Şotlandiya futbolunun Cuthbert itkisi: Bozsik Arena-da həlledici anlar
Bozsik Arena-nın 8 minlik tribunalarında qəribə bir sükut vardı. Azarkeş yox, yalnız bir neçə ailə üzvü və dost. Səslər çox uzaqdan gəlirmiş kimi. Elə bu an Erin Cuthbert sağ ayağını tutub yerə yıxıldı.
Səssizlik dərinləşdi. Chelsea-nin yarımmüdafiəçisinin ağrı dolu qışqırıqları boş tribunalar arasında dolaşdıqca, bu “ev” oyununun nə qədər yad məkanda keçirildiyi bir daha hiss olundu. İsrailə qarşı rəsmi olaraq Şotlandiyanın evdəki dünya çempionatı seçmə oyunu idi, amma Honved-in stadionu heç də Hampden deyildi.
Skor tabloya baxanda isə hər şey əla görünürdü. Şotlandiya artıq öz işini görmüşdü: qrup liderliyini qorumaq üçün lazım olan 6:0-lıq qələbə ciblərdə idi. B4 qrupunda Belçikanı üstələmək üçün top fərqi həyati önəm daşıyırdı və komanda rəqibini əzir, fürsətləri bir-bir qolla dəyərləndirirdi.
Bu təzyiqin mərkəzində isə Cuthbert dayanmışdı. Yaradıcılığı, enerjisi, hər hücuma dəli-divanə qoşulması ilə Şotlandiya ön xəttini alovlandırırdı. Son dəqiqələrdə hesabı daha da şişirtmək üçün bir sprint də etdi. Elə bu zaman zərərsiz görünən toqquşmadan sonra elə bil ildırım vurdu – yerə sərildi.
Zərbənin “zərərsiz” olmadığı dərhal aydın oldu. Cuthbertin reaksiyası, üzündəki ağrı, qışqırığı… Ardınca gətirilən xərək, komanda yoldaşlarının baxışları, baş məşqçi Melissa Andreatta-nın susqunluğu – hamısı eyni şeyi deyirdi: bu, xırda zədəyə oxşamırdı.
Andreatta oyundan sonra “necə nəticələnəcəyini” təxmin etməyə belə girmədi. Cuthbert xəstəxanaya aparılırdı, baş məşqçi isə yalnız faktı təsdiqlədi. Hücumçu Kirsty Hanson – komandanın altıncı qolunun müəllifi – qısa və ehtiyatlı danışdı: “O, yaxşı şəkildə müalicə olunur, ümid edək, xəbər yaxşı olacaq”.
Ümid var idi, amma üzdə oxunan başqa idi. Belə bir vacib qələbədən sonra normalda sevinc partlamalı idi, ancaq sevinci kölgəyə alan qorxu vardı. Şotlandiya futbolu üçün bu, tanış ssenaridir: böyük yüksəlişin yanında, çox vaxt ağır itki gəlir.
Axşamın digər tərəfi
Axşamın digər tərəfi isə rəqib meydanlardan gələn xəbərlərlə bir az işıqlanırdı. Den Dreef Stadion-da Belçika gözlənildiyi kimi Lüksemburqa qalib gəldi, amma yalnız 6:0. Kağız üzərində bu da parlaq nəticədir, amma Şotlandiya həmin Lüksemburqu Hampden-də 7:0 məğlub etmişdi.
Oyun gecəsinə Şotlandiya belçikalılardan dörd top fərqi üstün başlamışdı. Gecə bitəndə həmin fərq yerində qaldı. Liderlik qorundu, hesablar balansda saxlanıldı və indi hər şey çərşənbə axşamına – son tura bağlandı.
Belçika yenə Lüksemburqa qarşı oynayacaq, bu dəfə səfərdə. Kağızda yenə favoritdir, yenə top fərqini artırmaq üçün real şansı var. Şotlandiya isə “səfər” oyununa çıxacaq – amma yenə Bozsik Arena-da, yenə İsrailə qarşı. UEFA-nın təhlükəsizlik səbəbi ilə İsrailin bütün oyunlarını neytral meydanda keçirmək qərarı bu qəribə “ev-səfər” paradoksunu yaradıb.
Andreatta isə artıq hesabı deyil, icranı düşünür. Baş məşqçi BBC Scotland-a danışarkən komandanın hücum zonasında “son qərarları daha da xırdalayacaqlarını” vurğuladı. Sözlərində rahatlıq da var idi, tələbkarlıq da.
