Premyer Liqada yeni dövr: Arsenal zirvədə, City kölgədə
Cümə axşamı başlayan mövsüm təkcə təqvimdəki yeni tarix deyil. Bu, Premyer Liqanın güc xəritəsinin yenidən çəkildiyi, köhnə hegemoniyanın dağıldığı, yeni iddiaların isə hələ tam formalaşmadığı bir başlanğıcdır.
On il ərzində liqanı formalaşdıran Pep Guardiola artıq yoxdur. Manchester City ilk dəfə bu qədər böyük boşluqla mövsümə girir. Eyni anda Arsenal 22 ildən sonra ilk dəfə çempionluğun müdafiəçisi kimi start götürür. Mikel Arteta indi liqanın ən uzunmüddətli baş məşqçisidir və “Emirates”dəki sabitlik, yayda baş məşqçi dəyişən doqquz klubun yaratdığı təlatümlə kəskin ziddiyyət təşkil edir.
Michael Carrick və Roberto De Zerbi müvafiq olaraq Manchester United və Tottenham-da ilk tam mövsümlərinə çıxırlar. Liverpool-u Andoni Iraola, Chelsea-ni isə Xabi Alonso götürür. Üç yeni yüksələn – Coventry City, Ipswich Town və Hull City – isə ötən mövsüm Avropaya vəsiqə qazanan Sunderland-in nağılından ilham almağa çalışacaq.
Bu xaosun içində mövsüm necə sıralana bilər? Proqnoz cədvəlinin aşağılarından yuxarıya doğru gedək.
Hull City – möcüzəvi yüksəlişdən sərt reallığa
Keçən mövsüm: Çempionşip – pley-offdan yüksəliş
Hull-a qayıdış üçün isti qarşılanma, amma proqnoz cəhənnəmi. Sergej Jakirovic-in komandası bəlkə də son illərin ən qəribə yüksəliş hekayəsini yazdı. Opta-nın hesablamalarına görə, Hull ötən mövsüm Çempionşipdə gözlənilən xallar üzrə 23-cü idi. Kağız üzərində Liqa 1-ə düşməli idilər. Amma nəinki sağ qaldılar, üstəlik Middlesbrough-ya Wembley-də qalib gələrək Premyer Liqaya çıxdılar (Southampton-ın turnirdən kənarlaşdırılmasından sonra).
İndi isə başqa dünya başlayır. Yayda heyətdə böyük hərəkətlilik olsa da, Hull yenidən düşmə ehtimalı ən yüksək komandalardan biri sayılır. Uzun, ağır və səhv üçün az yer buraxan mövsüm onları gözləyir.
Ipswich Town – sürətli qayıdış, ağır suallar
Keçən mövsüm: Çempionşip – 2-ci yer
2024-25-dəki solğun enişdən sonra Ipswich dərhal geri döndü. Klub yanaşmasını da dəyişdi. Artıq yalnız Çempionşipin ən yaxşılarını “süpürmək” yox, daha geniş bazara çıxmaq strategiyası var. Nəticə? Rekord transfer – Toulouse-dan hücumçu Emersonn, Celtic-dən Daizen Maeda.
Lakin bütün bunlar yetərli olacaqmı? Bournemouth və Wolves-dakı işləri ilə tanınan Gary O’Neil, Kieran McKenna-nın yerinə gəlib. McKenna dörd mövsümdə üç yüksəliş, bir enişdən sonra futboldan fasilə istədiyini açıqladı – bəlkə də qarşıdakı missiyanın nə qədər ağır olduğunu hiss etdiyi üçün. O’Neil-in işi nəhəngdir. Bu komandanı təkcə rəqabətədavamlı yox, həm də təhlükəsiz zona ətrafında saxlamalıdır.
Coventry City – emosiyanın dalğasında, sərt səviyyə fərqində
Keçən mövsüm: Çempionşip çempionu
Üç yüksələn arasında ən çox “momentum” sanki Coventry-nin yanındadır. 25 illik fasilədən sonra Premyer Liqaya dönüş, Frank Lampard-ın rəhbərliyi altında gözlənilməyən yüksəliş, şəhərdə yenidən canlanan inam – bunlar az deyil.
