Stoke City-də Tyler Martin: Yeni Ümidlər və Tarixdəki Səhnələr
Stoke City bu mövsümə bir qədər fərqli ovqatda başlayır. Skamyada yeni ad, yeni enerji var – Tyler Martin. Cəmi 18 yaşı var. Fevralda Liverpool akademiyasından Stoke City-nin U-21 komandasına qoşulub, yay hazırlıq dövründə isə artıq əsas heyətlə işləyib. İndi isə ilk rəsmi şansını alır.
Bu fürsət Milan Smit-in Almaniyaya, Darmstadt-a icarəyə yollanması ilə açılıb. Birinin çıxışı, o birinin gəlişini sürətləndirdi. Klub gənc yarımmüdafiəçiyə güvənir, onu sadəcə akademiya oyunçusu kimi yox, real seçim kimi görür.
Gənclər məşqçisi Sam Stockley hələ fevralda onu belə təsvir etmişdi: “O, dinamikdir, sürətlidir, qol hissi var və həm mərkəzdə, həm də cinahlarda oynamaq baxımından çox yönlüdür.” Qısa cümlə, amma Martin-in profilini açıq şəkildə göstərir: hərəkətli, çevik, hücuma meyilli.
Stoke üçün qeyri-adi başlanğıc deyil
Stoke City adətən mövsümə liqa oyunu ilə start verir. Az qala klubun ənənəsinə çevrilib. Amma bu dəfəki kimi fərqli ssenarilər də tarixdə az olmayıb.
2020-ci ildə pərdələr League Cup oyunu ilə açılmışdı – Blackpool-a qarşı. Boş tribunalar, pandemiya dövrünün soyuq səssizliyi, amma yenə də rəqabət. Ondan xeyli əvvəl, 2011-ci ildə isə atmosfer tamam başqa idi: Europa League macərası. Hajduk Split-lə evdə və səfərdə oyunlar, sonra isə Premier League-də Chelsea-yə qarşı açılış görüşü. Avropa həyəcanı liqa pərdəsini arxadan sıxışdırmışdı.
Əsl dramatik başlanğıc isə daha da geridə, 1972-ci ildə yaşanmışdı.
1971/72 mövsümünün 71-ci oyunu
Stoke o vaxt artıq mövsümün ağırlığını çiyinlərindən çətinliklə atırdı. 1971/72 kampaniyası tam 70 oyundan ibarət marafon kimi keçmişdi. Amma hekayə orada bitmədi. Onlar mövsümü formal olaraq 71-ci görüşlə tamamladılar – FA Cup üçüncü yer oyunu ilə.
Tarix 5 avqust 1972-ni göstərirdi. Məkan – St Andrew’s. Rəqib – Birmingham. Stoke dörd ay əvvəl Arsenal-a qarşı mübahisəli yarımfinal məğlubiyyətinin acısını hələ tam unutmamışdı. FA Cup isə artıq öz qalibini tapmışdı: Leeds 6 mayda Wembley-də kuboku qaldırmışdı. Amma Stoke üçün bu hekayənin son səhifəsi hələ yazılmamışdı.
25,841 tamaşaçı tribunada idi. Oyun isə... boz və cansız keçdi. Qolsuz bərabərlik. Hər iki tərəf ehtiyatlı, risk az, həyəcan isə əsasən sonrakı mərhələyə saxlanılmışdı. Hər şey ilk dəfə tətbiq olunan penalti seriyasına qaldı – İngiltərə daxili futbol tarixində ilk rəsmi penalti seriyası.
Waddington-un cəsarətli debütləri
Menecer Tony Waddington bu oyunu həm də yenilik üçün fürsətə çevirdi. Yay transferləri Geoff Hurst və Jimmy Robertson-a debüt verdi. Normal halda onlar kubokda oynaya bilməzdilər, çünki əvvəlki klubları ilə “cup-tied” statusunda idilər. Üstəlik, ironik bir detal: Robertson həmin mövsüm Birmingham tərəfindən, Ipswich formasıyla, dördüncü raundda turnirdən kənarlaşdırılmışdı.
Oyun penaltilərə gedəndə qaydalar sərt idi. Qapıçılara top vurulana qədər ayaqlarını xəttdən tərpətmək qadağan olunmuşdu. Stoke qapıçısı John Farmer bu sərhədi iki dəfə pozduğuna görə sarı vərəqə aldı. Amma yenə də özünü göstərməyi bacardı.
Farmer əvvəlcə Tommy Carroll-un zərbəsini qaytardı. Carroll təkrar penalti şansı qazandı, bu dəfə isə topu qapıdan yuxarı vurdu. Sonra Bobby Hope-un zərbəsini də dəf etdi, lakin Hope təkrar cəhddə qol vurdu. Waddington əsəblərinə hakim ola bilmədi, meydançaya qədər qaçıb etiraz etdi. Hakim Vincent James isə qərarından dönmədi – qapıçıya kifayət qədər xəbərdarlıq etdiyini bildirdi.
Birmingham qapıçısı Paul Cooper isə başqa üsula əl atmışdı. O, penalti vuranları çaşdırmaq üçün qollarını yelləyir, bədənini yana əyirdi. Bu jestlər onun karyerası boyu – sonradan Ipswich və Leicester-də də – onlarla penaltini xilas etməsinə kömək edəcəkdi. Həmin gün isə bu metod Jimmy Greenhoff və Peter Dobing üçün işə yaramadı, onların zərbələrini qaytardı.
Stoke dördüncü yerə görə sadəcə bir tankard aldı. Kağız üzərində balaca mükafat. Amma tarix kitabları üçün böyük hadisə: FA Cup üçüncü yer oyunu üzrə beş illik eksperiment elə həmin gün faktiki olaraq bağlandı.
Təcrübənin sonu, yeni mövsümün başlanğıcı
Bu qarşılaşma FA Cup-da üçüncü yer oyunu ideyasının sonu oldu. Beş illik sınaq bitdi, tribunalar belə oyunlara ehtiyac duymadığını göstərdi. Stoke isə geriyə çox baxmadı.
Yeddi gün sonra onlar yeni liqa mövsümünə çıxdılar və Crystal Palace üzərində ev qələbəsi ilə start verdilər. Uzun mövsümün, penalti dramının, qəribə üçüncü yer oyunlarının ardınca klub bir daha adi, lakin çox vacib olan yerə – liqa mübarizəsinə qayıtdı.
İndi isə skamyada Tyler Martin kimi gənc oyunçularla Stoke yenidən başqa cür səhifə açmağa hazırlaşır. Sual budur: bu dəfə tarixə düşəcək hadisə penaltilərdən sonra verilən tankard olacaq, yoxsa yeni nəslin yüksəlişi?
