Premyer Liqa: Düşmə Savaşında Gərgin Anlar

Premyer Liqa tarixinin ən keyfiyyətli “can üstü” döyüşlərindən biri yaşanır. Adətən belə gərginlik zirvədə olur, bu dəfə isə dramatika dibdə yazılır.

Leeds United, Tottenham Hotspur və Nottingham Forest bayram həftəsonunu qələbə ilə bağlayanda, xilas yarışı birdən-birə başqa rəng aldı. Artıq bu, sadəcə sağ qalmaq savaşı deyil. Bu, hər xalın, hər səhvin, hər epizodun tarixə düşdüyü bir marafondur.

Son aylarda bu üçlüyün – Forest, Spurs və West Ham – oyunu bir növ “kim əvvəl göz qırpacaq?” sualına çevrilib. Üç komanda birlikdə son doqquz Premyer Liqa matçında cəmi bir dəfə uduzub. Adətən belə seriyalar avrokubok xətti uğrunda gedənlərə məxsus olur. İndi isə onları Çempionşip qorxusu sürükləyir.

Aşağıdakı “titulyar” mübarizə

Bu mövsüm düşmə zonasının ətrafı o qədər güclənib ki, 2015-16 mövsümündən bəri ilk dəfə olaraq, 36 və ya daha çox xalla Premyer Liqanı tərk edəcək komanda olacaq. Statistikaya baxsan, bu rəqəm adətən xilas üçün sərhəd sayılırdı. İndi isə təhlükə xətti yuxarı qalxıb.

BBC Radio 5 Live-ın “Monday Night Club” verilişində jurnalist Rory Smith bunu açıq dillə dedi: kimsə çoxlu xalla düşəcək. Son iki mövsümdə son üçlük 30 xal səddini belə aşa bilmirdi, indi isə aşağıdakılar həm temp, həm də keyfiyyət tapıblar.

Leeds noyabrdan, Manchester City ilə oyundan bəri, formada cədvəlin yuxarı yarısına aid komanda təsiri bağışlayır. Forest sonradan açılıb. Spurs və West Ham isə hələ də təhlükədədir, amma ikisindən biri uzun illərdir görünməmiş qədər yüksək xal sayıyla aşağı yuvarlanacaq.

Bu mübarizənin nə qədər amansız olduğunu West Ham şənbə günü Brentford qarşısında 0:3 hesablı darmadağınla ən sərt şəkildə hiss etdi. Bu yarışda pis oyun və itirilən xalın cəzası dərhal, həm də ağır kəsilir.

Forest nəfəs alır, Pereira fərq yaradır

Bazar ertəsi Stamford Bridge-də Chelsea üzərində 3:1 hesablı qələbə Nottingham Forest üçün sadəcə üç xal deyildi. Bu, yeddi oyunluq məğlubiyyətsiz seriyanın davamı, həm də psixoloji azadlıq idi.

Forest indi 18-ci pillədəki West Ham-dan altı xal öndədir, 17-ci yerdəki Spurs-lə fərq isə yenidən beş xala qayıdıb. Riyazi təsdiq hələ gəlməyib, amma bu qələbə City Ground tribunalarında artıq növbəti mövsümün Premyer Liqa mahnılarının məşqini başladıb.

Mövsüm boyu üç baş məşqçi dəyişikliyi ilə sarsılan klub, sağ qalmağı bacarsa, buna görə böyük ölçüdə Vitor Pereira-ya borclu olacaq. Fevralda Sean Dyche-in yerinə gələn 57 yaşlı mütəxəssis, idarə etdiyi doqquz liqa oyunundan yalnız ikisində uduzub.

Onun komandası Manchester City, Tottenham, Aston Villa, Sunderland və Chelsea ilə matçlardan məğlubiyyətsiz çıxıb. Son üç qarşılaşmada 12 qol vurub, cəmi 2 qol buraxıblar. Top fərqi -12-dən -2-yə yüksəlib. Mövsüm sonunda bu, faktiki olaraq əlavə bir xal rolunu oynaya bilər.

Spurs yenidən nəfəs tapır

Digər cəbhədə Tottenham, 2026-cı ildəki ilk Premyer Liqa qələbəsinin ardınca bazar gecəsi ciddi dəyişikliklərlə çıxan Aston Villa üzərində həyati önəm daşıyan qələbə qazandı. Üç tur ardıcıl düşmə zonasını tərk edə bilməyən komanda, nəhayət, “qırmızı xətt”in üst tərəfinə keçdi və West Ham-ı arxada qoydu.