Amma romantika bir yerə qədərdir. Səviyyə fərqi indi daha kəskindir. Sunderland-in ötən mövsüm transfer bazarındakı cəsarətli yanaşması bir növ “şablon” sayılırsa, Coventry də cavab verib: iki dəfə klub rekordunu qırıblar, o cümlədən 20 yaşlı yarımmüdafiəçi Caleb Yirenkyi üçün 26 milyon funt ödəyiblər. Bununla belə, ən önəmli işləri Lampard-ı saxlamaq oldu. Chelsea və Everton-dan qovulandan sonra o, Premyer Liqada özünü yenidən sübut etmək şansı qazanır.
Fulham – Silva sonrası narahatlıq
Keçən mövsüm: 11-ci
Craven Cottage ətrafında narahatlıq hiss olunur. Beş parlaq ildən sonra Marco Silva getdi, yerinə isə keçmiş Liverpool müdafiəçisi Alvaro Arbeloa gəldi. Onun Real Madrid-dəki gərgin müvəqqəti dövrü hələ də yaddaşlardadır və bu təyinat hələlik azarkeşləri tam sakitləşdirməyib.
Arbeloa, Madrid-dən iki gənc istedad – hücumçu Gonzalo Garcia və yarımmüdafiəçi Cesar Palacios-u özü ilə gətirib. Fulham bu potensiala ümid bağlayır. Amma eyni zamanda mövsümün oyunçusu Harry Wilson və Raul Jimenez kimi təcrübəli fiqurlar da müqavilələri bitdiyi üçün klubdan ayrılıb. İlk beş turda Chelsea, Liverpool və Manchester United ilə oyunlar var. Arbeloa üçün start mərhələsi sadəcə vacib deyil, həyati əhəmiyyət daşıyır.
Newcastle United – kuboklardan xilas planına
Keçən mövsüm: 12-ci
Cəmi 18 ay əvvəl Carabao Cup qazanıb Çempionlar Liqasına yollanan Newcastle indi tam başqa mənzərədir. Alexander Isak, Anthony Gordon, Bruno Guimaraes, Sandro Tonali – hamısı getdi. Ən böyük zərbə isə Eddie Howe-un ayrılığı oldu.
2030-a qədər Premyer Liqa tituluna oynayan super layihə kimi təqdim olunan klubda indi siqnallar St James’ Park ətrafında qırmızı yanır. İndi sükan arxasında Red Bull Salzburg və Asiya çempionu Al-Ahli-dən tanınan, amma İngiltərədə kifayət qədər tanınmayan Matthias Jaissle dayanır.
Yay transferləri klubu gəncləşdirməyə yönəlib. Bu isə risk deməkdir. Ulduzların yerini perspektivli oyunçularla doldurmaq cəhdləri, Newcastle-ı zirvədən çox arxaya baxmağa məcbur edə bilər.
Brighton – Avropa xəyalı, daxili risk
Keçən mövsüm: 8-ci
2023-24-də ilk Avropa macərası Brighton-ı turnir cədvəlinin aşağı yarısına itələdi. Fabian Hürzeler və komandası bu dəfə Konfrans Liqasına çıxır. Premyer Liqanın maliyyə gücü fonunda Brighton yenidən favoritlərdən sayılır və klub tarixində ilk böyük kuboku qazanmaq şansı ciddi qəbul edilir.
Amma bunun daxili yarışa təsiri nə olacaq? Rekord transfer Luka Vuskovic müdafiəni möhkəmləndirməlidir. Lakin Danny Welbeck-in Chelsea-yə gedişi hücumda boşluq qoyur, Kaoru Mitoma və Yankuba Minteh-ə düşən yükü artırır. Daha da pisi – hər ikisi mövsümün startına hazır deyil.
Everton – sabitlik, amma tavan aşağıda
Keçən mövsüm: 13-cü
David Moyes-in qayıdışı Everton üçün sakitləşdirici təsir göstərdi. Premyer Liqaya bu qədər qarışıqlıq içində girən komandalar arasında davamlılıq gətirən nadir klublardan biridir. Amma bunun öz təhlükəsi də var: durğunluq.
