Raphinha: Yeni Liderin Yüksəlişi
Hansi Flick-in gəlişi ilə “Barca”nın hücum xəttində hər şey dəyişdi, amma bir detal xüsusilə gözə dəyir: Raphinha artıq sadəcə cərimə meydançasına yaxın driblinqləri ilə tanınan cinah oyunçusu deyil. O, komandanın mərkəzi fiquruna çevrilib – həm meydanda, həm də soyunma otağında.
Zədələrdən Ballon d'Or laqeydliyinə
Bir il əvvəl Raphinha üçün hər şey başqa cür görünürdü. Flick-in rəhbərliyi altında solda oynadığı mövsümdə 60 qol iştirakına imza atmış, Ballon d'Or üçün real namizəd səviyyəsinə qalxmışdı. Amma sonrakı mövsüm bədəni onu yarı yolda qoydu: təkrarlanan arxa bud əzələsi zədələri, ümumilikdə 125 günlük fasilə, dağılmış bir Dünya kuboku və kəskin şəkildə 29 qol iştirakına enən statistika.
Formada olduğu anlarda yenə də həlledici idi, amma bu dəfə onun adı Ballon d'Or-un 30 nəfərlik siyahısında belə görünmədi. Flick bunu qəbul etmədi. Braziliyalı hücumçu mövsümə mərkəzdə bu qədər partlayıcı giriş etdikdən sonra alman mütəxəssis açıq mesaj verdi: “O, bu siyahıda olmamaq üçün həddindən artıq yaxşıdır, amma bunu dəyişə bilmərik”.
Feyenoord gecəsi: mərkəzdə doğulan ulduz
Flick bu sözləri havadan demədi. Feyenoord-a qarşı Çempionlar Liqasındakı açılış matçı Raphinha üçün yeni rolun manifestinə çevrildi. O, mərkəzdə oynadı və iki qolla meydanı silkələdi.
Birinci qolu saf zövq idi. Lamine Yamal-ın bir az qeyri-dəqiq ötürməsini müdafiəçi ilə dueldə qazanıb, cərimə meydançasına doğru sürətləndi, zərbə üçün hazırlaşdı… və birdən topun üstündən möhtəşəm “finita” ilə keçdi. İki müdafiəçi yerdə qaldı, qarşısında boşluq açıldı və o, sakitcə topu tora göndərdi.
İkinci qol isə klassik mərkəz hücumçusu dərsliyindən idi. Dani Olmo mərkəz dairəsində topu götürəndə Raphinha əvvəlcə ona tərəf hərəkət etdi, sonra qəfil əks istiqamətə qaçaraq müdafiəçisini itirdi. İspan komanda yoldaşının zərgər dəqiqliyi ilə göndərdiyi ötürməni hərəkət halında qəbul edib, uzaq küncə zərbə ilə Feyenoord qapıçısını aciz qoydu.
“Barca” 5:1 hesabı ilə qalib gəldi, Raphinha isə layiqincə “Matçın oyunçusu” seçildi. Bu, Avropaya qayıdış yox, bəyanat idi. Hazırkı forması ilə o, özünü dünyanın ən yaxşı oyunçusu kimi aparır.
Flick-in hökmü qısa və kəsə oldu: “Rapha fantastik oynayır. O, başqa səviyyədədir – inanılmazdır”.
Messi və Ronaldo kölgəsində tarixi start
Rəqəmlər də baş məşqçinin sözlərini təsdiqləyir. Raphinha artıq mövsümün əvvəlində 11 qola çatıb – son 60 ildə heç bir “Barca” oyunçusu belə start götürməyib. Lionel Messi 2012-13 mövsümündə ilk yeddi matçda 10 qol vurmuş, iki başqa dəfə eyni mərhələdə doqquz qolla dayanmışdı. Ronaldo isə 1996-97 mövsümündə bu tempə uyğunlaşa bilmişdi.
Raphinha-nın mərkəz hücumçusu kimi bu qədər sürətli adaptasiyası “Barca”nı başqa pilləyə qaldıran əsas səbəbdir. Lewandowski arxası qapıya dönük oyunun ustası idi, Ferran Torres isə arxaya qaçışları ilə fərqli təhlükə yaradırdı. Raphinha isə Flick-in axıcı sisteminin ideal ön fiquruna çevrilib.
