəyaldır,” – deyə o, mətbuat konfransında vurğuladı. “Burada doğulmuşam, valideynlərim də buradan. Bu, həqiqi mənada evə qayıdışdır.”
20 milyonun gözləntisi
Vieyra bu vəzifəni ilk təklifdən qəbul etdiyini gizlətmədi. Onu cəlb edən təkcə bayraq və himn deyildi. O, qarşısında duran nəsli “istisna” adlandırdı.
“İlk görüşlərimdən etibarən federasiya prezidenti ilə bu çağırışı dərhal qəbul etdim, çünki həm də qeyri-adi bir nəsil var,” – deyə o bildirdi.
Bu nəsil artıq nəticə verib. 2025-ci ildə Afrika Millətlər Kuboku titulunu qazanan, qitənin ən ağır çəkili komandalarından biri. Amma eyni zamanda, ağır travma yaşamış kollektivdir.
Vieyra bunu da unutmadı: “Xalqın – 20 milyon senegallının – gözləntilərini anlayıram. Bildirəm ki, sahib olduğum təcrübə və qətiyyətlə bu layihəni sona qədər aparacağıma inanıram.”
Dramla bitən dünya çempionatı, mübahisəli Afrika çempionluğu
Vieyra, Pape Tiaw-ın istefasından sonra komandanı çətin emosional fonla təhvil alır. 2026 dünya çempionatında Senegal son 1/16 mərhələsində Belçikaya qarşı 85-ci dəqiqəyə qədər 2:0 hesabı ilə öndə idi. Sonra isə hər şey dağıldı: üstünlük əldən verildi, əlavə vaxtda 2:3 hesablı məğlubiyyət və acı vida.
Afrika Millətlər Kubokundakı hekayə də rahat deyildi. Yanvarda Mərakeşə qarşı finalda əlavə vaxtda vurulan qol, 1:0 hesablı qələbə və qitə çempionluğu. Amma bu sevinc də çox çəkmədi. Finalda penalti qərarına etiraz əlaməti olaraq bəzi oyunçuların və heyət üzvlərinin meydanı tərk etməsi, kubokun mart ayında ev sahibi Mərakeşə verilməsi və işin İdman Arbitraj Məhkəməsinə qədər gedib çıxması.
Bu fonun içində Vieyra səhnəyə çıxır və cümlələri sərt, amma aydın qurur: “Bu gün Senegal dünya futbolunun böyük ölkələri arasındadır. Artıq məqsədlər 10-15 il əvvəlki kimi deyil. Son illərin nəticələri ilə Senegal irəli gedib, yeni səviyyələrə qalxıb. Nəticə tələbi də yüksəlib. Biz möhkəm təməl qoymalıyıq.”
Sıfırdan başlamaq yox, yeni fəsil açmaq
Vieyranın planı romantik şüarlardan ibarət deyil. O, meydanda “dəqiq struktura”, “intensivlik və aqressiya”ya söykənən komanda qurmaq istəyir. Amma əvvəlkilərin izini silmək fikrində deyil.
“Mənim üçün önəmli olan sıfırdan başlamaq deyil,” – deyə o əlavə etdi. “Son illərdə federasiyanın qurduqlarına hörmətlə yanaşmaq və növbəti mərhələni inşa etməkdir, yeni fəsil açmaqdır. Yeni fəsil o demək deyil ki, hər şeyi dağıtmaq lazımdır, hər şeyi pəncərədən atmaq lazım deyil.”
Onun üçün bu komandanın əsas gücü dəyişməz qalmalıdır: “Bu yığmanın gücünü – kimliyini, birliyini, birlikdə əziyyət çəkmək bacarığını – qorumaq lazımdır.”
Bir şərt qoyur: tək işləmək istəmir. “Bu layihənin işləməsi üçün bütün xalqın birliyinə ehtiyacım olacaq. Komandanın qürurunu bərpa etmək üçün ürəkdən və ruhdan çalışacağam.”
Start siqnalı: Afcon 2027 təsnifatında alovlu giriş
Yeni baş məşqçi üçün bal ayı yoxdur. O, birbaşa rəqabətin içinə atılıb: Afrika Millətlər Kuboku 2027-nin təsnifatı. Bu pəncərədə iki oyun, noyabrda daha ikisi, 2027-ci ilin martında isə son iki tur. Təqvim sıx, səhv payı azdır.