Reqlament üzrə enmə qorxusu real görünmür. Lakin komandanın yuxarı yarıya sıçrayış etməsi də çətindir. Ötən mövsüm Moyes-in komandası sanki Avropa yarışları xəttinə yaxınlaşırdı, amma sonlara doğru gücdən düşdü. Müdafiədə yenə möhkəmlik gözlənilir, hücumda isə Beto və Thierno Barry ətrafındakı problemlər hələ də həll olunmayıb. İliman Ndiaye-nin saxlanılması hücumun keyfiyyətini qorumaq baxımından mühüm olacaq.
Crystal Palace – Avropa kubokundan sonra yenidənqurma
Keçən mövsüm: 15-ci
Oliver Glasner-lə “sülh mövsümü” Crystal Palace-a Konfrans Liqasının kubokunu gətirdi. İndi isə klub yeni bir mərhələyə keçir. Pierre Sage, Lens-i Ligue 1-də ikinciliyə və Fransa Kubokuna daşıdıqdan sonra Selhurst Park-a gəlir.
Üslub baxımından Sage, Glasner-in qoyduğu bazaya uyğun görünür. Amma Palace ulduzlarını itirməyə öyrəşib. Son bir ildə həm Marc Guehi, həm də Maxence Lacroix getdi, Daniel Munoz-un da ayrılması realdır. Müdafiə xəttindəki bu dəyişikliklər, komandanın yenidən formalaşmasını zəruri edir.
Sunderland – nağıldan gerçəyə, amma ruh yerində
Keçən mövsüm: 7-ci
Sunderland ötən mövsümün ən böyük sürprizlərindən biri idi. Premyer Liqaya qayıtdıqları ilk mövsümdə son turda Avropaya vəsiqə qazandılar. Regis Le Bris üçün bu, heyrətamiz debüt idi.
İndi isə cədvəldəki mövqe qədər, təqvim də ağırdır. Cümə axşamı – bazar ritmi, səyahətlər, sıx oyun qrafiki – bu komanda üçün ciddi sınaq olacaq. Yayda yalnız iki müdafiəçi gəlib: sərbəst agent kimi təcrübəli sağ cinah müdafiəçisi Thomas Meunier və 25,6 milyon funt dəyərində sol cinah Dayann Methalie. Başqa ciddi transfer yoxdur.
Yenə də Sunderland keçən mövsüm bütün şübhələri susdurdu. Üstəlik, kapitan Granit Xhaka-nın Chelsea-nin təklifini rədd edib “Qara pişiklər”də qalması, klubun ikinci mövsümə də yüksək ruhla başlamasını təmin edir.
Nottingham Forest – ən isti kresloya Glasner oturur
Keçən mövsüm: 16-cı
Ötən mövsüm dörd baş məşqçi dəyişən Nottingham Forest, indi Premyer Liqanın ən “yanar” kreslosuna Oliver Glasner-i gətirib. Avstriyalı mütəxəssis, Palace-da iki böyük kubok qazandıqdan və ilin əvvəlində Manchester United ilə adı hallandıqdan sonra Forest-i seçdi. Bu, bir çoxları üçün sürpriz idi, amma klub üçün açıq-aşkar uğurlu gedişdir.
Elliot Anderson itirilsə də, Morgan Gibbs-White hələ də komandanın ürəyidir. O, ötən mövsüm Forest-i düşmə zonasından xilas edən əsas fiqur idi. Avropa yarışları olmadan, Glasner-in 3-4-3 sisteminə keçidi və daha çox məşq vaxtı, Forest üçün çox şeyi düzəldə bilər. Tək sual: sahibi Evangelos Marinakis-in gözlənilməz qərarları bu potensialı nə qədər riskə ata bilər?
Brentford – artıq sadəcə “aşağı düşməmək” komandası deyil
Keçən mövsüm: 9-cu
Keith Andrews-in ilk mövsümü Brentford-u illərlə yapışan “düşmə namizədi” etiketindən qurtardı. Komanda gözləntiləri aşdı, Avropaya vəsiqəni cüzi fərqlə qaçırdı. Daha önəmlisi, yeni mövsümə kim olduqlarını və nə oynamaq istədiklərini dəqiq bilən nadir klublardan biri kimi girirlər.
