Qrup J: Messi və Argentina-nın son şansı

Argentina-nın adını görən kimi bu qrupa “hazır marşrut” kimi baxmaq asan görünə bilər. Amma yaddaş bizi tezliklə 2022-yə aparır: Səudiyyə Ərəbistanı qarşısında itirilən açılış oyunu, şok, sükut, sonra isə yenidən ayağa qalxan və kuboku qaldıran komanda. Həmin Argentina indi daha yaşlı, daha soyuqqanlı və bəlkə də daha acdır.

Bu dəfə onların ətrafında başqa hekayələr də var. Dünya çempionatına qayıdan, 2014-də Almaniyanı əlavə vaxta aparan və indi yenidən səhnəyə çıxan Əlcəzair. Ralf Rangnick-in sıxıntılı, aqressiv presinq maşınına çevirdiyi Avstriya. İlk dəfə final mərhələsində görünən, Cənubi Koreyanı seçmə mərhələdə saxlayan və indi tarix yazmaq üçün Şimali Amerikaya gələn İordaniya.

Bu qrupda favorit aydındır. Amma bu qrupda təhlükə də aydındır.

Argentina: Son səhnə, altıncı cəhd, eyni ulduz

Baş məşqçi: Lionel Scaloni
Seçmə mərhələ: CONMEBOL
Ən yaxşı nəticə: Çempion (1978, 1986, 2022)

Argentina Şimali Amerikaya yalnız titul müdafiə etməyə gəlmir. Onlar futbol tarixində nadir bir zirvəyə – ardıcıl ikinci dünya çempionluğuna – yürüş edir. Bunu sonuncu dəfə edən Braziliya olub. O da altmış il əvvəl.

Lionel Scaloni artıq ölkə futbolunun müasir tarixinə adını yazdırıb. 2021-də Copa America. 2022-də dünya çempionluğu. 2024-də yenidən Copa America. Uzun illər boyu əlçatmaz görünən kubokları ard-arda qazanıb və Argentina-nın köhnə komplekslərini dağıdıb.

Komandanın onurğa sütunu demək olar ki, dəyişməyib. Qatardakı kimi qapıda yenə Emiliano Martinez. Müdafiədə Cristian Romero və Lisandro Martinez-in sərt, aqressiv tandemi. Ortada Rodrigo De Paul, Alexis Mac Allister və Enzo Fernandez – topu qoruyan, tempi diktə edən, oyunun ritmini idarə edən üçlük.

Hücum xətti isə həm çevik, həm də dərinliklidir. Julian Alvarez istənilən rolda oynaya biləcək qədər çevikdir: cinahda, mərkəzdə, ikinci forvard kimi. Ön xəttin əsas dirəyi isə yenə Lautaro Martinez-dir.

Bir böyük boşluq var: Angel Di Maria artıq yığmaya vida edib. 2022-də finalı öz qoluyla açan, illərlə Messi-nin yanında yük daşıyan oyunçu artıq yoxdur. Gənc nəsildən ən çox gözlənilən adlardan biri olan, Real Madrid-ə keçidi ilə diqqət çəkən Franco Mastantuono isə heyətə düşməyən ən sürpriz addır.

Ən böyük narahatlıq isə təbii ki, Messi-nin özü idi. May ayında Inter Miami ilə oynayarkən aldığı zədə Argentinada ürəkləri ağza gətirdi. Scaloni zədənin ciddiliyini azaldan açıqlamalar verdi və indi gözlənti budur ki, Messi Kansas City-də Əlcəzairə qarşı açılış oyununa hazır olacaq.

Ulduz: Messi – altıncı dəfə və bəlkə də sonuncu dəfə

Messi-nin Şimali Amerikadakı varlığı artıq təkcə idman hadisəsi deyil, mədəniyyət hadisəsidir. 38 yaşında, rekord sayda – altıncı – dünya çempionatına gəlir. Yeddincisi olmayacağını hamı bilir.

CONMEBOL seçmə mərhələsində 8 qolla bombardir oldu. Hələ də bu komandanın mərkəzində, hələ də oyunun ritmini, tempini, hətta bəzən emosiyasını müəyyən edən fiqurdur. Argentina üçün hədəf sadədir: qrupda ilk yeri tutmaq, Messiyə son dünya çempionatında yenə ən böyük səhnəni açmaq.

Proqnoz: Argentina Qrup J-də birinci olmalıdır. Onlar üçün həqiqi imtahan pley-offdan başlayacaq.

