Tottenham: De Zerbi'nin Dönüşüm Stratejisi
Keçən mövsümün bir anında Roberto De Zerbi “Tottenham”ın paltardəyişmə otağında futbolçularına dönüb soruşmuşdu: “Biz ölmüşük?”
O sual “Stadium of Light”dakı ilk oyunundan – “Sunderland”ə 0:1 hesablı məğlubiyyətdən – sonra yaranan mənzərənin acı yekunu idi. Otaqda futbolçular arxası üstə uzanmışdı, bəziləri ağlayırdı. Premyer Liqada qalmaq üçün cəmi yeddi oyunu olan bir komanda üçün bu, dağılmış bir ruh halı idi.
Xilas son tura qədər uzandı. Amma 47 yaşlı italyan indi həmin dağıntının içindən yenidən qurulan, iddialı bir klub görür.
Sunderlanddən Sidneyə – dağıntıdan yenidənqurmaya
Cəmi dörd ay keçib. Səhnə tam dəyişib.
Sidneydə, limana, Harbour Bridge-ə və Opera House-a bir addımlıq məsafədə yerləşən komanda otelində atmosfer tamam başqadır. “Tottenham” futbolçuları gülür, zarafat edir, özlərinə ayrılmış mərtəbədə klubun şəxsi baristasının hazırladığı qəhvələri içirlər. Masaların birində qızğın stolüstü tennis duelləri gedir.
Arxa planda isə başqa bir rəqəm diqqət çəkir: bu yay komandaya qoşulan yeni transferlərin ümumi dəyəri klub rekordunu yeniləyərək 237 milyon funt-sterlinqə çatıb. Məqsəd aydındır – İngiltərə futbolunun zirvəsinə dönüş və kubok uğrunda yenilənmiş mübarizə.
Rekord transfer Sandro Tonali artıq komandaya qoşulub. Onunla yanaşı Mateus Fernandes, Jan Paul van Hecke, Andrew Robertson və Martin Dubravka da Avstraliya və Yeni Zelandiyadakı hazırlıq oyunlarında meydanda olublar.
Dünya Çempionatının finalında Argentina ilə oynayan Marcos Senesi isə yalnız indi “Hotspur Way”də məşqlərə başlayıb; o, yeganə yeni oyunçudur ki, səfər turunda iştirak etməyib.
De Zerbi bunu gizlətmir: “Mən ən yaxşı futbolçuları istəməyi haqq edirəm, çünki indi ‘Tottenham’ yüksək səviyyəli komanda qurmağı haqq edir”.
İki planlı yay: düşmə və ya dirçəliş
“Tottenham” üçün bu yay qeyri-adi idi. Klub eyni anda iki transfer planı hazırlamışdı: biri Çempionşip üçün, biri Premyer Liqada qalma ehtimalına görə. De Zerbi deyir ki, komanda düşsəydi belə, o, “Tottenham”da qalacaqdı. İndi isə o, sevinə-sevinə “Plan A” ilə işləyir.
Bu planın bir hissəsi də bəzi ulduzların – kapitan Cristian Romero və qapıçı Guglielmo Vicario kimi – gələcəyi ilə bağlı “iradəsinə hörmət etməkdir”. Onlar hələ də klubdan ayrıla biləcək oyunçular sırasındadır.
İtalyan məşqçi aprel ayında kluba gəldiyi ilk günləri xatırlayır: “Başlanğıcda bir milyon fərdi görüş keçirdim”, – deyə zarafat edir. O, futbolçularla açıq danışıb: “Əgər burada qalmaq istəmirsinizsə, mənə deyin. Dedim ki, ‘bəli, mənə kömək edin liqada qalmağa, sonra mən də sizə ayrılmağa kömək edim. Əgər mənə kömək etməsəniz, mənimlə birlikdə suyun altında qalacaqsınız’”.
