Premyer Liqada Yeniyetmə Dalğası: Arsenal və Man Utd İddiaları
Max Dowman hələ 16 yaşındadır, amma artıq başlıqları ələ keçirib. Carabao Cup-da Ipswich-ə qarşı dubl, cəmi bir neçə saat əvvəl isə 15 yaşlı JJ Gabriel-in Manchester United-dən qeydiyyatının ləğvini istəməsi xəbəri. İki hadisə, bir aydın mesaj: Premyer Liqada sabahın ulduzları artıq bu gün qapını sındırırlar.
Sual indi belədir: bu yarışda yeniyetmələr baxımından ən zəngin klub kimdir?
Man City zirvədə, Arsenal nəfəsini hiss etdirir
Transfermarkt qiymətləndirmələrinə əsasən, yeniyetmələrdən ibarət ən dəyərli paket hazırda Manchester City-yə məxsusdur – ümumilikdə 122.6 milyon funt sterlinq. Bir addım arxada Chelsea – 121 milyon. Arsenal isə üçüncü pillədədir – 102.4 milyon.
Bu üçlüyün arxasından gələn sürpriz isə Brighton-dur. 100.7 milyon funtluq yeniyetmə dəyəri ilə cədvəldə dördüncü yeri tutur və transfer bazarında yüksək potensiallı gəncləri seçməkdəki ustalığını bir daha göstərir. Onlardan xeyli geridə qalan Liverpool-un yeniyetmə dəyəri 64.3 milyon funtdur və beşinci yeri tutur.
Sir Alex Ferguson dövründə gənclər hazırlığında ölçü götürülən Manchester United üçün rəqəmlər o qədər də parlaq deyil. Klubun yeniyetmələr üzrə ümumi dəyəri 48.1 milyon funtdur. Bu, onları yalnız altıncı edir və dərhal arxalarından gələn Hull-un, resurslarına nisbətdə necə “artıq çəkidə” olduğunu göstərir.
Cədvəlin dibində isə Ipswich dayanır – Transfermarkt bu klubun heç bir yeniyetməsinə dəyər təyin etməyib. Newcastle və Everton da aşağı sıralarda diqqət çəkir: müvafiq olaraq 9.9 və 10.5 milyon funtluq yeniyetmə dəyəri ilə.
Ənənəvi “böyük altılıq” arasında ən zəif göstərici Tottenham-a məxsusdur. Onların yeniyetmələrinin ümumi dəyəri cəmi 23.1 milyon funtdur və bu, onları yalnız 11-ci edir.
Bouaddi və Estevao – siyahının başında
City-nin rəqəmlərinin bu qədər şişməsi ilk növbədə Ayyoub Bouaddi sayəsindədir. Yayda Lille-dən gətirilən 18 yaşlı yarımmüdafiəçinin Transfermarkt dəyəri 68.6 milyon funtdur və bu, klubun yeniyetmə paketinin yarıdan çoxunu təşkil edir.
O, Chelsea-nin cinah oyunçusu Estevao ilə birlikdə Premyer Liqanın ən dəyərli iki yeniyetməsindən biridir.
Arxadan gələn növbəti ad – Luka Vuskovic. Mərkəz müdafiəçisi yayda Tottenham-dan Brighton-a 50 milyon funt qarşılığında keçib və Transfermarkt onu 51.4 milyon funt dəyərində qiymətləndirir.
Arsenal-da isə mənzərə bir az fərqlidir. Onların ümumi yeniyetmə dəyəri bir-iki “super ulduz”un üzərində qurulmayıb, daha geniş yayılıb. Myles Lewis-Skelly (38.6 milyon funt), Ethan Nwaneri (30 milyon funt) və Max Dowman (25.7 milyon funt) – “topçular” Premyer Liqanın ən dəyərli 10 yeniyetməsindən üçünə sahibdir.
Dowman-ın statusu isə ayrıca bir xətt tələb edir. Ötən mövsüm 16 yaş 73 günlüyündə Premyer Liqanın ən gənc qol vuran futbolçusu oldu. Və hazırda liqada Transfermarkt dəyəri olan yeganə 16 yaşlı oyunçudur.
Liverpool-un 18 yaşlı cinah oyunçusu Rio Ngumoha da ilk onluqdadır – onun da dəyəri 25.7 milyon funtdur. Siyahıda həmçinin Manchester United-dən 19 yaşlı Ayden Heaven və Aston Villa-nın 18 yaşlı futbolçusu Ibrahim Mbaye var.