Əlcəzair: Mahrez-in geri dönüşü, Petkoviçin planı

Baş məşqçi: Vladimir Petkoviç
Seçmə mərhələ: CAF, Qrup G – 1-ci yer
Ən yaxşı nəticə: 1/8 final (2014)

İki mundialı buraxdıqdan sonra Əlcəzair geri döndü. Və bu dönüş sadəcə iştirak üçün deyil. 2014-də Almaniyanı əlavə vaxta aparan, Riyad Mahrez-in gənc versiyasını tanıdan ölkə indi yenidən oxşar hekayəni təkrarlamağa çalışır.

Komandanın sükanı arxasında tanış bir beynəlxalq fiqur var. Bosniya və Herseqovina əsilli Vladimir Petkoviç. O, İsveçrəni 2018/19 Nations League final mərhələsinə, Euro 2020-də isə 1/4 finala qədər aparmış, yolda Türkiyə və Fransa kimi komandaları keçmiş, yalnız penaltilərdə gələcək çempion İspaniyaya uduzmuşdu. İndi isə həmin soyuqqanlı turnir məşqçiliyi təcrübəsini Əlcəzair üçün işə salır.

Seçmə mərhələnin qəhrəmanı hücumçu Mohamed Amoura oldu. 10 qol vurdu, qrupdakı ən yaxın izləyicisini 7 qolla geridə qoydu, Mozambikə qarşı evdə het-trik etdi. Wolfsburg forvardı Bundesliqa mövsümünə 19 oyunda 8 qolla başladı, amma mövsümün son 11 matçında susdu. Mundial onun üçün ya sıçrayış, ya da sual işarələrinin artdığı bir vitrin olacaq.

Petkoviç heyətdə təcrübə və keyfiyyət balansını qorumağa çalışıb. Keçmiş Roma və Lyon yarımmüdafiəçisi, bir vaxtlar Fransa yığmasında oynayan Houssem Aouar bu komandanın beynini formalaşdıranlardan biridir. Marseille hücumçusu Amine Gouiri zədədən qayıdıb və martda Genuyada Qvatemalaya qarşı 7:0 hesablı yoldaşlıq görüşündə iki dəfə fərqlənməklə hazır olduğunu göstərib. Keçmiş Tottenham yarımmüdafiəçisi, indi Lille formasını geyinən Nabil Bentaleb də bu təcrübəli nüvənin bir hissəsidir.

Qapıda məşhur bir soyad var. Luca Zidane. Atası Zinedine Zidane kimi dünya və Avropa çempionluğunun parıltısı altında böyüyüb, indi isə ilk dəfə dünya çempionatına gəlir. Apreldə Granada ilə çıxış edərkən çənə və alt çənə sındıran qapıçı zədədən qayıdıb və yenidən yüksək səviyyəyə atılıb.

Cinahlarda Anis Hadj Moussa kimi oyunçular fərqlənir. Feyenoord üçün mövsümü 14 qol və 7 məhsuldar ötürmə ilə bitirib, bu da onu hücumun ən partlayıcı silahlarından birinə çevirir. Rayan Ait-Nouri isə Manchester City-də mövsümə start verib, ilk üç oyunda əsas heyətdə olub, sonra zədə və AFCON səbəbindən kənarda qalıb. Pep Guardiola ona fevral–mart aylarında ardıcıl yeddi start verərək ritm tapmağa imkan yaradıb.

Ulduz: Riyad Mahrez – kapitan, simvol, hələ də hədəfdə rekord

Mahrez artıq Saudi Pro League-də, Al-Ahli formasındadır, amma milli komanda üçün əhəmiyyəti dəyişməyib. 35 yaşlı ulduz Əlcəzair tarixinin ən çox qol vuran futbolçusu olmaq üçün cəmi 8 qola ehtiyac duyur. Hazırda 113 oyunda 38 qol, 43 assistlə təsirli bir karyera cədvəli var.

2019-da ölkənin tarixində ikinci AFCON titulunda aparıcı fiqur idi. 2016-da Leicester City ilə möcüzəvi Premier League çempionluğunun, həmin il “Afrikanın ən yaxşı futbolçusu” seçilməsinin, 2023-də isə Manchester City ilə Çempionlar Liqası–Premier League–FA Cup treblinin bir parçası oldu. 2025 AFCON qrup mərhələsində iki oyunda üç qol vuraraq hələ də böyük səhnələr üçün hazır olduğunu göstərdi.

