Steven Pienaar-dan Bafana-ya sərt xəbərdarlıq: Dərin qaçışlar olmadan irəliləmək mümkün deyil
Steven Pienaar televizor qarşısında sakit otura bilmirdi.
Keçmiş Cənubi Afrika ulduzu, həmçinin Everton və Tottenham Hotspur azarkeşlərinin sevimlisi olan cinah oyunçusu, Bafana Bafana-nın Çexiyaya qarşı oyununu izləyə-izləyə bir sualda ilişib qaldı: niyə heç kim arxaya, müdafiəçilərin arasına qaçmır?
“Hamı topu ayağa istəyir”
Atlanta şəhərində 1:1 hesablı heç-heçə ilə başa çatan görüş zamanı Pienaar “X” sosial platformasında fikrini açıq şəkildə yazdı: niyə Bafana oyunçuları yalnız topu ayaqlarına istəyir, niyə cərimə meydançasının arxasına, “dərinliyə” qaçışlar yoxdur?
Cənubi Afrika üçün bu xal həyati idi. 2026-cı il dünya çempionatında ilk xal, amma yenə də qrupun son pilləsi. Oyunun sonlarına doğru Teboho Mokoena-nın 83-cü dəqiqədə penaltidən vurduğu qol komandanı oyunda saxladı, hətta son dəqiqələrdə qələbə qoxusu da gəldi. Amma Pienaar-ın fikri dəyişmədi.
Final fitindən sonra da eyni xətti davam etdirdi. O, yenə “X”də komandanı təbrik etsə də, mesajın alt qatında tələbkar ton açıq görünürdü: növbəti oyunda mütləq “qırıcı qaçışlar”, yəni müdafiə arxasına sürətli hərəkətlər lazımdır. Sanki deyirdi: təkcə ürək kifayət etmir, ağıllı hərəkət də lazımdır.
Qrupa baxış: hər şey hələ də açıqdır
Rəqəmlər aydın, tablo sərtdir.
Qrupun lideri Meksika – altı xal. Onların işi, demək olar, bitib. Üç xalla Cənubi Koreya ikinci yerdədir. Çexiya və Cənubi Afrika isə bir xalla bərabərdir, amma top fərqinə görə Bafana son sıradadır.
Bu o deməkdir ki, Guadalupe-də gələn çərşənbə günü Cənubi Koreyaya qarşı oyun – həqiqi finaldır. Cənubi Afrika tamaşaçıları üçün isə bu görüş cümə axşamına keçən gecə, saat 3:00-da başlayacaq. Yuxusuz gecə və ya tarix yazmaq şansı.
Bu, Bafana Bafana-nın dünya çempionatlarında dördüncü çıxışıdır. Hələ heç vaxt pley-off mərhələsinə yüksələ bilməyiblər. Maraqlı ironiya: 2010-cu ildə, öz evlərində keçirilən mundialda da son tura eyni vəziyyətdə – iki oyundan sonra bir xalla girmişdilər. Həmin vaxt Fransa üzərində 2:1 hesablı qələbə belə onları xilas etmədi.
İndi isə format fərqlidir. Turnir genişlənib, 1/16 finala gedən yol daha çox komandaya açılıb. Üçüncü yer belə bəzən kifayət edə bilər. Bafana üçün bu, illərdir qırmaq istədikləri divara yeni çat deməkdir.
Pienaar-ın səsi: təcrübənin çağırışı
Steven Pienaar-ın sözləri təsadüfi deyil. O, Ajax, Borussia Dortmund, Everton, Tottenham Hotspur, Sunderland kimi klubların paltarxanalarını görüb, Avropanın ən yüksək tempinə uyğunlaşıb. Bafana-nın 2010 mundial heyətində də aparıcı fiqurlardan biri idi.
Onun “dərin qaçış” tələbi sadə bir texniki detal kimi görünə bilər, amma əslində bu komandanın hücum fəlsəfəsinə toxunur. Hazırkı Bafana tez-tez topu ayaqda saxlamağa, qısa ötürmələrlə rəqibi açmağa çalışır. Ancaq müdafiə xətti arxasına atılan cəsarətli qaçışlar olmadan rəqibin strukturunu sındırmaq çətinləşir. Meksika və Çexiyaya qarşı uzun müddət məhz bu çatışmazlıq hiss olundu.
Cənubi Koreya kimi intizamlı, qaçmağı sevən, kompakt komanda ilə həlledici oyunda bu detal daha da ön plana çıxacaq. Müdafiəçiləri rahat buraxsan, səni boğacaqlar. Onların arxasına sızsan, əsəbləri pozulacaq, boşluqlar açılacaq.
Pienaar-ın çağırışı, əslində, komandanın tempini yuxarı qaldırmaq, risk almağa sövq etməkdir.
Ulduzsuz mundial, amma güclənən daxili səhnə
Bu dəfə Bafana heyətində Premier League səhnəsindən gələn parlaq ad yoxdur. Lyle Foster Burnley ilə elitadan düşdükdən sonra, hazırda İngiltərənin yüksək liqasını təmsil edən cənubi afrikalı futbolçu yoxdur. Kağız üzərində bu, komandanın nüfuzuna kölgə sala bilər.
Amma hekayə bununla bitmir. Daxildə başqa bir dalğa qalxıb. Mamelodi Sundowns Afrika futboluna damğasını vurur. 2025–26 mövsümündə ikinci dəfə CAF Champions League kubokunu qaldırdılar. Finalın Rabatdakı cavab oyununda AS FAR üzərində həlledici qolu vuran yenə Teboho Mokoena oldu – Atlanta-da Çexiyaya qarşı penaltidə olduğu kimi.
Mokoena-nın bu iki böyük səhnədə eyni rolu oynaması təsadüf kimi görünə bilər, amma Bafana üçün bu, yeni lider fiqurun formalaşdığını göstərir. Sual indi budur: onun arxasında kimlər qaçacaq, kimlər rəqib müdafiəsini parçalamaq üçün riskə gedəcək?
Həlledici gecə: qaçanlar qalacaq
Guadalupe-də Cənubi Koreyaya qarşı oyun, təkcə hesab cədvəli üçün deyil, bu nəslin xarakteri üçün də sınaqdır.
Dördüncü mundial, yenə də son tura ümidlə girmək, yenə də “bəlkə bu dəfə alınar” düşüncəsi. Fərq ondadır ki, bu dəfə üçüncü yer də pəncərəni bir az aralayıb. Yəni Bafana yalnız özünü deyil, turnirin yeni formatını da sınağa çəkir.
Pienaar tribunada olmayacaq, amma sözləri artıq havada asılı qalıb. Bafana oyunçuları Çexiyaya qarşı meydanın son dəqiqələrində göstərdikləri iradəni indi başqa cür tamamlamalıdırlar: ayağa istənilən toplarla yox, arxaya atılan qaçışlarla, riskli hərəkətlərlə, rəqibin ürəyinə sancılan zərbələrlə.
Sual sadədir, amma kəskindir: Cənubi Afrika nəhayət tarix yazmaq üçün qaçacaq, yoxsa yenə də yerində sayacaq?
