Thomas Tuchel-in İngiltərə heyəti: Adam Wharton-un kənarda qalması
Thomas Tuchel-in 2026-cı il dünya çempionatı üçün İngiltərə heyətini açıqlayacağı günün səs-küylü keçəcəyi əvvəlcədən bəlli idi. Bu qədər istedad bolluğunda kiminsə kənarda qalması labüddür. Amma Adam Wharton-un adının siyahıda olmaması artıq sadəcə “çətin seçim” yox, açıq-aşkar riskdir.
Bu riskin miqyasını isə cəmi bir neçə gün sonra, Leipzigdəki Red Bull Arena-da bütün Avropa gördü.
Leipzigdə verilən cavab
Wharton milli komandadan kənarda qalma zərbəsinə ən peşəkar, ən sərt cavabı verdi. 22 yaşlı yarımmüdafiəçi Europa Conference League finalında Crystal Palace formasında meydanın tam sahibi oldu, Rayo Vallecano üzərində 1:0 hesablı qələbədə matçın ən yaxşı futbolçusu seçildi və klub tarixinin ilk avrokubokunu qaldıran komandanın mərkəzinə çevrildi.
Palace üçün bu, nağıl gecəsi idi. Klubun yaddaşına qızıl hərflərlə yazılacaq bir final. Wharton üçün isə həm də sual işarəsi idi: belə formada olan, bu səviyyədə matç idarə edən futbolçu necə olur ki, dünya çempionatını televizordan izləməli qalır?
Xüsusilə də İngiltərənin məhz bu tip profilli yarımmüdafiəçiyə möhtac olduğu bir dönəmdə.
İtirilən profil
Wharton-un fərqi nədədir? O, meydanın dərinliyindən oyunu görmə bucağı ilə seçilir. Dar pəncərələri, başqalarının ümumiyyətlə cəhd etmədiyi ötürmə xətlərini görür və ən əsası – onları dəqiqliklə icra edir. Riskdən qorxmur, topu sadəcə “təhlükəsiz zona”ya göndərmək üçün oynamır, oyunu qıran yox, açan futbolçudur.
Keçmiş İngiltərə baş məşqçisi Glenn Hoddle-un da məhz bu məqama diqqət çəkməsi təsadüfi deyil. Onun da vurğuladığı kimi, Wharton geridən müdafiə arxasına, xətləri yarıb keçən ötürmələr çıxara bilən nadir profildir.
Bu cür silah, Tuchel dövründə qapalı müdafiələri yarmaqda çətinlik çəkən İngiltərə üçün əslində lüks yox, zərurətdir. Komanda tez-tez aşağı bloklara ilişib qalır, “standart” həllər arasında ilişir. Wharton isə məhz “adi”ni “qeyri-adi”yə çevirən növ yarımmüdafiəçidir.
Bəli, o, bəlkə də start heyətinin daimi üzvü olmayacaqdı. Amma belə turnirlərdə bəzən ən dəyərli fiqur məhz ehtiyatdan oyuna girib ritmi dəyişən, oyunun axarını bir ötürmə ilə başqa səmtə yönəldən futbolçu olur.
Tuchel isə başqa yola üstünlük verdi.
Təcrübə naminə risk
Baş məşqçi qərarını Jordan Henderson-dan yana verdi. Onun liderlik keyfiyyətləri, illərlə yığmaya verdiyi xidmət danılmazdır. Paltardəhlizdəki nüfuzu, gənclərə təsiri, turnir təcrübəsi – bunlar hamısı real faktorlardır.
Amma sual sərtdir: 35 yaşını haqlamış, karyerasının son düzünə çıxmış Henderson üçün Wharton kimi formanın zirvəsində olan gənci qurban verməyə dəyərdimi?
İngiltərə 60 ildir dünya çempionatının arxasınca qaçır. Bu qədər uzun gözləntidən sonra komandanın ehtiyacı olan əsas fiqur həqiqi oyun dəyişdirənlərdir, yoxsa paltardəhlizdə səs qaldıran “hypeman”lər?
Henderson-un yığma ilə keçirdiyi illərə baxanda, bütün o “təcrübə”nin yanında konkret kubok şəkli yoxdur. Wharton isə bu gün – hazırda – meydanda fərq yaradan bacarıqlara sahibdir. Onun verəcəyi bir yarma ötürmə, bir xətt qıran pas, bəlkə də turnirin taleyini dəyişə biləcək tək detal ola bilərdi.
Tuchel isə köhnə məktəbin məşqçisidir. O, riskdən çox, “təhlükəsiz” saydığı təcrübəyə güvənməyi sevir. Amma bəzən ən təhlükəsiz görünən seçim, əslində, ən böyük riskə çevrilir.
İndi sual budur: İngiltərə dünya çempionatında ilişib qaldığı anda, meydanın mərkəzində oyunu açacaq bir beyin axtaranda, Tuchel həmin qərarını xatırlayacaqmı? Və əgər xatırlayacaqsa, artıq çox gec olmayacaq ki?
