Schweinsteiger-in Tənqid Edilən Şərhləri: Futbol və İnsanlar
Dünya çempionatında meydandan çox mikrofon önündə görünən Bastian Schweinsteiger bu dəfə verdiyi pasla deyil, seçdiyi sözlərlə gündəmdədir. Almaniyanın əfsanəvi yarımmüdafiəçisi, hazırda turnir zamanı ARD kanalında ekspert kimi çalışan sabiq ulduz, Almaniyanın ötən həftə Fil Dişi Sahili ilə oyunu ərəfəsində Afrikadakı futbolu “vəhşi”, “qeyri-ənənəvi” və “bəlkə də taktiki baxımdan yönləndirilməmiş” kimi təsvir etdikdən sonra sərt reaksiyalarla üzləşib.
Tənqid dalğası sürətlə böyüdü. Sosial şəbəkələr, studiya müzakirələri, mətbuat konfransları – hər yerdə eyni sual: bu, sərt futbol dili idimi, yoxsa xətti aşan, irqçi çalar daşıyan ifadələr?
ARD cümə günü Schweinsteiger-in adından rəsmi açıqlama yaydı. 41 yaşlı dünya çempionu mövqeyini açıq şəkildə müdafiə etdi və fikirlərinin kontekstdən qoparıldığını vurğuladı:
Onun mesajı aydındır: o, meydandakı oyundan danışdığını iddia edir, yoxsa xalqlardan, insanlardan yox. “Bu, futbol analizidir. Nə az, nə çox,” – deyə o, bildirir və əlavə edir ki, “heç kimi incitmək niyyətində olmayıb”.
Bu cümlələr tənqidi sakitləşdirməyə kifayət edəcəkmi? Hələ ki, sual açıq qalır.
ARD-dən sərt müdafiə
Məsələyə yalnız Schweinsteiger yox, işəgötürəni də qarışdı. ARD-nin idman şöbəsinin rəhbəri Axel Balkausky ekspertini açıq şəkildə müdafiə etdi və onun sözlərini sırf oyun üslubuna yönəlmiş qiymətləndirmə kimi təqdim etdi.
Balkausky-yə görə, Schweinsteiger sadəcə Cote d’Ivoire yığmasının oyun tərzi barədə gözləntilərini dilə gətirib, son illərin matçlarından aldığı təəssüratları ümumiləşdirib. O, bunun “fərdlərə yox, futbol baxımından qiymətləndirməyə” aid olduğunu vurğulayır.
Balkausky sərhədi daha da cızır: o, bu şərhlərdə, eləcə də seçilən sözlərdə “heç bir formada irqçilik tapa bilmədiyini” deyir. Yəni ARD-nin mövqeyi birmənalıdır – onların gözündə bu, kobud ifadə ola bilər, lakin irqçi deyil.
Amma qarşı tərəf bunu belə asanlıqla həzm etmir.
Emerse Fae: “İnsana görə məyus oldum”
Ən sərt reaksiya birbaşa hədəfə dəyib. Fil Dişi Sahilinin baş məşqçisi Emerse Fae, komandasının cümə axşamı Curacao üzərində qazandığı 2:0-lıq qələbədən sonra keçirilən mətbuat konfransında bu mövzuya toxunmaqdan yayınmadı.
Onun sözləri emosional idi. Təkcə məşqçi kimi yox, həm də keçmiş yarımmüdafiəçi kimi danışdı. Fae, Schweinsteiger-i uzun illər heyranlıqla izlədiyini xatırlatdı. O qədər ki, məşq yoldaşlarından biri onu zarafatla “Bastian” deyə çağırırmış.
Məhz buna görə, həmin şərhləri eşidəndə yaşadığı hissi gizlətmədi: “Məyus oldum. Oyunçuya görə yox, insana görə.” Fae-nin fikrincə, oyunu bu qədər dərindən anlayan bir insanın belə danışması “qəribədir” və o, bunu açıq şəkildə “irqçi adlandırıla biləcək” ifadə kimi dəyərləndirir.
Bu cümlə mübahisənin tonunu dəyişdi. Artıq söhbət sadəcə taktiki analizdən yox, dəyərlərdən, hörmətdən, futbolun mədəni sərhədləri necə keçdiyindən gedir.
Dialoq şansı – gərginliyi azaldan yol?
Balkausky isə gərginliyi yumşaltmaq üçün başqa bir yol görür: üz-üzə söhbət. O, açıqlamasında Emerse Fae ilə Bastian Schweinsteiger-in Dünya çempionatı ərzində görüşəcəyinə ümid etdiyini bildirir.
Onun fikrincə, Fae, Schweinsteiger-lə birbaşa fikir mübadiləsi aparsa, “şübhələri çox qısa müddətdə aradan qalxar”. ARD rəsmisi buna əmindir və turnirin gedişində belə bir fürsətin yaranmasını arzuladığını deyir.
İndi sual budur: bu görüş, əgər baş tutarsa, sadəcə bir formal jest olacaq, yoxsa futbolun ən yüksək səviyyəsində dilin, qavrayışın və hörmətin sərhədləri barədə daha dərin söhbətin başlanğıcı?
