Portuqaliyada iki məşhur deyim var: “yaşıl ümiddir” və “ümid axırda ölür”. Yaşıl rəngə bürünmüş Sporting üçün bunlar sadəcə poetik cümlə deyil, iş prinsipi, klubun gündəlik nəfəs aldığı qaydadır.
Norveçdə Bodø/Glimt qarşısında 0:3-lük alçaldıcı məğlubiyyətdən sonra məntiq bir şeyi deyirdi: bu hekayə bitdi. Sporting isə başqa cür düşündü. Təxminən 50 min azarkeşin səsi altında, Lissabon klubu özünü yenidən qurdu, meydanda fırtına qopartdı və 5:0 hesablı cavab qələbəsi ilə 43 ildən sonra ilk dəfə Çempionlar Liqasının 1/4 finalına yüksəldi. İndi qarşıda Arsenal var. Və köhnə bir sual yenidən qayıdır: bu klub üçün ümid sadəcə mədəni mirasdır, yoxsa ən güclü silahı?
Keçmişin kölgəsi və Arsenal yaddaşı
Ricardo Sá Pinto – keçmiş baş məşqçi, kapitan, klub əfsanəsi – həmin inamın haradan gəldiyini yaxşı bilir. O, 2023-cü ildə Avropa Liqasının 1/8 finalında penaltilərlə qazanılmış Arsenal zəfərini xatırladır və deyir ki, bu, futbolçuların beynində qapını açıq saxlayır: mümkündür. Kağız üzərində güc balansı fərqli ola bilər, amma bu idman növündə nəzəriyyə tez-tez məğlub olur.
Sporting indi yenə Arsenal-la toqquşmağa hazırlaşır, amma bu dəfə başqa bir dramatik xətt var: Viktor Gyökeres-in dönüşü. İsveçli hücumçu yayda London klubuna keçəndə, Lissabonda bir çoxları onun yerinin doldurulmaz olduğunu düşünürdü. İki mövsümdə 97 qol, ardıcıl iki çempionluğun əsas silahı, fiziki gücü ilə müdafiəçiləri əzən, arxaya atılan toplara qaçan, cərimə meydançasında rəqibi boğan bir mərkəz hücumçu.
İndi o, qonaq kimi qayıdır. Amma maraqlısı odur ki, onu demək olar ki, heç kim darıxmır.
Gyökeres-in izi və Luis Suárez-in səhnəyə çıxışı
Bunun bir hissəsi emosionaldır. Gyökeres-in çıxışı, faktiki olaraq, məcburi ayrılıq kimi qəbul olundu, azarkeşlərin böyük hissəsi üçün xəyanət idi. Ancaq əsas səbəb başqadır: Sporting, Viktorun boşaltdığı yeri doldurmaq üçün Luis Suárez-i gətirdi və kolumbiyalı hücumçu bu mövsüm saysız-hesabsız dəfə komandanı xilas etdi – çox vaxt da əlavə olunmuş dəqiqələrdə.
Portuqaliyaya gəlməzdən əvvəl o, İspaniyanın ikinci liqasında Almería forması ilə 2024–25 mövsümündə vurduğu 31 qolla artıq ad qazanmışdı. Lissabonda isə həmin vərdişi daha böyük səhnədə davam etdirir. Sá Pinto-nun sözləri bunu təsdiqləyir: Luis inam tükənəndə belə, hələ də qol vurmağı bacaran hücumçudur. Cənubi amerikalı oyunçuların Portuqaliyadakı ilk ilində parlamasının nadir olduğu tarixdə, bu, əsl istisnadır.
Gyökeres-in profili tam başqa idi. O, rəqib müdafiəçiləri bədən gücü ilə sındırır, ikili mübarizələrdə üstün gəlir, arxaya atılan toplarla boşluqlara girirdi. Suárez isə başqa cür oynayır. O, hücumların qurulmasında daha çox iştirak edir, son üçdə bir zonada komandanın hərəkətlərini diktə edir, topla daha zərif davranır. Bəlkə, Viktor qədər “soyuqqanlı qatil” deyil, amma texniki baxımdan daha zəngindir.
Rəqəmlər isə özü danışır: 28 yaşlı forvard 42 oyunda 33 qol vurub, liqanın bombardiri kimi azarkeşlərin yaddaşından Gyökeres-in kölgəsini sürətlə silib.
Köhnə yürüşlər, yeni imkan
Sá Pinto üçün Avropa səhnəsi yad deyil. O, 2012-ci ildə Sporting-i Avropa Liqasının yarımfinalına qədər aparmışdı. Yolda Manchester City mübarizədən kənarlaşdırıldı, amma final qapısı Athletic Bilbao-nun 88-ci dəqiqədə vurduğu qolla üzlərinə çırpıldı. Çempionlar Liqasında isə Sporting-in bu mərhələdəki son izi 1983-cü ilə gedib çıxır. O vaxtdan bəri klub heç vaxt daha irəli gedə bilməyib.