Bir il ərzində klub kökündən dəyişib. Azarkeşlərin haqlı qəzəbi fonunda struktur yenilənib. Yeni icraçı direktor Vinai Venkatesham artıq Lewis Family Trust adından kluba rəhbərlik edir. Onunla birlikdə texniki direktor Johan Lange transfer danışıqlarına rəhbərlik edir. Köhnə idarəetmədən vəzifəsini qoruyan yeganə yüksək fiqur da məhz odur.
Onlara futbol əməliyyatları direktoru Rafi Moersen və Manchester City-nin ana şirkəti olan City Football Group-dan gələn yeni performans direktoru Dan Lewindon dəstək verir. Lewindon-un əsas missiyası sadədir: “Tottenham”ın zədə statistikasını yaxşılaşdırmaq.
De Zerbi isə hər sahəyə burnunu soxur. Xüsusən də transfer bazarına. Özünü belə təsvir edir: “Transfer bazarında mən bir futbolçunu istəyəndə, köpəkbalığına çevrilirəm. ‘Yox’ demək üçün şans qalmır”.
Bu aqressivlik 85 milyon funt-sterlinqə “West Ham”dan Mateus Fernandes, 100 milyon funt-sterlinqə isə “Newcastle”dan Sandro Tonali transferlərini gerçəkləşdirdi.
“Transfer bazarında işləməyi sevirəm. Bu, mənim üçün təzyiq deyil, işimin ən xoş hissələrindən biridir”, – deyə o, açıq danışır.
Bu həvəsin haradan gəldiyini soruşanda isə cavabı belədir: qərarı özü verəndə, məsuliyyəti də özü daşıyır. Məşqçi birbaşa futbolçu ilə danışanda, daha ilk gündən xüsusi bağ qurduğunu hiss edir. Mateus Fernandes ilə bağlı isə daha da irəli gedib: anası və atası ilə də danışıb, atasına söz verib ki, İngiltərədə onun “ikinci atası” olacaq.
Köpəkbalığı strategiyası: rəqibləri üstələyən “Tottenham”
Bu yay “Tottenham” yalnız pul xərcləməklə yox, temp və cəsarətlə də fərqlənib. Klub daxili mənbələrə görə, onlar başa düşürdülər ki, həm aqressiv, həm də sürətli olmalıdırlar. Aqressivlik isə təkcə danışıqların tonunda yox, həm də təklif olunan maaşlarda, transfer haqlarında və De Zerbinin şəxsi iştirakı ilə özünü göstərib.
Nəticə: klub Fernandes üçün “Manchester United” və “Manchester City”ni, Tonali üçün isə başqa nəhəngləri qabaqladı. Van Hecke transferində isə “Chelsea”nin marağına baxmayaraq, müdafiəçi “Tottenham”ı seçdi.
De Zerbi bu hekayələri gizlətmir. Apreldə “Brighton”la 2:2 hesablı heç-heçə zamanı 95-ci dəqiqədə Georginio Rutter-in vurduğu qol “Tottenham”ın xilas ümidlərinə ağır zərbə vurmuşdu. Qola ötürməni məhz Van Hecke vermişdi. İtalyan məşqçi oyundan sonra ona mesaj yazdığını açıqlayır: “Dedim ki, ‘sən o ötürmə ilə “Brighton” üçün “Tottenham”ı aşağı çəkmək istədin, indi isə mənə gəlməlisən, başqa seçimin yoxdur’”.
Tonali ilə bağlı proses də emosional keçib. Premyer Liqada qalmaq “Everton” üzərində son tur qələbəsi ilə rəsmiləşən kimi, De Zerbi ertəsi gün ona mesaj yazıb. Sonra isə Bresciadakı evində onunla görüşüb. Məhz o söhbət transferin taleyini həll edən an kimi göstərilir. Sonrakı danışıqları klub heyəti tamamlayıb.
İndi isə De Zerbi hücum xətti üçün “son bomba”dan danışır. İki hücumçunun alınması gözlənilir, onlardan biri “Manchester City”nin Savinho-su ola bilər.