“Oyun çox sürətli başladı. Biz oyunun formasını müəyyənləşdirdik və dominant olduq. İndi ikinci oyunda necə yenə dominant qala biləcəyimizə fokuslanacağıq”, – deyə o bildirdi. Onu ən çox sevindirən isə hücum variantlarının çoxluğu idi: açıq oyundan da, ikinci mərhələ standart vəziyyətlərdən də qollar gəldi. Rəqiblərin bu komandanı oxumasını xeyli çətinləşdirən məqam da budur.
Bozsik Arena-nı “gözəl stadion” və “yaxşı meydança” adlandıran Andreatta çərşənbə axşamını səbirsizliklə gözləyir. Amma çox güman, Cuthbertsiz.
İtkilər
Bu, sadəcə bir oyunçu itkisi deyil. 27 yaşlı yarımmüdafiəçi İsrail müdafiəsində dəlik açan dünya səviyyəli orta xətt tandeminın yarısıdır. Bu gecə təkcə oyunun açılış qolunu vurmadı, daha iki qola da ötürmə verdi. Komandanın ritmini, tempi, hücumların istiqamətini diktə edirdi.
İndi yük daha çox Caroline Weir-in çiyinlərinə düşəcək. Onsuz da kapitan kimi kifayət qədər məsuliyyət daşıyırdı, indi isə bu məsuliyyət ikiqat ağır görünür. Real Madrid-dən yayda ayrılacağı gözlənilən 30 yaşlı yarımmüdafiəçi bu oyunda het-trik etdi, daha artığını da vura bilərdi.
Andreatta-nın sözləri qısa, amma aydın idi: “O, ön cəbhədən liderlik edir, baxmayaraq ki, yarımmüdafiədə oynayır. Sadəcə zövqlü insan və zövqlü futbolçudur. Ən vacib anlarda meydanda ayağa qalxır. Bu gecə bizə lazım olan da məhz bu idi”.
Hanson da kapitanına eyni dərəcədə böyük hörmətlə yanaşır: “Aydındır ki, o, hamı üçün rol modeldir, hamımız ona baxırıq və ondan öyrənirik. Standartları o müəyyənləşdirir. O yaxşı oynayırsa, hamımız yaxşı oynayırıq”.
Komanda 6 qol vurub, qrupdakı rəqiblərə güc nümayiş etdirib, amma paltardəyişmə otağında ton real idi. Sevinc var idi, amma sərhədləri dəqiq çəkilmişdi. Bir oyun qalıb. Heç kim özünü qabaqcadan təbrik etmir.
“We are very happy to score loads of goals, but we have another game and we just move on to the next one”, – Hanson-un məğzini belə çevirmək olar: bu gecə gözəldi, amma həlledici deyil.
Həlledici gecə
O həlledici gecə isə təkcə qrup liderliyini müəyyənləşdirməyəcək. Şotlandiya üçün bu, həm də Nations League-in növbəti mərhələsində League A-a yüksəliş bileti demək ola bilər. Eyni zamanda 2027-ci ildə Braziliyada keçiriləcək dünya çempionatının pley-off yolunun nə qədər çətin olacağını da bu oyun formalaşdıracaq.
Avropadan yalnız League A qrup qalibləri birbaşa mundiala gedəcək. Şotlandiyanın qrupundan isə üç komanda pley-offa çıxır. Amma incə detal buradadır: qrup qalibləri, League A-da dördüncü yeri tutanlarla birlikdə səpələnmiş olacaq və League B-də ikinci və üçüncü yeri tutanlarla oynayacaq. Yəni bu pillədə olmaq, gələcək rəqiblərin səviyyəsini xeyli aşağı sala bilər.
Bu səbəbdən çərşənbə axşamı təkcə üç xal üçün deyil, hər qol üçün mübarizə olacaq. Cuthbert olsun, ya olmasın, Şotlandiya yenə ağılla, soyuq başla, amma acgöz hücumla oynamağa məcburdur.
Bu komanda uzun illərdir ki, böyük səhnəyə qayıdış üçün savaşır. İndi sual təkcə budur: Bozsik Arena-da atılan bu addım, onların Braziliyaya uzanan yolunda dönüş nöqtəsi olacaq, yoxsa Cuthbert-in xərəkdə tərk etdiyi meydança kimi, qiyməti ağır olan bir xatirəyə çevriləcək?
