Tottenham və Everton arasında 1:0-lıq nəticə – Mövsümün son analizi

Tottenham Hotspur Stadium axşam işıqları altında mövsümün son fitindən sonra tablo sadə idi: Tottenham – Everton 1:0. Amma Following this result tabloya baxanda bu 90 dəqiqənin arxasında daha mürəkkəb bir hekayə gizlənir. Premier League 2025 mövsümünün 38-ci turunda 17-ci yeri 41 xalla tamamlayan Tottenham üçün bu, sağ qalma və yenidənqurma mövsümünün son akkordu idi. Everton isə 13-cü pillədə 49 xalla, nisbi komfort zonasında, amma itirilmiş fürsətlərin dadı ilə mövsümü bitirdi.

I. Böyük mənzərə – zəif ev sahibinin qapanan dairəsi

Tottenham-ın mövsümi DNT-si paradoksal idi. Overall 38 oyunda 48 qol vurub, 57 qol buraxan komandanın ümumi qol fərqi -9 idi; bu rəqəm təkcə müdafiə zəifliyini yox, həm də balans problemini göstərir. Xüsusilə Tottenham Hotspur Stadium-da tablo ağır idi: At home 19 oyunda cəmi 3 qələbə, 6 heç-heçə, 10 məğlubiyyət, 22 qol vurub, 31 qol buraxmışdılar. Evdə orta qol sayı 1.2, buraxılan qolların orta göstəricisi isə 1.6 idi – öz meydanında bu qədər kövrək olmaq, De Zerbi üçün mövsüm boyu açıq yaraya çevrilmişdi.

Bunun fonunda Everton-un On their travels performansı daha stabil görünürdü: Away 19 matçda 7 qələbə, 5 heç-heçə, 7 məğlubiyyət, 21 qol vurub, 23 qol buraxmış, səfərdə orta 1.1 qol vurub, 1.2 qol buraxmışdılar. Overall 47:50-lik qol balansı onlara -3 qol fərqi ilə 13-cü yeri gətirdi – nə qədər zədələr və dəyişikliklər olsa da, struktur baxımından Tottenham-dan daha sabit bir komanda idilər.

Bu kontekstdə 1:0-lıq yekun, əslində, Tottenham-ın mövsüm boyu çatışmayan şeyi – sıx, funksional, praqmatik qələbəni – nəhayət tapdığını göstərdi.

II. Boşluqlar və itkilər – kimlər yox idi, kim məsuliyyəti daşıdı

Hər iki komanda bu oyuna ciddi itkilərlə çıxmışdı. Tottenham üçün B. Davies, M. Kudus, D. Kulusevski, W. Odobert, C. Romero və X. Simons eyni anda kənarda idi – xüsusilə Romero və Simons kimi oyun qurucu və aqressiv fiqurların yoxluğu De Zerbi-ni strukturda daha təhlükəsiz, daha az riskli 4-2-3-1-ə sadiq qalmağa məcbur etdi. Mərkəzdə M. van de Ven – K. Danso cütlüyü, solda D. Udogie, sağda P. Porro ilə müdafiə xətti daha çox mövqe intizamına, az pressing radiusuna söykəndi.

Everton tərəfində isə J. Branthwaite, J. Grealish və I. Gueye-nin olmaması Leighton Baines üçün həm arxa xəttdə, həm də yarımmüdafiə mərkəzində liderlik boşluğu yaratdı. Branthwaite-siz mərkəz cütlüyü J. Tarkowski – M. Keane daha statik, daha dərin blokda qaldı. Grealish-in yoxluğunda isə yaradıcı yük daha çox K. Dewsbury-Hall və I. Ndiaye üzərinə düşdü.

Disiplin baxımından mövsüm panoraması maraqlıdır: Tottenham sarı vərəqələrinin 24.75%-ni 61-75-ci dəqiqələr arasında görüb – bu, ikinci hissənin ortalarında gərginliyin artdığını, pressinqin gecikmiş müdaxilələrə çevrildiyini göstərir. Everton isə sarı vərəqələrinin pikini 76-90-cı dəqiqələrdə (21.62%) yaşayır; bu, xüsusilə geridən gəlməyə çalışdıqları, oyunun qopduğu anlarda risk həddinin yüksəlməsindən xəbər verir. Qırmızı vərəqələrdə də Everton-un 0-15 və 61-90 aralığında cəmi 4 qırmızı ilə (hər biri 25-50% paylı intervallarda) emosional partlayışlara meyilli olduğu görünür; Tottenham-da isə qırmızıların böyük hissəsi ilk yarının sonuna (31-45) sıxışıb.

