Pico Lopes: Dublin sinfindən Dünya Kubokuna
Bu gecə Houston stadionuna iki kiçik ada ölkəsi çıxır: meydanda Cape Verde, ekranların o üzündə isə İrlandiya. Saat fərqlidir, hekayə eyni: nəfəsini tutmuş insanlar bir oyun gözləyir.
Atlantikdə, Seneqal sahillərindən kənarda yerləşən balaca arxipelaqda saat 23:00 olacaq. Küçələr yəqin ki, sakitdir, evlərdə isə tək bir səs: televiziya. Dublin və ətrafında isə artıq şənbə səhəridir. Saat 01:00-da RTÉ2 qarşısında yuxunu qurban verən qohumlar, dostlar, sabiq və indiki komanda yoldaşları, elə sadəcə maraqlananlar. Hamısı bir ad üçün oyaq qalır: Pico Lopes.
Yaponiyadan Houstona uzanan xatirə
Cape Verde bu turnirə nağıl kimi başlayıb. İspaniya ilə 0:0-lıq möhtəşəm bərabərlik, ardınca Uruqvaya qarşı 1:1 – həm də tarixlərində ilk Dünya Kuboku qolunu vuraraq. İndi isə hesab sadədir: Səudiyyə Ərəbistanına qarşı heç-heçə və ya qələbə Afrika təmsilçisini 1/8 finala çıxaracaq.
Bu ssenari İrlandiya üçün tanışdır. Düz 24 il əvvəl, Yaponiyada, Robbie Keane, Gary Breen və Damien Duff-ın qolları İrlandiyanı Səudiyyə Ərəbistanı üzərində qələbə ilə 1/8 finala daşıyanda bütün ölkə ayaqda idi. O vaxt Dublin məktəblərində sinfə televizor gətirilirdi. O siniflərdən birində oturan şagird isə bu gün Cape Verde millisinin müdafiəçisi və Shamrock Rovers kapitanıdır.
Lopes həmin günləri yada salırdı: sinfə gətirilən o köhnə televizor, Yokohama oyunu, uşaqların qışqırığı. İndi isə eyni rəqibə qarşı, amma başqa rəngdə forma ilə, öz taleyini yazmaq üçün meydana çıxır.
Onun bir cümləsi bu gecənin ovqatını xülasə edir: tarix təkrarlansa, amma bu dəfə Cape Verde üçün.
“Asan oyun yoxdur” – Lopesin ayıq tonu
Pico Lopes üçün bu, təkcə romantik hekayə deyil, həm də ciddi işdir. O, Səudiyyə Ərəbistanına qarşı oyunu nə nostalji, nə də zəif rəqib kimi görür.
Bu sözləri ilə komandanın başını yerdə saxlayır: qarşıda nə “asandır”, nə də “öncədən yazılıb”. Rəqibin sürətli keçidlərindən, fərdi keyfiyyətindən xəbərdardırlar. Hiss olunur ki, Lopes meydanda emosiyadan çox planı önə çəkir: diqqət yalnız oyunun özündədir, heç nə əvvəlcədən qazanılmayıb.
Cape Verde baş məşqçisi Bubista da eyni tonla danışır. O, komandasının Dünya Kuboku səhnəsində özünü “qonaq” kimi hiss etməsini qəbul etmir. Onun baxışında bu turnir yalnız böyük və zəngin ölkələrin meydanı deyil.
Onun fikrincə, Səudiyyə Ərəbistanı nizam-intizamı, sürətli keçidləri ilə çətin rəqibdir. Amma Cape Verde də öz nizamına, planına güvənir. Bu, “möhkəm dayan, fürsəti gözlə” fəlsəfəsidir.
İspaniya və Uruqvaydan gələn özünəinam
İspaniyaya qarşı o bərabərlik təkcə nəticə deyildi, bəyanat idi. Cape Verde həmin oyunda cəmi bir cərimə zərbəsi verdi, amma öz qapısını da təmiz saxladı. Topu rəqibə verib, sinirə toxunan dərəcədə soyuqqanlı oynadılar. Dünyanın ən texniki komandalarından birinə qarşı bu qədər intizam – bu, təsadüf sayıla bilməz.
Sonra gəldi Uruqvay oyunu. Cape Verde tarixində ilk dəfə Dünya Kubokunda qol vurdu. Kevin Pina-nın cərimə zərbəsindən gələn top yalnız tabloya deyil, ölkənin futbol yaddaşına yazıldı. Uruqvay kimi rəqibə qarşı önə keçmək, iki oyundan iki xal toplamaq – bu, qrupun son turuna tam fərqli ruhla girməyə imkan verdi.
Lopes də bunu gizlətmir. Komandanın ovqatı yaxşıdır, son turu final kimi görürlər. Hər şey onların əlindədir, hesabı özləri açmağa çalışacaqlar. O, bu vəziyyəti “gözlənilən” yox, “istənilən və inanılandan doğan” kimi təsvir edir. İlk iki oyundan iki xal – kağız üzərində kiçik, reallıqda isə böyük qazancdır.
Bu xal sayəsində Cape Verde indi qrupun son oyununa həm ümidli, həm də azad çıxır. Qorxudan çox fürsət hissi var.
İrlandiyanın yeni sevimlisi: “33-cü qraflıq”
Bu hekayənin başqa bir xətti də var. Respublika komandası pley-offda Czechia qarşısında uduzub Dünya Kubokunu televizordan izləməyə məhkum olanda, bir çox irland azarkeş boşluq hiss edirdi. O boşluğu gözlənilməz bir komanda doldurdu: Cape Verde.
Pico Lopes bunu hiss edir. O, hər gün dostlarından, ailəsindən, İrlandiyadan gələn mesajlar aldığını deyir. Sosial şəbəkələrdə, azarkeş forumlarında Cape Verde getdikcə “ikinci ölkə”, hətta zarafatla “33-cü qraflıq” adlandırılır.
İrlandiya üçün bu, bir az nostalji, bir az da qürurdur. Dublin küçələrində böyüyən, Shamrock Rovers formasında kapitan sarğısı daşıyan bir futbolçu indi Dünya Kubokunda başqa bir ölkənin uğuru üçün savaşır. Və həmin uğur, bir zamanlar İrlandiyanın Səudiyyə Ərəbistanına qarşı yazdığı xatirəni xatırladır.
Lopes isə artıq irəliyə baxır. O, evə qayıdanda bu dəstəyi şəxsən təşəkkürlə qarşılayacağını deyir. Amma əvvəlcə bir iş qalıb.
Bu gecə Houston stadionunda işıqların altında, tarix yenidən yazıla bilər. Sual təkdir: bu dəfə Yokohama xatirəsi Cape Verde rənglərində təkrarlanacaqmı?