Pul, risk və beşillik plan
Kənardan baxanda, bu qədər sərfiyyat təhlükəli görünə bilər. De Zerbi buna razı deyil. O, Lewis ailəsinin iyunda kluba əlavə 100 milyon funt-sterlinq yatırmasından sonra belə, özünü təzyiq altında hiss etmədiyini deyir. Onun arqumenti sadədir: son illərdə “Chelsea”, “Arsenal”, “Liverpool” da eyni yolu keçib.
Bu yay yalnız gəlişlər olmayıb, gedişlər də olub. Xüsusən Luka Vuskovic-in 45 milyon funt-sterlinqə “Brighton”a satılması diqqət çəkir. Gənc yarımmüdafiəçi Lucas Bergvall və ingilis cinah müdafiəçisi Djed Spence-in gələcəyi isə hələ də qaranlıqdır.
De Zerbi Vuskovic transferini belə izah edir: “Onun ‘Brighton”a keçmək istəyini Vinai və Johan ilə birlikdə qiymətləndirdik, çünki ‘Tottenham’ın pulunu öz pulum kimi görürəm. Elə bil klub sahibi mənim atamdır, mən də atamın pul itirməsini istəmirəm”.
Onun baxışı böyük klubların reallığı ilə üst-üstə düşür: bahalı satmaq, nisbətən ucuz almaq. Bu, yalnız bu yayın deyil, beşillik planın başlanğıcıdır. “Biz qururuq”, – deyə o, vurğulayır.
Eyni prinsipə əsaslanaraq, klub Joao Palhinha-nı “Bayern Munich”dən birdəfəlik transfer etməmək qərarına gəlib.
Səbəb futbolçunun keyfiyyəti deyil, ümumi maliyyə paketinin uyğun sayılmamasıdır.
Mənfi enerjidən Mayfairdə “böyük şam yeməyi”nə
Sunderlanddəki ilk oyundan sonra yalnız futbolçular yox, məşq bazasındakı işçilər də ruhdan düşmüşdü. De Zerbi bunu hiss edirdi. Ertəsi gün o, futbolçularsız xüsusi iclas təşkil edib. “Dedim ki, ‘ilk dəfə kimdən mənfi söz eşitsəm, onu dərhal evə göndərəcəyəm’”.
Onun üçün dəyişiklik yalnız taktika və transferlərlə məhdudlaşmır. “Davranış, münasibət və ruh” yenilənməlidir. Bu komanda ardıcıl iki mövsümdə 17-ci yeri tutub. Bir əvvəlki mövsümdə Ange Postecoglou ilə “Europa League” qalibiyyəti olsa da, ötən il real düşmə qorxusu yaşadılar. Bu travmanın izləri hələ də qalır.
De Zerbi həmin psixoloji yükü yüngülləşdirmək üçün başqa addımlar da atıb. O, komandanı Mayfairdə “böyük şam yeməyinə, içkilərlə birlikdə” aparıb. İnanır ki, son oyunlarda bəxt də onlardan üz döndərmişdi, xilas daha tez təmin oluna bilərdi. Onun fikrincə, futbolçular həmin anlarda özlərini ictimai rəyə nisbətən daha zəif, daha dəyərsiz hiss edirdilər.
“Ümid edirəm, növbəti dəfə belə bir axşamı artıq özləri təşkil edəcəklər”, – deyə əlavə edir. Onun baxışında, “sevgi, dostluq və qayğı ilə” komanda “top, top, top” səviyyəsinə qalxa bilər.
Sunderlanddə arxası üstə uzanıb ağlayan komandadan Sidneydə stolüstü tennis oynayıb qəhvə içən, 237 milyonluq yeni simalarla güclənən bir kollektivə. Sual indi başqa cür səslənir: De Zerbi bu emosional və maliyyə sərmayəsini Premyer Liqanın zirvəsinə real yürüşə çevirə biləcəkmi?