İlk oyun rəsmi olaraq 25 sentyabrda Dakar şəhərində Mozambikə qarşı ev matçı olmalı idi. Amma şəhər 2026 Gənclər Olimpiya Oyunlarına hazırlaşdığı üçün qarşılaşmanın yeri dəyişdirilib. İndi Senegal ilk imtahanını səfərdə verəcək.
“Əlbəttə, ilk oyunu burada, Dakar-da keçirməyi üstün tutardım,” – deyə Vieyra etiraf etdi. “Amma federasiya ilə birlikdə qərara gəldik ki, oyunu təxirə salıb Mozambikdə oynamaq daha doğrudur. Bu, qəbul edib həll etməli olduğumuz çətinliklərdir.”
Bu pəncərədə ikinci rəqib də səfərdədir – 29 sentyabrda Efiopiya ilə duel.
Mendy getdi, Mane bu dəfə yoxdur
Kadr vəziyyəti də tam ideal deyil. Uzun illər bir nömrə olmuş Edouard Mendy artıq yığmadan getdiyini açıqlayıb. 34 yaşlı qapıçı Teranga Lions ilə vidalaşıb və qapıda yeni dövr başlayır.
Komandanın siması sayılan Sadio Mane də bu pəncərədə iştirak etməyəcək. Vieyranın sözlərinə görə, 34 yaşlı hücumçu “kiçik fiziki problem” səbəbindən kənarda qalacaq. Onun da Mendy kimi yığmadan gedə biləcəyi ilə bağlı söz-söhbətlər vardı, amma yeni baş məşqçi bu ssenarini indi üçün bağladı: Mane, sağlam olsa, növbəti heyətdə “mütləq” olacaq.
Sağ cinah müdafiəçisi Krepin Diatta hazırda klubsuz olduğu üçün çağırılmayıb. Hücum xəttində isə daha bir boşluq var: Ismaila Sarr. O, həm zədə, həm də transferlə bağlı qeyri-müəyyənlik səbəbindən bu mövsüm Crystal Palace forması geyinməyib və yığmanın bu toplanışında iştirak etməyəcək.
Zəngin futbolçu karyerası, dalğalı məşqçi yolu
Vieyranın oyunçu kimi CV-si parlaqdır. Amma məşqçi kimi eyni sabitliyi tapa bilməyib. Crystal Palace-dan 2023-cü ilin martında ayrıldıqda onun hesabında bütün turnirlərdə 74 oyuna 22 qələbə vardı. Strasbourg-dakı mövsümdən sonra isə Genoa macərası daha da sərt sonluqla bitdi.
O, 2024-25 mövsümündə Genoa-nı Serie A-da saxlamışdı, amma növbəti mövsümün əvvəlində 9 turda 6 məğlubiyyət komandanı turnir cədvəlinin dibinə endirdi və noyabrda istefa qaçılmaz oldu. O vaxtdan bəri işsiz idi.
Buna baxmayaraq, özünü sınanmış və güclənmiş görür: “Məşqçi karyerəmdən, keçdiyim təcrübədən danışanda, həmişə pozitiv qalan insan olmuşam. Bu o deməkdir ki, öyrənirsən və həmişə götürməli müsbət şeylər var. Mən bu gün Genoa-dakı son dövrümdən daha yaxşı məşqçiyəm, çünki o təcrübə mənim böyüməyimə kömək etdi və müəyyən şeyləri anlamağımı təmin etdi. Məşqçi kimi sahib olduğum təcrübə ilə azarkeşlərin gözləntilərini qarşılaya biləcəyimə şübhəm yoxdur.”
Dakarın isti qucağı
Cümə axşamı axşam saatlarında Dakar hava limanında onu sanki çoxdan itirdikləri biri kimi qarşıladılar. Sosial şəbəkələrdə yayılan görüntülərdə Vieyranın Senegal bayrağını başı üzərinə qaldırdığı, izdihamla əl sıxıb gülümsədiyi anlar var. O, həmin atmosferi bir cümlə ilə yekunlaşdırdı: “Daha isti qarşılanma təsəvvür edə bilməzdim. Azarkeşlərin coşqusunu gördüm və buna görə onlara təşəkkür edirəm.”
Son cümləsi isə bu hekayənin mahiyyətini tam açdı: “Bu milli komandanı götürmək karyerəmdə sadəcə yeni mərhələ deyil – evə qayıdışdır.”
İndi sual təkdir: bu qayıdış, Senegalı dünya futbolunun zirvəsində sabitləşdirəcək yeni bir qızıl dövrün başlanğıcına çevriləcəkmi?