29 yaşlı braziliyalı xətlər arasında sərbəst üzür, partlayıcı sürəti və texniki ustalığı ilə rəqib müdafiə xəttini dartıb-dağıdır, epizodları birləşdirir. Bu, Yamal və Anthony Gordon üçün cinahlarda daha geniş zonalar açır. Amma boşluqlardan ən yaxşı istifadə edən yenə də özü olur – müdafiəçilərdən həmişə bir addım öndədir.
Santander-də het-trik və amansız pressinq
Bu üstünlük yenidən La Liga-da Racing Santander üzərində 7:2 hesablı darmadağında özünü göstərdi. Raphinha het-trik etdi. Birinci və üçüncü qollar penaltilərdən gəldi, amma ortadakı qol onun mövqe hissinin xalis nümunəsi idi.
Yenə də ssenarinin müəllifi Dani Olmo oldu. Raphinha Racing-in iki mərkəz müdafiəçisinin arasına “kölgə kimi” sızdı, ötürməni gözlədi, top gələn kimi bir toxunuşla onu önünə aldı və yarım-volley ilə küncə göndərdi. Sadə görünürdü, amma yalnız bu qədər oyunu oxuyan futbolçu üçün.
Topla hər şeyi asanlaşdırır, topsuz isə hamıdan çox işləyir. “Barca”nın yüksək pressinqi Raphinha-dan başlayır. O, dayanmaq bilmir, tam sürətlə təzyiq edir, rəqibləri səhvə məcbur edir.
Flick-in arzuladığı xalis intensivlik və dinamizmi, üstəlik soyuqqanlı realizə qabiliyyətini meydanda birləşdirən braziliyalı, baş məşqçinin içində bir yerdə uğursuz alınan Alvarez transferinə görə gizli bir məmnunluq yaradır. Hücum xətti artıq “işləyir”, klub isə növbəti transfer pəncərələrində pulları meydanın başqa zonalarına yönəldə bilər.
Romario-dan Neymar-a, Ronaldo-dan… Raphinha-ya?
“Barca” braziliyalı ulduzlardan maksimum verim almaq ənənəsinə malikdir: Romario, Rivaldo, Ronaldinho, Neymar… Amma bu zəngin samba xəzinəsindən heç kim Ronaldo-nun birillik möcüzəsini üstələyə bilməyib.
1996-cı ilin yayında PSV-dən o dövr üçün rekord sayılan 19,5 milyon dollara, cəmi 20 yaşında gələn Ronaldo 49 oyunda 47 qol vurdu, Copa del Rey, UEFA Cup Winners’ Cup və Supercopa de España qazandı. Güc, sürət və dəqiqliyin vəhşi birləşməsi ilə hər həftə müdafiələri parça-parça edirdi.
O, La Liga-nın bombardiri kimi Pichichi mükafatını 34 qolla qazandı, Avropanın ən məhsuldar oyunçusu kimi European Golden Shoe aldı və 1997 Ballon d'Or səsverməsində birinci oldu. SD Compostela-ya qarşı hipnoz edən solo reydi, Atletico ilə Copa del Rey-in 4:3-lük möhtəşəm geri dönüşündəki het-triki – “Camp Nou” tribunaları üçün unudulmaz anlar idi.
O vaxtkı baş məşqçi Sir Bobby Robson onu belə təsvir etmişdi: “Mən gördüyüm ən möhtəşəm oyunçu odur. Onun etdiklərini heç kimdə görməmişəm”. Komanda yoldaşı Laurent Blanc isə təəccübünü gizlətmirdi: “Onun sürət və gücünü heç kimdə görməmişəm. Topla sizə tərəf gələn yük qatarına bənzəyirdi”.
Ronaldo, milyonlarla azarkeşin dilindəki “R9”, Raphinha ilə müqayisədə daha çox sabit mərkəz nöqtəsi idi. Amma qapı hissi eynidir. Birbaşa oyunda, rəqibi saniyələr içində yarıb keçməkdə də oxşarlıq var. Əgər braziliyalı hazırkı səviyyəsini qorusa, niyə Ronaldo-nun rəqəmlərinə yaxınlaşmasın? Hətta daha böyük titullar seriyasına imza atması real ssenaridir.