Ötən mövsüm 22 qol vuran Igor Thiago ön planda idi. İndi isə klub rekord transferi Mamadou Sangare, Lens-dən gəlib və orta sahəyə fərqli ölçü qatır. Jordan Henderson-un Chelsea-yə gedişini kompensasiya etməlidir. Standart vəziyyətlər yenə Brentford-un gizli silahı olacaq – bu klub səmərəliliyi mükəmməl səviyyəyə qaldırmağı bacarır.
Leeds United – gec oyanışdan real iddiaya?
Keçən mövsüm: 14-cü
Daniel Farke gəldikdən sonra hər şey dəyişdi. Mövsüm 1 dekabr 2025-də başlasaydı, Leeds mövsümü 7-ci yerdə bitirəcəkdi. Bu, cədvəldə yazılmır, amma yeni mövsümə gedən yolda ümid verir.
Transfer strategiyası çox aydın olub: zəif nöqtələrə toxunmaq. Qapıda James Trafford kimi etibarlı birinci nömrə gəlib. Yaradıcılıq üçün isə Fulham-dan sərbəst agent kimi Harry Wilson gətirilib. Müdafiənin mərkəzinə hündür Tarik Muharemovic əlavə olunub. Bütün bunların üzərinə Dominic Calvert-Lewin-in ötən mövsüm 14 qolla geri dönüşünü davam etdirməsi gələrsə, Leeds yuxarı yarıya doğru ciddi iddiaçıya çevrilə bilər.
Tottenham – uçurumdan geri, indi isə bahalı yenidənqurma
Keçən mövsüm: 17-ci
Son turda enişdən qurtulmaq Tottenham üçün həyəcan zəngi idi. Klub bu dəfə siqnalı eşidib və Roberto De Zerbi-yə transfer bazarında tam dəstək verib. Son iki mövsümü 17-ci pillədə bitirən klubdan yalnız Chelsea daha çox pul xərcləyib.
180 milyon funtluq orta xətt inqilabı – Sandro Tonali və Mateus Fernandes-in gəlişi ilə baş tutub. Müdafiədə Marcos Senesi, Jan Paul van Hecke və Andy Robertson transferləri kağız üzərində ağıllı görünür. Hücum xəttinin gücləndirilməsi üçün işlər davam edir.
De Zerbi, komandanı enişdən xilas etdikdən sonra tam səlahiyyət alıb. Avropa yarışları olmadan, italyan mütəxəssisinin tam mövsümdə nələr edə biləcəyi maraq doğurur. Bir şey aydındır: keçən mövsümdən daha pis olmamalıdır. Amma bütün problemlərin bir yayda həll ediləcəyini düşünmək də sadəlövhlük olardı. Xüsusilə də zədələr hələ də klubun ən böyük düşmənlərindən biridir.
Bournemouth – Iraola getdi, amma layihə davam edir
Keçən mövsüm: 6-cı
Tarixlərində ilk dəfə Avropaya vəsiqə qazandıqdan sonra Bournemouth-un əsas prioriteti heyəti bir yerdə saxlamaq idi. Andoni Iraola-nın gedişi zərbədir, amma futbolçu heyətinə baxanda, klub yayda yalnız Marcos Senesi-ni itirib – o da müqavilə bitdiyindən sonra Tottenham-a keçib.
Bu, yeni baş məşqçi Marco Rose üçün böyük üstünlükdür. Alex Scott, Rayan və Junior Kroupi komandada qalıb (Kroupi məşqdə aldığı qeyri-adi ayaq zədəsinə görə mövsümün startını buraxacaq). Rose – Jurgen Klopp məktəbindən gələn, yüksək pressinq və intensivlik sevən məşqçidir. Bu üslub, Iraola-nın oyun fəlsəfəsinin təbii davamı kimi görünür. Təcrübəli alman mütəxəssis, klubun ilk Europa League macərasında kompas rolunu oynayacaq.