III. Əsas duelər – “Ovçu vs Qalxan”, “Mühərrik otağı”

“Ovçu vs Qalxan” xəttində mərkəzdə bir ad dayanırdı: Richarlison. Overall 32 oyunda 11 qol, 4 assist, 47 zərbə və onlardan 26-sı qapıya gedən vuruş – braziliyalı bu mövsüm Tottenham hücumunun əsas referans nöqtəsi idi. 325 ikili mübarizədən 137-ni udması, həm də mərkəz müdafiəçiləri yorub, ikinci dalğa üçün boşluqlar açan profilə çevrilməsini təmin edib.

Onun qarşısında Everton-un On their travels 23 qol buraxan müdafiə xətti dayanırdı. J. Tarkowski – M. Keane mərkəzi hava toplarında üstün olsa da, arxaya atılan toplarda və cərimə meydançasına yaxın kombinasiyalarda sürət problemi yaşayır. Burada Tottenham-ın arxa dördlüyündən hücuma qatılan P. Porro və D. Udogie-nin rolu həlledici idi: Porro-nun mövsüm boyu 56 açar ötürməsi və 75 uğurlu müdaxiləsi onu həm “qatlayan cinah”, həm də “təhlükəsizlik klapanı”na çevirir. M. van de Ven-in 22 bloklanmış zərbəsi isə Tottenham müdafiə xəttinin qapı qarşısında nə qədər özünü fəda etdiyini göstərir.

“Mühərrik otağı”nda isə qarşı-qarşıya gələn iki fərqli profil vardı. Tottenham mərkəzində J. Palhinha – R. Bentancur cütlüyü topu qazanmaq, pressinqdən çıxmaq və ilk vertikal ötürməni vermək üçün qurulmuşdu. Everton-da isə J. Garner həm statistik, həm də taktiki baxımdan komandanın ürəyidir: Overall 38 oyunda 7 assist, 1792 ötürmə, 56 açar pas, 120 uğurlu müdaxilə və 10 bloklanmış zərbə ilə o, həm top paylayıcısı, həm də müdafiə qalxanıdır. 12 sarı vərəqə isə onun riskdən qaçmadığını, zəruri anda qaydanı pozmağa hazır olduğunu göstərir.

Bu oyunda Garner-in qarşısında Tottenham-ın mərkəz blokunun sıxlığı, onun önə doğru oynamaq imkanlarını məhdudlaşdırdı. I. Ndiaye və K. Dewsbury-Hall cərimə meydançası ətrafında kombinasiyalar qurmağa çalışsa da, M. van de Ven-in sürəti və mövqe seçimi onların arxa xəttə sızmasını çox vaxt kəsdi.

IV. Statistik proqnoz və nəticənin mənası

Sezon boyu xG rəqəmləri verilməsə də, qol və buraxılan qol ortalamaları üzərindən kontur çəkmək mümkündür. Heading into this game Tottenham-ın Overall orta 1.3 qol vurması və 1.5 qol buraxması, Everton-un isə Overall 1.2 qol vurub, 1.3 qol buraxması bu qarşılaşmanı kağız üzərində balanslı, az fərqli hesablı matç kimi göstərirdi. Tottenham-ın evdə zəif, Everton-un səfərdə nisbətən etibarlı olması nəzərə alınanda, neytral proqnoz 1:1 və ya qonaqların cüzi üstünlüyü ola bilərdi.

Amma Following this result alınan 1:0, iki əsas oxu önə çıxarır:

• Tottenham nəhayət, evdə qapısını bağlamağı bacardı. Mövsüm ərzində At home cəmi 3 quru oyunları var idi; bu qələbə həmin nadir hallardan biri kimi yadda qalacaq.
• Everton-un səfərdə 1.2 orta buraxılan qol göstəricisi bu dəfə sıfıra enməsə də, strukturlu müdafiə ideyasını qorudu; fərqi yaradan, yaradıcı keyfiyyətin yoxluğu və cərimə meydançasında kəskinliyin çatışmazlığı oldu.

Taktiki baxımdan bu oyun, De Zerbi-nin zədələrlə yüklənmiş, kart yükü ağır müdafiə xəttini (Romero və Simons-suz) daha dərin, daha ehtiyatlı qurmasının nəticəsi idi. M. van de Ven-in liderliyi, Porro-nun balanslı cinah oyunu, Palhinha-nın mərkəzdəki süpürücü rolu və ön xəttdə Richarlison-un yorulmaz işi Tottenham-ın mövsümü aşağı pillədə olsa da, ümidverici bir notla bitirməsinə imkan verdi.

Everton üçün isə bu 90 dəqiqə, J. Garner-in ətrafında qurulan strukturun sabitliyini, amma J. Grealish və J. Branthwaite kimi fərq yaradan fiqurlar olmadan hücum tavanının nə qədər aşağı düşdüyünü xatırladan son dərs oldu. Növbəti mövsüm üçün hekayə artıq yazılıb: Tottenham-da ev performansını yenidən kəşf etmək, Everton-da isə yaradıcı qatın dərinliyini artırmaq məcburiyyəti.