Bu mundial onun üçün də bir növ son böyük turnir havası daşıyır. Amma Mahrez-in karyerasında belə səhnələr az olmayıb. O, təzyiqi sevir.

Proqnoz: Əlcəzair yenidən 1/8 finala?

Qrupun son turunda Avstriya ilə duel böyük ehtimalla birbaşa vəsiqənin taleyini həll edəcək. Həm Əlcəzair, həm də Avstriya İordaniyaya qarşı favoritdir. Üçüncü yerlərdən səkkiz komandanın da irəlilədiyini nəzərə alsaq, “Les Fennecs” üçün ikinci dəfə tarix yazmaq real ssenaridir. Beşinci mundialda ikinci dəfə pley-off – bu komanda üçün çox real hədəfdir.

Avstriya: Rangnick inqilabı və Bundesliqa onurğası

Baş məşqçi: Ralf Rangnick
Seçmə mərhələ: UEFA
Ən yaxşı nəticə: 3-cü yer (1954)

Avstriya 28 illik fasilədən sonra dünya çempionatına qayıdır. Və bu dönüş romantik nostalji deyil, konkret iddia ilə müşayiət olunur.

Bu iddianın adı Ralf Rangnick-dir. O, milli komandanın sükanı arxasına keçəndən bəri ölkə futbolunu sistemli şəkildə yenidən qurub. Aqressiv presinq, yüksək intensivlik, hər zonada təzyiq – Avstriya indi sadəcə “rəqibin rahat oynamağa qoymayan” komanda deyil, topu qazananda da zərər verən bir kollektivdir.

Euro 2024-də bunu hamı gördü. Avstriya öz qrupunda Fransa və Niderlandı geridə qoyaraq 1/8 finala yüksəldi. Ardınca dünya çempionatına seçmə mərhələdə inamlı çıxışla vəsiqə qazandı. İndi Şimali Amerikaya yollanan heyət, bir çoxlarının fikrincə, 1954-də üçüncü yeri tutan komandanın ardından ölkə tarixinin ən güclü nəsli hesab olunur.

Komandanın onurğa sütunu Bundesliqa məktəbi üzərində qurulub. 26 nəfərlik heyətin 14-ü Almaniyada çıxış edir. RB Leipzig-in üçlüyü – Christoph Baumgartner, Xaver Schlager və Nicolas Seiwald – həm bu komandanın, həm də Rangnick-in illərdir formalaşdırdığı “Red Bull futbolu”nun canlı nümunəsidir.

Marcel Sabitzer Borussia Dortmund-dan gətirdiyi 95 oyunluq təcrübə ilə mərkəzə ağırlıq verir. Konrad Laimer Bayern Munich-də cinah yarımmüdafiəsində bitib-tükənməyən enerjisi ilə fərqlənir və bu milli komandada da eyni rolu daşıyır.

Kapitan David Alaba 33 yaşında bu nəsli meydanda idarə edən əsas liderdir. Digər tərəfdə isə gələcək var. Carney Chukwuemeka İngiltərə əvəzinə Avstriyanı seçməklə mühüm qərar verdi. PSV Eindhoven-in 20 yaşlı Paul Wanner-i də bu turnirdə öz adını geniş auditoriyaya tanıda biləcək istedadlardandır.

Hücum xəttində isə köhnə tanış var. 36 yaşlı Marko Arnautovic. 132 oyunda 47 qolla Avstriya tarixinin bombardiri, bu mundiala vitse-kapitan kimi gəlir və çox yaxşı anlayır ki, bu, onun son böyük turniri ola bilər.

Ulduz: Christoph Baumgartner – formanın zirvəsində

Baumgartner bu mundiala karyerasının ən məhsuldar mövsümündən sonra gəlir. RB Leipzig forması ilə Bundesliqa-da 13 qol, 10 assist – mərkəz yarımmüdafiəçisi üçün elit göstəricidir.

Onun cərimə meydançası ilə orta xətt arasındakı zonalarda hərəkəti, boşluqlara qaçış vaxtlaması, sıxlıqda bitiriciliyi Avstriyaya mərkəzdən daimi qol təhlükəsi verir. Qrupdakı rəqiblər üçün bu, xüsusi plan tələb edən bir silahdır.