Kapitan, işçi, lider
Raphinha-nın üstünlüyü təkcə istedadında deyil, düşüncə tərzindədir. O, özünü “hazır məhsul” kimi görmür. Racing üzərində qələbədən sonra dedikləri bunu açıq göstərdi: “Heç vaxt deməyəcəm ki, yaxşı oynayıram; hər şeyi yaxşılaşdırmağa çalışıram. Qollara və qələbəyə görə xoşbəxtəm, bu ən vacibidir, amma inkişaf etməliyik”.
Braziliyalı həm də mərkəzdə özünü “rahat” hiss etdiyini vurğuladı və son illərdə oyun düşüncəsini dəyişdirdiyinə görə Flick-ə təşəkkür etdi: “O, düşüncə tərzimi və özümü necə gördüyümü dəyişən məşqçidir. Çox minnətdaram”.
Əslində, Flick olmasaydı, 2024-cü ildə Raphinha-nın “Barca”dan ayrılması real variant idi. Camp Nou-dakı ilk iki ili gözləntiləri doğrultmadı, Xavi dövründə heyətdə möhkəm yer tuta bilmirdi. Flick isə onun potensialına inanıb, ilk gündən ona daha çox məsuliyyət verdi.
Yayda Marc-André ter Stegen-in Ajax-a icarəyə yollanmasından sonra Flick tərəddüd etmədən kapitan sarğısını Raphinha-ya verdi. Kataloniyada tarixdə ilk dəfə braziliyalı futbolçu “Barca”nın daimi kapitanı oldu. Və o, bu statusu indiyə qədər bütün proqnozları aşan şəkildə daşıyır.
Onun ehtirası, işgüzarlığı və komandanı özündən üstün tutan yanaşması gənclər üçün parlaq nümunəyə çevrilib. Həqiqi lider kimi, matçları öz əlinə götürməyi öhdəsinə alır.
Flick-in hücum laboratoriyası
Lewandowski və Torres-in gedişi, Marcus Rashford-un Manchester United-ə qayıtması hücum xəttində boşluq yaradacaq kimi görünürdü. Amma Flick-in “Barca”sı ön xətdə heç vaxt olmadığı qədər axıcı görünür.
Bunda təkcə Raphinha-nın rolu yoxdur. Yay transferləri Anthony Gordon, Karim Adeyemi və Gabriel Jesus komandaya tez uyğunlaşıb. Üstəlik, artıq 18 yaşlı misirli hücumçu Hamza Abdelkarim də Barca B-dən əsas komandaya yüksəlib.
Flick hücum variantlarını belə təsvir edib: “Raphinha, Gabby və Hamza üç fərqli profildir, amma başqa cür də oynaya bilərik. Anthony və Karim də bu mövqedə (hücumçu kimi) oynaya bilər. Və ya Dani Olmo. Dani son iki ildə bizə orada oynaya biləcəyini göstərdi – eyni şey Fermin [Lopez] üçün də keçərlidir. Çox seçimimiz var”.
Bu müxtəliflik, Raphinha-nın keçmişdə yaşadığı zədə problemlərinin təkrarlanmasının qarşısını almağa kömək etməlidir. Flick Feyenoord-la oyunda, eləcə də La Liga-da Athletic Club və Racing üzərində qələbələrdə kapitanını tez əvəzlədi. O, yaxşı bilir ki, bu ayaqları qorumaq bu mövsümün taleyi üçün həlledicidir.
Eyni ehtiyatlı yanaşma Yamal üçün də keçərlidir. Gənc istedad Raphinha-ya daha yaxın oynadıqca daha təhlükəli görünür. Onların kombinasiyalarını dayandırmaq demək olar ki, mümkün deyil: mərkəz müdafiəçisi bədənini Yamal-a tərəf çevirən kimi, o, topu dərhal Raphinha-ya ötürür, bilə-bilə ki, kapitan artıq kor zonaya qaçışa çıxıb.
Yamal da sanki Raphinha-nın “baş rol”u götürməsinə razıdır. Flick ulduzlarla dolu bir hücum xəttinə malikdir, amma heç kimin eqosu nəzarətdən çıxmır. Soyunma otağında güclü kollektiv ruh hiss olunur – bu da “Blaugrana”nın xüsusi bir mövsüm yaşaya biləcəyinə işarədir.
Bu ruhun ən saf təcəssümü isə Raphinha-dır. Onun yolu hələ uzun ola bilər, amma “Barca”nın Şöhrət Zalında Ronaldo-nun yanında yer alacağı gün, bəlkə də, düşündüyümüzdən daha yaxındır.



