Şotlandiya Premyer Liqasının Son Düzlüyü: Celtic, Rangers və Hearts Arasındakı Mübarizə
Beş oyun. Üç komanda. Bir kubok.
Şotlandiya Premyer Liqasının “split”dən sonrakı mərhələsi bu həftəsonu başlayır və bu mövsüm artıq nə qədər gözlənilməzdirsə, son düzlükdə gərginlik daha da sıxılacaq.
Üçtərəfli yarışın qaynar nöqtəsi
Şənbə günü Parkhead-dəki matçda evdə Falkirk-i məğlub etsə, Celtic zirvə ilə xal fərqini sıfırlaya bilər. Çempionluq mübarizəsində adətən iki klubun adını görməyə öyrəşmişik, amma indi tablo tamam başqa cürdür.
Bazar günü əvvəlcə Rangers, Motherwell-lə üz-üzə gələcək. Ardınca isə lider Hearts, mövsümün son Edinburgh derbisi üçün Hibernian-ın qonağı olacaq.
Cədvəldə vəziyyət belədir: beş tur qalmış Hearts liderdir. Rangers cəmi bir xal geridə, Celtic isə daha iki xal aşağıda dayanır. Derek McInnes-in komandası mövsümün böyük hissəsində zirvədə olsa da, bukmekerlər indi favorit kimi Rangers-i görür və Opta-nın “superkompüteri” də eyni ssenarini yazır.
Hesablamalara görə, Danny Röhl-ün komandası 16 mayda birinci yeri tutmağa ən real namizəddir, Hearts ikinci, Celtic isə üçüncü yerdə proqnozlaşdırılır. Bu isə klub tarixləri üçün ciddi siqnaldır: Celtic 1995-ci ildən bəri mövsümü ilk iki yerdən kənarda bitirməyib. Hearts isə “Old Firm” duetini son dəfə 2006-cı ildə yarıb ikinci olmuş, ən son 1960-cı ildən isə çempionluğa yüksəlmişdi.
İndi həm Hearts, həm də Rangers azarkeşləri ümid edir ki, tarix bu dəfə onların ziyanına təkrarlanmayacaq. Celtic tərəfdarları isə yenidən möcüzə xəyalına qapılıb.
Tarixin dərsləri: üç komandalı dramlar
Şotlandiya futbolunun yaddaşında üçtərəfli titul yarışları çox deyil, amma olanlar unudulmur.
Ən parlaq nümunə 1983-cü ildir. O zaman Dundee United son altı oyununu qalib başa vuraraq klub tarixinin yeganə ali divizion çempionluğunu qazandı və mövsümü Celtic və Aberdeen-in cəmi bir xal önündə tamamladı.
Bu mənzərəyə ən çox bənzəyən mövsüm 1998 idi: o vaxt da Hearts, Celtic və Rangers çempionluq üçün yarışırdı. Amma derby məğlubiyyəti sonrası Hearts son beş oyunda cəmi iki xal toplayaraq tempini itirdi, Rangers də büdrədi və nəticədə Celtic – Rangers-ə uduzmasına baxmayaraq – çempionluğa çatdı. Həmin titul Rangers-in tarixi “10-da 10” planını dağıtmışdı.
On iki il daha geriyə getsək, Hearts üçün daha bir acı xatirə çıxır. Son iki tura girərkən Celtic və Dundee United-lə birlikdə yarışın içində idilər. United sonuncudan əvvəlki turda uduzub kənarda qaldı. Hearts-a isə sadəcə son turda heç-heçə bəs edirdi. Amma məğlubiyyət qapını döydü, Celtic isə St Mirren-i 5:0 hesabı ilə məğlub edib top fərqinə görə çempionluğu qapdı.
Belə üçtərəfli döyüşlər nadir olur. Ona görə də bu mövsümün axırı həm Tynecastle, həm də Ibrox tribunalarında əsəbləri son həddə çatdıracaq.
Celtic-in xaotik mövsümü və Parkhead ümidləri
Celtic-in bu mövsüm çempionluq yarışına bu qədər gec qoşulması təsadüfi deyil. Klub üç baş məşqçi dəyişib: Brendan Rodgers ayrılıb, Wilfried Nancy cəmi 33 gündən sonra istefaya göndərilib və indi Martin O'Neill yanğına atılıb, bərbad kampaniyanı xilas etməyə çalışır.
İndi sual budur: Parkhead onları xilas edə bilərmi?