Proqnoz: İkinci yer uğrunda əsas namizəd

Rangnick-in sistemi və heyətin dərinliyi Avstriyanı Argentina-dan sonra bu qrupda ən ciddi namizədə çevirir. Açılışda İordaniyaya qarşı oyun onlara ritm tapmaq və təzyiqi üzərindən atmaq imkanı verəcək. Əsl sınaq isə Əlcəzairlə son turda gələcək.

İordaniya: İlk dəfə səhnədə, bütün ümidlər Al-Tamari-də

Baş məşqçi: Jamal Sellami
Seçmə mərhələ: AFC
Ən yaxşı nəticə: İlk iştirak

İordaniya tarixində ilk dəfə dünya çempionatına gəlir. Və bu bura “təsadüfi dəvət” deyil, ağır seçmə mərhələnin mükafatıdır.

Al-Nashama AFC-nin üçüncü mərhələsində Cənubi Koreyanın arxasında, amma İraq, Oman, Fələstin və Küveyti qabaqlayaraq ikinci yeri tutdu. Bu, regionda ciddi bəyanat idi.

Komandanın sükanı arxasında marakeşli Jamal Sellami dayanır. O, ölkəsinin yüksək liqasında uğurlu işlərlə tanınıb, 2018 African Nations Championship-də yerli-milli Marokko yığmasını çempion edib. İndi isə məqsədini gizlətmir: Qətərdə dünya yarımfinalına qədər gedən marakeşlilərin yolunu öz ölkəsi üçün təkrarlamaq istəyir. Miqyas fərqlidir, amma hədəf aydındır – mümkün qədər irəli.

Heyətin yarıdan çoxu – 26 oyunçudan 13-ü – məhz İordaniya çempionatında çıxış edir. Bu, bəzən zəiflik kimi görünə bilər, amma turnir şəraitində üstünlüyə çevrilə bilər: oyunçular bir-birini yaxşı tanıyır, sistem sabitdir, uyğunlaşma müddəti qısadır. Bir çox böyük yığma bu ritmi həftələrlə axtarır.

Ən böyük itki isə hücum xəttindədir. Yazan Al-Naimat dizində ağır zədə (ACL) səbəbindən kənarda qalıb. Bu, Sellami üçün planları yenidən qurmağı zəruri edib.

Müdafiədə kapitan Ehsan Haddad Al-Hussein klubundan gələn lider kimi arxa xətti idarə edir. Yazan Al-Arab isə Cənubi Koreyada, FC Seoul-də qazandığı təcrübə ilə komandanın beynəlxalq səviyyədə özünü daha rahat hiss etməsinə kömək edir.

Ulduz: Musa Al-Tamari – “İordaniya Messisi”

İordaniya futbolunun indiyə qədər yetişdirdiyi ən istedadlı oyunçu kimi təqdim olunan Musa Al-Tamari bu mundialda ölkəsinin bütün ümidlərini çiyinlərinə götürür. Rennes ilə Ligue 1-də oynayan ilk iordaniyalı kimi tarixə düşüb və vətəndə ona çoxdan ləqəb tapılıb – “İordaniya Messisi”.

Topla sürəti, birə-bir duel qabiliyyəti, dar zonalarda qərar vermə bacarığı onu bu qrupda hər rəqib üçün təhlükəyə çevirir. İordaniya əgər bu qrupda həqiqi sensasiya yaratmaq istəyirsə, demək olar ki, hər şey Al-Tamari-nin ayağından keçəcək.

Proqnoz: Mübarizə, qürur və bir xala belə dəyərli baxış

Santa Clara-da Avstriyaya qarşı açılış oyunu İordaniya üçün ən real xal imkanıdır. Oradan gələcək heç-heçə belə ciddi mesaj olardı. Əlcəzairdən alınacaq hər xal tarixi nəticə sayılacaq.

Son turda Dallasdakı AT&T Stadium-da Argentina ilə duel isə İordaniya futbol tarixinin ən böyük gecəsi olacaq – nəticədən asılı olmayaraq.

Bu qrupda ssenari kağız üzərində aydındır: Argentina zirvədə, Avstriya və Əlcəzair ikinci yer və ya ən yaxşı üçüncü yerlərdən biri uğrunda mübarizədə, İordaniya isə tarix yazmaq üçün fürsət axtarır. Amma dünya çempionatlarının gözəlliyi elə bundadır: kağız üzərində yazılanları meydan çox vaxt cırıb atır.

2022-də Səudiyyə Ərəbistanı bunu hamıya xatırlatdı. İndi sual budur: Qrup J-də həmin rolu kim oynayacaq?