Saudi Pro League: Ronaldo'nun 1000 qol hədəfi və yerli oyunçuların gələcəyi
Yeni Saudi Pro League mövsümü cümə axşamı başlayır və start xəttində bir ad yoxdur: Mohamed Salah. Yaxın Şərqin ən böyük ulduzlarından biri Körfəzdə görünməyəcək. Amma bu, səhnənin boş qalacağı demək deyil.
Bu liqa hələ də Cristiano Ronaldo-nun orbitində fırlanır.
Ronaldo minliyə doğru
41 yaşlı portuqaliyalı 1 000 qol həddindən cəmi 24 uzaqdadır. Rəqəm özü ağılı dondurur. Üstəlik, Al-Nassr forması ilə liqada 107 oyunda 102 qol vurub. Bu temp davam etsə, minliyə bu mövsüm çatmamaq sensasiya olardı.
Bu, Saudi Pro League-in brend hekayəsi üçün nəhəng hadisədir. Amma bu rekordun liqanın uzunmüddətli planına necə oturacağı hələ tam aydın deyil.
Səudiyyə klublarının milyonlarla ölçülən xərcləmələrə başlamasından dördüncü mövsümdür. Təkcə 2023-cü ilin yayında təxminən 957 milyon dollar xərcləndi. O yay minlərlə məqalə, onlarla beynəlxalq yayım müqaviləsi və dünyanın hər yerində sarı CR7 Al-Nassr forması geyinən azarkeşlər gətirdi.
İndi isə gündəmdə başqa sual var: bu qədər pulun qarşılığında real futbol dəyəri nə qədər artıb?
Ulduzlar var, amma yerli oyunçu haradadır?
Son dünya çempionatındakı erkən vidalaşma ölkədə kəskin müzakirələrə səbəb oldu. Sonradan Uruqvay və Cape Verde ilə heç-heçə, çempion İspaniyaya minimal məğlubiyyət nəticələrin o qədər də faciəvi olmadığını göstərsə də, əsas sual dəyişmədi: bu qədər investisiya yerli futbolçuları həqiqətən gücləndiribmi?
Cavab hələ ki, ürəkaçan deyil.
Saudi Pro League Avropaya və ya başqa böyük bazarlara oyunçu ixrac edən liqa səviyyəsinə qalxa bilməyib. Son dünya çempionatında 26 nəfərlik heyətdən yalnız sağ cinah müdafiəçisi Saud Abdulhamid xaricdə – Lens klubunda oynayırdı. Qalanların hamısı ölkədə qaldı, bir çoxu isə öz liqasında belə kifayət qədər oyun praktikası tapmır.
Əsasən hücum, yaradıcılıq və qapıçı mövqelərində legionerlər meydanı tutur. Klubların ümumi səviyyəsi yüksəlib, Səudiyyə təmsilçiləri Asiya kuboklarında daha uğurlu çıxış edirlər. Amma milli komanda hələ bu sərmayənin bəhrəsini dadmayıb.
Salah gəlmədi, kurs dəyişdi
Uzun müddət ərzində Salah-ın Qara dəniz sahilindəki Trabzon əvəzinə Qırmızı dəniz sahillərini seçəcəyi gözləntisi vardı. Amma misirli ulduzu gətirmək israrı son aylarda xeyli zəifləyib. Hətta belə bir ehtimalı ciddiyə almışdısa belə, artıq prioritet deyil.
Ərəb futbolunun ən böyük adı kommersiya baxımından əla seçim olardı. Lakin 34 yaşlı hücumçu artıq liqanın yeni transfer modelinə uyğun gəlmir. İndi strategiya daha aydındır: Avropaya geri dönüşdə yenidən satıla biləcək, yaşca daha gənc futbolçular.
Bu xəttin ən parlaq nümunəsi yayda reallaşan ən böyük transferdir: Crysencio Summerville.
Summerville effekti və Hilalın iddiası
24 yaşlı holland cinah oyunçusu təxminən 80 milyon avroya Al-Hilal-a keçdi. Riyadda bir neçə il parlayıb, sonra Avropaya daha böyük qiymətə qayıtmaq ssenarisi klub rəhbərliyinin xəyalıdır.