Aston Villa – itkilər, amma Emery faktoru
Keçən mövsüm: 4-cü
Yay Aston Villa üçün sakit keçmədi. Morgan Rogers, Youri Tielemans, Lucas Digne artıq yoxdur. Emi Martinez-in də eyni yolu tutmaq ehtimalı qalır. Bu, ötən mövsümün Europa League qalibinin onurğa sütununa ciddi zərbə deməkdir.
Amma Villa-nın əsl gücü texniki zonadadır. Unai Emery, problemlərə həll tapmaqda və komandaları təkamül etdirməkdə liqanın ən yaxşılarından biridir. Klub rekordunu qıran İsveçrə millisinin dünya çempionatı ulduzu Johan Manzambi və Yaponiya millisinin qapıçısı Zion Suzuki-nin gəlişi, komandanı yenidən formalaşdırmaq planının bir hissəsidir. Çempionlar Liqasına son üç mövsümdə ikinci dəfə qayıdan Villa, yeni transferlərdən – o cümlədən icarə əsasında gələn Alejandro Garnacho-dan – dərhal effekt gözləyir. Amma burada da əsas ulduz Emery-nin özüdür.
Liverpool – yüksək intensivlik, dərinlik çatışmazlığı
Keçən mövsüm: 5-ci
Optimistlər üçün Liverpool cəlbedici görünür. Gənc, cəsarətli baş məşqçi Andoni Iraola, Anfield-ə yüksək intensivlik gətirməyə hazırdır. Alexander Isak və Florian Wirtz-in, çətin debüt mövsümlərindən sonra nəhayət alışması ehtimalı da azarkeşləri həyəcanlandırır.
Daha pessimist baxış isə tanış problemləri görür: hücum və cinah müdafiə mövqelərində dərinlik çatışmazlığı, orta sahədə balans problemləri. Yanvarda 55 milyon funt ödənilən 21 yaşlı mərkəz müdafiəçisi Jeremy Jacquet, Como ilə yoxlama oyununda təsirli debüt etdi. Ronald Araujo-nun icarəyə gəlməsi də müdafiəni gücləndirir. Amma 35 yaşlı kapitan Virgil van Dijk-in sağlamlığına bu qədər bağlı qalmaq risklidir.
Bradley Barcola üçün bahalı transfer cəhdi pəncərənin sonuna qədər davam edəcək kimi görünür. Hugo Ekitike isə hələ bir neçə ay sıradan kənardadır. Iraola, Liverpool-da işə çoxlu sualla başlayır. Mövsümün əvvəlində Isak və Wirtz-in sürətli formaya düşməsi, bu təzyiqi xeyli azalda bilər.
Manchester United – Carrick effekti, amma sərt təqvim
Keçən mövsüm: 3-cü
Ruben Amorim getdikdən sonra Michael Carrick-in rəhbərliyində United, 18 oyunun 12-sini qazandı və həmin müddətdə Premyer Liqanın ən çox xal toplayan komandası oldu. Bu seriya ona iki illik daimi müqavilə qazandırdı. İndi sual budur: davamı gələcəkmi?
Bu mövsüm Çempionlar Liqasına dönüş, təqvimi xeyli sıxlaşdırır. Ötən mövsüm United cəmi 40 oyun oynadı. İndi bu rəqəm 60-a yaxınlaşa bilər. Rəqiblər Carrick-in komandasını daha yaxşı oxuyacaq, United isə məşq üçün daha az vaxt tapacaq. Bruno Fernandes-in daha bir möhtəşəm mövsüm keçirməsi, azarkeşlərə titul xəyalı qura bilər, amma heyət dərinliyi bu arzunun qarşısını kəsə bilər.
Casemiro-nun gedişindən sonra orta sahəni gücləndirmək prioritet idi. Klub Chelsea-dən Andrey Santos-u, Aston Villa-dan Youri Tielemans-i gətirdi. Buna baxmayaraq, ötən mövsümün ikinci yarısındakı sıçrayışı davam etdirmək üçün hələ də əlavə keyfiyyətə ehtiyac olduğu hiss olunur.