İndi isə tarix yenidən çağırır.
Sporting bu mövsüm Portuqaliya çempionatında ən məhsuldar hücum xəttinə malikdir. Lakin hücum alovu Porto-nun müdafiətdəki soyuq səmərəliliyinin kölgəsində qalıb. Lissabon klubu hazırda ikinci yerdədir, bir oyunu ehtiyatda olmaqla liderdən beş xal geri qalır. Son turda Porto-nun evdə Famalicão qarşısında itirdiyi xal, üçüncü ardıcıl çempionluq ümidini yenidən alışdırdı.
Rui Borges-in Sporting-i: nəzarət, top, səbir
Keçən mövsüm Ruben Amorim qəfil Manchester United-ə yollananda, klub sanki boşluğa düşmüşdü. Gənclərdən gətirilən João Pereira qısa müddətdə özünü tapa bilmədi, sistem dağıldı. Elə həmin anda sükan arxasına Rui Borges keçdi. O, ulduz hücumçusunu itirsə də, komandanın onurğa sütununu qorudu və indi bunun bəhrəsini görür.
Borges-in Sporting-i çox vaxt 4-2-3-1 ilə oynayır. Bu, Amorim-in illərlə oturtdğu 3-4-3-dən kəskin dönüşdür. Yeni sxemdə mərkəz zona, topa nəzarət, oyunun ritmini idarə etmək hər şeydən önəmlidir. Daxili çempionatda zəif rəqiblərə qarşı Sporting topu səbrlə dövr etdirir, hücumu ağır, amma hesablanmış addımlarla qurur.
Arsenal qarşısında bu lüks olmayacaq. Təcrübəli, yüksək sürətli bir komanda bu ritmi pozmağa çalışacaq, mərkəzdəki hər səhv, hər riskli ötürmə cəzasını ala bilər. Sporting bunu bilir, amma yenə də öz prinsipindən imtina etmək niyyətində deyil.
Hjulmand, standart vəziyyətlər və Gonçalves-in azadlığı
Bu sistemin mərkəzində Morten Hjulmand dayanır. Danimarkalı dayaq yarımmüdafiəçi və kapitan, oyunun emosional temperaturunu yuxarı saxlayan futbolçudur. Top itirilən kimi pressinqi başlayır, keçid fazalarında meydanın hər qarışını qapamağa çalışır. Üstəlik, cərimə zərbələri və künc zərbələrində tez-tez hədəf oyunçudur.
Sporting standart vəziyyətlərdə rəqibləri üçün ciddi təhlükədir. Daxili liqada bu göstəricidə Arsenal kimi öz çempionatlarında zirvədədirlər. Küncdən gələn bir top, uzaq dirəyə asılan bir asma, Hjulmand-ın və ya cərimə meydançasına daxil olan digər oyunçuların baş zərbəsi – bu, Borges-in silah dəstinin ayrılmaz hissəsidir.
Pedro Gonçalves isə hələ də bu komandanın ən xüsusi fiqurlarından biridir. 2023-cü ildə Emirates-də təxminən 50 metrdən vurduğu inanılmaz qolla yaddaşlara həkk olunub. İndi də meydanda sərbəstliklə nəfəs alır. Bəzən cinahlara açılır, rəqibin zəif nöqtələrini tapır, bəzən isə geriyə, dərinliyə çəkilib oyunu qurmağa kömək edir. Onun xətlər arasına sızma bacarığı, kiçik boşluqlardan böyük təhlükə yaratmaq instinkti, Arsenal kimi komandalara qarşı həyati əhəmiyyət daşıyır.
Ümid, incəlik və London sınağı
Bu ikili qarşıdurmada topa daha çox Arsenal sahib ola bilər. Oyunun ritmini də onlar diktə edə bilər. Həlledici sual isə budur: Sporting özünün daxili çempionatda rahat idarə etdiyi boşluqları, bu dəfə topu daha az görəcəyi bir mübarizədə necə müdafiə edəcək? Hər itirilən top, hər gecikmiş reaksiya, hər səhv mövqe seçimi baha başa gələ bilər.
Amma Sporting-in gücü də elə buradadır. Luis Suárez-in son dəqiqə müdaxilələri, Pedro Gonçalves-in xətlər arasında gəzişi, Hjulmand-ın sərtliyi, Rui Borges-in topa hakim olmaq inadkarlığı – hamısı bir sualın ətrafında toplanır: bu komanda hücumun son mərhələsində kifayət qədər incəlik və cəsarət tapa biləcəkmi ki, Premyer Liqanın liderini həqiqətən narahat etsin?
Portuqaliyada deyirlər ki, ümid axırda ölür. Sporting üçünsə bu, hələlik sadəcə məsəldir. Çünki onların mövsümü göstərir: ümid təkcə sağ qalmır, bəzən də 5:0 qazanır. İndi növbə Arsenal-ın səhnəsinə çıxmaqda, yaşıl rəngin bu dəfə hansı hekayəni yazacağını görməkdədir.