“Monday Night Club”da keçmiş Manchester City və Newcastle United qapıçısı Shay Given bu sıxlığı belə təsvir etdi: artıq reallıqda bu yarış iki komanda arasındadır, digərləri faktiki olaraq canını qurtarıb. Onun fikrincə, Tottenham üçün bu həftə nəhəng əhəmiyyət daşıyır: taktikanı, menecerləri, idarə heyətini bir kənara qoyub, nəticəyə köklənməli idilər – və aldılar.

Bir neçə həftə əvvəl Spurs stadionu matçların sonunda yarıboş qalırdı. İndi isə Aston Villa üzərində qələbədən sonra səfər tribunası coşqu ilə partlayırdı. O hiss – “oyun udmuşuq, düşmə zonasından çıxmışıq, West Ham-la yerləri dəyişmişik” duyğusu – bəzən hər cür analitikadan daha çox iş görür.

West Ham – gecikmiş oyanışın kölgəsi

Amma Londonun şərq tərəfində yalnız qaranlıqdan danışmaq da düzgün olmaz. Mövqeləri təhlükəli olsa da, West Ham son üç ayda xeyli yaxşılaşıb. Yanvardakı ardıcıl iki məğlubiyyətdən sonra oynadıqları son 14 Premyer Liqa matçında yalnız dörd dəfə uduzublar.

Yenə də bu klub yaxşı bilir ki, bəzən gecikmiş oyanış xilas üçün kifayət etmir. Onlar Premyer Liqa tarixində son səkkiz turda ən çox xal (15) toplayıb yenə də düşən komanda kimi xoşagəlməz rekorda sahibdirlər.

Daha yaxın keçmişdən nümunə: Newcastle United – 36 və ya daha çox xalla Premyer Liqanı tərk edən son komanda – mövsümü altı oyunluq məğlubiyyətsiz seriya ilə başa vurmuşdu, amma bu belə onları Çempionşipdən xilas etməmişdi.

İndi Forest, Spurs və West Ham bu sürəti saxlasalar, onlardan biri oxşar şəkildə tarix kitablarına düşə bilər – bu dəfə də arzuolunmaz başlıq altında.

Rəqəmlər yalan demir, amma…

1995-ci ildən bəri, liqa 20 komandadan ibarət olandan bu yana, xilas üçün orta hesabla 36 xal kifayət edib. Bu dəfə isə bu hədd artıq köhnəlib. Çünki West Ham artıq 36 xala çatıb və yenə də üçüncü düşmə yerini tutur.

Rory Smith-in sözlərinə görə, Brentford-a qədər üçlü arasında ən formda komanda məhz West Ham idi. Nuno Espírito Santo komandanı yanvardakı tam ümidsiz durumdan çıxarıb, onlara taktiki intizam, aydın kimlik qazandırmışdı. Kiçik, amma sabit bir seriya qurulmuşdu.

Məhz buna görə, səkkiz oyundur qalib gələ bilməyən rəqibə qarşı həmin 0:3-lük darmadağın şok effekti yaratdı. Komanda azacıq ritm tapmışkən, belə bir iflas – ciddi xəbərdarlıq siqnalıdır.

Opta məlumatlarına əsasən, indi düşməyə ən çox namizəd məhz West Ham-dır – ehtimal 77.71%. Tottenham üçün bu göstərici 22.03%, Forest üçün isə cəmi 0.13%-dir.

Hazırkı templər qorunarsa, West Ham 2011-ci ildən bəri ilk dəfə Çempionşipə yuvarlanacaq. 2023 Conference League qalibi hazırda oyun başına 1.03 xal toplayır, bu da mövsüm sonunda 39 xal deməkdir.

Tottenham 1.06 xal ortalaması ilə 40 xala doğru gedir. Forest isə bu tempdə davam etsə, dördüncü ardıcıl mövsüm üçün Premyer Liqadakı yerini 46 xalla təmin edəcək.

Bu, başqa heç birinə bənzəməyən bir düşmə savaşıdır. Sual indi təkcə budur: Premyer Liqa bu hekayəyə son turda daha bir zəlzələ əlavə edəcək, yoxsa rəqəmlər bu dəfə də qalib gələcək?