Celtic, rəqiblərini öz meydanında qəbul etmək baxımından üstünlük qazanıb. Çempionlar son beş ev oyunundan dördünü qazanıblar. Rangers isə son beş səfər matçında cəmi bir qələbə görüb. Hearts-in son beş səfərindən gətirdiyi xal isə cəmi birdir.
Üstəlik, son beş turda üç ev oyunu yalnız Celtic-in payına düşür. Hearts və Rangers isə üç dəfə səfərə yollanacaq. Kağız üzərində bu, ciddi üstünlük kimi görünür.
Ancaq bu mövsümün gedişatı hər dəfə kağız üzərindəki hesabları cırıb atıb. Rəqiblər arasındakı qarşılıqlı oyunlar bunu açıq göstərir. Hearts dekabrda Celtic Park-a gəlib qələbə ilə dönüb. Rangers də bu mövsümün yeganə səfər səfərində Glasgow-un şərqinə gedib qalib qayıdıb və 10 mayda yenidən oraya yollanacaq. Hearts, Tynecastle-də Rangers-i də məğlub edib; həmin meydanda 4 mayda yenidən görüşəcəklər.
Yəni, ev meydanı Celtic üçün kağız üzərində üstünlükdür, amma real döyüşdə bu üstünlük dəfələrlə əldən verilib.
Günəş altında hazırlıq, yoxsa kubok yolunda əlavə yük?
Hearts və Rangers bu həftəlik fasilədən İspaniya günəşi altında yararlanmağı seçdi. Derek McInnes bu səfəri “fırtına öncəsi sakitlik” kimi dəyərləndirdi – çünki qarşıda onları 1960-dan bəri ilk ali divizion titul ümidlərini daşıyan həyati Edinburgh derbisi gözləyir.
Danny Röhl də oxşar yanaşma göstərdi: komanda həm bərpa olundu, həm də xırda detallar üzərində işləyib beynini təzələdi. Yəni, hər iki klub son düzlüyə daha yüngül, daha təravətli başla girmək istəyir.
Celtic isə bu vaxt Hampden Park-da idi. Martin O'Neill-in komandası Scottish Cup yarımfinalında St Mirren-i 6:2 hesabı ilə məğlub edərək finala yüksəldi və birdən-birə mümkün “dubl” ssenarisi ortaya çıxdı. Bir neçə ay öncə bu, xəyala bənzəyirdi.
Ancaq nəticənin parıltısının arxasında bir detal var: 90 dəqiqə bərabərliklə bitdi, dörd qol əlavə vaxtda gəldi. Bu, azarkeşlərin beynində xırda bir sual işarəsi qoyur: belə gərgin qrafikdə əlavə 30 dəqiqəlik yük, çempionluq yarışında ayaqlarda nə qədər ağırlaşacaq?
Son tur ssenarisi: Parkhead-də rənglər qarışa bilərmi?
Sosial şəbəkələr artıq ehtimal oyunları ilə doludur. Xüsusilə də 16 may – son tur – üçün.
Teoridə elə bir ssenari mümkündür ki, üç komandanın da titul şansı hələ son tura çıxanda yaşasın. Həmin gün Celtic, Parkhead-də Hearts-i qəbul edəcək, Rangers isə split öncəsi son matçında 6:3 hesabı ilə məğlub etdiyi Falkirk-in qonağı olacaq.
Əsl intriqa isə başqa yerdədir: əgər Celtic o vaxta qədər çempionluq yarışından kənarda qalsa, Parkhead tribunaları kimi dəstəkləyəcək? Öz komandasını, yoxsa 40 illik fasilədən sonra ilk titulunu qovalayan Hearts-i?
Son 14 mövsümün 13-də çempionluq qazanmış bir klubun azarkeşləri üçün bu mövsüm artıq kifayət qədər ağrılıdır. Amma ən böyük ağrı, həmin kuboku Old Firm rəqibinin başı üzərində qaldırdığını görmək ola bilər. Belə bir halda, yaşıl-ağ tribunaların marun-ağ rənglərə səs verməsi həqiqətən mümkündürmü?
Bu mövsüm Şotlandiyada artıq çox şey mümkünün sərhədlərini aşıb. İndi beş oyun qalıb və heç kim son səhifənin necə yazılacağını dəqiq deyə bilmir. Bircə şey aydındır: bu dəfə tarix kitabları yenidən yazılacaq – sual yalnız kimin rəngləri ilə yazılacağıdır.