Chelsea – xaosdan sonra Alonso-nun dövrü
Keçən mövsüm: 10-cu
Stamford Bridge-də xaosun zirvəsi geridə qalmış kimi görünür. Liam Rosenior cəmi üç aydan sonra istefaya göndərildi, klub isə 1912-dən bəri ən pis liqa seriyasını yaşadı. Amma futbol həmişə ədalətli deyil. Parçalar elə düşüb ki, Chelsea indi uğurlu mövsüm üçün real namizəd sayılır.
Klub, Bayer Leverkusen-i Bundesliqa çempionluğuna daşıyan, sonra Real Madrid-də işləri yoluna düşməyən, amma yenə də Avropanın ən parlaq məşqçilərindən sayılan Xabi Alonso-ya ildırımsürətli təklif göndərdi. Alonso indi “mavi”lərin sükanı arxasındadır.
Morgan Rogers baha başa gəlib, amma keyfiyyətlidir. Sağlam qayıdan və dünya çempionatını buraxdığı üçün özünü sübut etmək istəyən Cole Palmer ilə tandemi dağıdıcı ola bilər. Avropa yarışlarının olmaması Alonso-ya məşq meydançasında əlavə vaxt verir – bu, yaxın rəqiblərə qarşı ciddi üstünlükdür.
Chelsea rəhbərliyi ona əvvəlki məşqçilərdən daha çox səlahiyyət verib. Dörd illik xaosdan sonra təcrübəli Premyer Liqa oyunçularına yönəlmək – 36 yaşlı Jordan Henderson və 35 yaşlı Danny Welbeck-in alınması – sanki dərslərin nəhayət öyrənildiyini göstərir.
Manchester City – Pep sonrası ilk sınaq
Keçən mövsüm: 2-ci
On il Pep Guardiola ilə yaşadıqdan sonra Manchester City, klub tarixinin ən böyük dəyişikliyinə girir. 20 komanda arasında ən böyük uyğunlaşma məhz burada tələb olunur. Enzo Maresca, tam yenilənən orta sahəni idarə etməli olacaq. Rodri və Bernardo Silva-nın gedişi, başqa bir eraya nöqtə qoyur.
Elliot Anderson, İngiltərə ilə keçirdiyi parlaq dünya çempionatından sonra 116 milyon funt qarşılığında gətirilib. 18 yaşlı Ayyoub Bouaddi isə həmin turnirin ən böyük kəşflərindən biri idi və hazırda Rodri üçün yeganə real əvəzləyici kimi görünür. City, Enzo Fernandez üçün Chelsea-yə 120 milyon funt təklif etməyə də hazırlaşa bilər.
Erling Haaland-ın qolları, ötən mövsüm heyətə əlavə olunan Antoine Semenyo və Marc Guehi-nin gətirdiyi güc, City-nin yenə də zirvə yarışında olacağını deməyə əsas verir. Amma on il davam edən Guardiola üslubundan kəskin keçid, xüsusilə də ötən mövsümün çempionu Arsenal-ın sabitliyi fonunda, ciddi sınaqdır.
Arsenal – sabitliyin mükafatı, titulun müdafiəsi
Keçən mövsüm: 1-ci
Və nəhayət, çempion. Arsenal, 22 illik həsrətdən sonra kuboku qaldırdı və indi ilk dəfə o titulu qorumaq üçün meydana çıxır. Arteta, bu qarışıq liqada uzunömürlülük simvoluna çevrilib. Klubun struktur sabitliyi, rəqiblərin çoxunda görünməyən lüksdür.
Guardiola-nın kölgəsi City-nin üzərindən çəkildiyi anda, Arsenal öz sisteminə, öz ritminə sadiq qalır. Rəqiblər dəyişir, baş məşqçilər gedir-gəlir, layihələr yıxılır və yenidən qurulur. Londonun şimalında isə artıq illərdir davam edən planın bəhrəsi yığılır.
İndi sual başqadır: bu qədər qeyri-müəyyənlik içində, sabitlik yenidən çempionluq üçün kifayət edəcək, yoxsa Premyer Liqa yeni bir hekayə yazmağa hazırdır?