Summerville-in seçimi təbii ki, tənqid də doğurdu. Pulun ambisiyanı üstələdiyi iddia edildi. Amma ambisiya Al-Hilal-ın DNT-sindədir. 19 liqa çempionluğu, 4 Asiya titulu – bu klub üçün ikinci olmaq, hətta məğlubiyyətsiz mövsümdə belə, qəbuledilməz sayılır.
PIF-in apreldə satdığı "Mavilər" hələ də Karim Benzema, Rúben Neves, Theo Hernández, Yassine Bounou, Kalidou Koulibaly kimi adlara sahibdir. İndi bütün təzyiq baş məşqçi Simone Inzaghi-nin üzərindədir. Ondan tələb olunan tək cümlə ilə ifadə olunur: Riyaddakı sarı rəngdən çempionluğu geri almaq.
Postecoglou, Ronaldo və qızıl Asiya arzusu
O çempionluq kubokunu Ronaldo mayda Al-Nassr ilə qaldırdı. Ardınca Jorge Jesus Portuqaliya millisini çalışdırmaq üçün ayrıldı. Onun yerinə isə tanış sima gəldi: keçmiş Tottenham Hotspur baş məşqçisi Ange Postecoglou.
Avstraliyalının sərəncamında Sadio Mané, Kingsley Coman, João Félix kimi hücum arsenalı var. Amma klubun maliyyə sıxıntıları bu yay transfer bazarında hərəkət azlığını izah edir. Hələlik böyük sayda yeni gələn yoxdur.
Al-Nassr üçün bu mövsümün xəyalı təkcə ölkədaxili titul deyil. İlk Asiya Çempionlar Liqası kuboku klub tarixində yeni səhifə açar və Ronaldo dövrünü tamamlayan simvolik tac ola bilər.
Al-Ahli-də şok, Jeddah-da zəlzələ
Asiya çempionu adını isə hazırda Al-Ahli daşıyır. Klub apreldə ardıcıl ikinci qitə titulunu qazandıqdan sonra bu mövsüm diqqəti daxili arenaya yönəltmişdi. Məqsəd aydındır: 1984-dən bəri yalnız bir dəfə qazandıqları SPL çempionluğunu yenidən qaldırmaq.
Hər şey plana uyğun gedirdi. Sonra isə mövsümün startına bir neçə gün qalmış gözlənilməz zərbə gəldi: baş məşqçi Matthias Jaissle Newcastle-a yollandı.
Kağız üzərində Greens və Magpies eyni PIF çətiri altındadır. Amma bu qərar Ciddədə yaxşı qarşılanmadı. Klubun yeni baş məşqçisi, Arne Slot-un sabiq köməkçisi Marino Pusic-in gəlişi azarkeşlərdə xüsusi həyəcan doğurmadı.
Jaissle-nin gedişi yalnız Al-Ahli üçün deyil, şəhər rəqibi Al-Ittihad üçün də soyuq duş effekti verdi. Onlar da çətin keçən mövsümdən sonra oxşar profilli gənc alman mütəxəssisə – Jens Wissing-ə güvənmişdilər. 38 yaşlı, oyunçu karyerası zədələrə görə erkən bitmiş, RB Salzburg təcrübəsi olan Wissing-in qarşısında ağır missiya durur: çətin mövsümdən sonra "Pələnglər"i yenidən zirvəyə yaxınlaşdırmaq.
Beşlinin sonu: Al-Qadsiah səhnəyə çıxır
Çempionluq mübarizəsinin son üzvü Al-Qadsiah-dır. Brendan Rodgers ötən mövsümün dördüncülüyünü yaxşılaşdırsa və 1984-dən bəri ilk kuboku qazansa, Aramco dəstəkli klub üçün bu, böyük irəliləyiş sayılacaq.
Artıq liqada real "böyük beşlik" formalaşıb. Bu, digər klublar üçün həyatı çətinləşdirir, amma eyni zamanda yeni imkan da yaradır. Əgər onlar daha çox yerli futbolçuya meydan versələr, daha çox dəqiqə və məsuliyyət paylaşsalar, uzunmüddətli qazanc həm liqa, həm də milli komanda üçün daha böyük ola bilər.
Bəlkə də Səudiyyə futbolunu irəli aparacaq həqiqi addım daha bir Salah və ya 30+ yaşlı superulduz gətirmək yox, tribunaların kölgəsində qalan yerli istedadlara nəhayət ki, əsas səhnəni buraxmaqdır. Bu mövsümün cavabı məhz orada gizlənir.