20 milyon funt həddini aşan digər yeniyetmələr: Brighton-dan Charalampos Kostoulas, Fulham-dan Josh King, Hull-dan Christos Mouzakitis, Liverpool-dan Giovanni Leoni və Sunderland-dən Chris Rigg.
Hale End fərqi: Arsenal-ın evdə yetişən gücü
City və Chelsea rəqəmlərinin yarıdan çoxunu Bouaddi və Estevao kimi baha alınmış talantlar formalaşdırır. Arsenal isə başqa cür qurur – akademiya üzərindən.
Lewis-Skelly, Dowman və hazırda icarədə olan Nwaneri – hamısı klubun Hale End akademiyasının yetirmələridir. Onlara indi 17 yaşlı müdafiəçi Marli Salmon da qoşulub.
Ipswich-ə qarşı oyunda Dowman kimi Salmon da diqqət mərkəzinə düşdü. Onun 4.3 milyon funtluq Transfermarkt dəyəri onu Premyer Liqada ən dəyərli üçüncü 17 yaşlı edir. Ondan öndə yalnız Manchester City-nin Jeremy Monga-sı və Aston Villa-nın yayda başqa klublardan gətirdiyi Brian Madjo dayanır.
Premyer Liqanın ən dəyərli 20 yeniyetməsi arasında, Lewis-Skelly, Nwaneri və Dowman-dan başqa, hazırkı klubunda akademiyadan çıxan cəmi üç ad var: Fulham-dan King, Sunderland-dən Rigg və hazırda Köln-də icarədə olan Tottenham cinah oyunçusu Mikey Moore.
Burada daha bir maraqlı detal: Manchester United-in gənc müdafiəçisi Heaven də Hale End yetirməsidir. O, ötən il Arsenal-dan United-ə keçib. Bu fakt, “topçular”ın istehsal xəttinin gücünü bir az da vurğulayır.
Merson-un xəbərdarlığı: istedad var, səbr yoxdur
Bütün bu rəqəmlərin arxasında isə çox daha həssas bir məsələ dayanır – vaxt və səbr. Sky Sports News efirində danışan Paul Merson, xüsusən iki adın – Arsenal-dan Max Dowman və Manchester United-dən JJ Gabriel-in ətrafında yaranan vəziyyəti ön plana çəkdi.
Dowman haqqında Merson heyranlığını gizlətmədi: onun rəqibləri “öz yaşıdları kimi” asanlıqla keçdiyini, Ipswich-ə qarşı ilk qolunda rəqibi yerdə qoyan fintini “inanılmaz” adlandırdı. Və sonra mühüm cümləni dedi: bu uşağın “ən azı 15 il” ən yüksək səviyyədə oynamaq potensialı var, amma əsas şərt – səbr.
Merson-un fikrincə, Dowman hazırda “Rolls Royce səviyyəsində bir klub”da oynayır və özünü dərhal start heyətində görmək istəməsi təbiidir. Elə çətinlik də buradan başlayır.
Gabriel məsələsində ton bir az fərqlidir. Merson onu da “inanılmaz istedad” kimi təsvir edir, amma diqqəti başqa yerə çəkir – ailə, agentlər, gözləntilər. Liverpool-da Rio Ngumoha, Arsenal-da Dowman kimi həmyaşıdlarının şans qazanıb parlamasını görən 15 yaşlı bir istedadın “Mən də indi Manchester United-də oynamalıyam” deyə düşünməsi təəccüblü deyil.
Merson-un xəbərdarlığı kəskindir: bu nəsil o qədər istedadlıdır ki, hamısı dərhal oynamaq istəyir. Onun dövründə 16 yaşında belə ambisiyalar “demək olar ki, eşidilməmiş” bir hal idi. İndi isə Premyer Liqa klubları həm rekord dəyərlərlə qiymətləndirilən yeniyetmələri idarə etməli, həm də onların səbrini qorumağın yolunu tapmalıdır.
Bu yarışda kim qalib gələcək – bahalı transferlərə güvənənlər, yoxsa Hale End kimi akademiyalarla dəyər yaradanlar? Mövsümlər keçdikcə cavab cədvəldə deyil, meydanda yazılacaq.
