Tottenham-da Vinai Venkatesham: Çevrilişə ehtiyac var

Vinai Venkatesham ötən yay Tottenham Hotspur-da icraçı direktor kreslosuna əyləşəndə, üzündəki təbəssüm başqa şey deyirdi: Avropa hədəfləri, sabitlik, tədricən yüksəliş.

Mövsüm isə onu reallığın divarına çırpdı.

Son turda Everton üzərində qazanılan və Premyer Liqada qalmanı rəsmiləşdirən qələbədən sonra o, BBC Sport-a danışanda səsində sevincdən çox başqa bir ton vardı – yüngüllük, yorğunluq və açıq etiraflar.

“Bu klubun ehtiyacı çevrilişə yox, tam sıfırlanmaya idi”

Venkatesham ilk gününü xatırlayır: 1 iyun. Kağız üzərində tablo pis görünmürdü. Ange Postecoglou ilə 17-ci yer, amma eyni zamanda Europa League kuboku – 2008-dən bəri ilk böyük titul. Heyətdə təcrübəli, beynəlxalq səviyyədə sınanmış futbolçular.

O gün öz-özünə belə bir hədəf qoymuşdu: “Realist məqsəd – Avropa yerləri uğrunda mübarizə”.

Bir neçə ay keçdi, romantika dağıldı.

“Artıq kənardan baxan biri deyildim. Bir neçə aydan sonra desəydiniz, deyərdim ki, klub bəzi sahələrdə düşündüyümdən xeyli pis vəziyyətdədir,” – deyə o, danışarkən gizlətmir. “Bu, heç kimə tənqid kimi deyil. Sadəcə tapdığım mənzərə belə idi. Aydın oldu ki, burada bir az düzəliş, kiçik dönüş yox, tam reset lazımdır.”

Onun təsvirinə görə, meydandan kənar sahələr – stadion əməliyyatları, kommersiya – güclü görünür. Problem futbolun özündədir.

Son beş ildə Premyer Liqada inkişafın “partlayış” səviyyəsində sürətləndiyini deyir. Tottenham isə bu yarışda geri qalıb.

“Dəyişdiyimiz sahələrə baxanda, digər Premyer Liqa klubları ilə müqayisədə boşluq böyük idi. Bəzi məqamlarda hətta narahatedici dərəcədə,” – o, etiraf edir. “Klubda futbolda uğura qarşı amansız, dayanmayan bir obsesiyanın olmadığını hiss etdim.”

Məşq bazası? Möhtəşəm. Amma Venkatesham üçün bu da problemin bir hissəsidir.

“Məşq mərkəzimiz dünyada ən yaxşılar arasındadır. Amma ətrafına baxanda, daha çox beşulduzlu otelə bənzəyir, nəinki performans mühitinə. Yayda bu dəyişəcək,” – deyir. Onun fikrincə, klubun bir çox sahəsində düzgün səviyyədə ekspertiza yoxdur.

Reset planı oradan başlayır.

Thomas Frank – yaxşı start, qaçılmaz son

Kağız üzərində Thomas Frank dövrü pis başlamamışdı. Ötən yay təyinatdan sonra Tottenham bütün turnirlərdə ilk 10 oyunda cəmi bir dəfə uduzdu.

Hekayənin qalan hissəsini isə hamı bilir.

Fevralda Frank vəzifədən uzaqlaşdırılanda, tribunada oturanların çoxu üçün tək sual bu idi: “Niyə bu qədər gec?”

Venkatesham və idman direktoru Johan Lange, danimarkalı mütəxəssisi bu qədər uzun müddət postunda saxladıqlarına görə azarkeşlərin sərt tənqidi ilə üzləşdilər. O isə sakit, amma qəti cavab verir:

“Bu dövrdə klubun passiv olduğu barədə çox yazıldı. Bu, qətiyyən həqiqət deyil.”

Onların masasında bir neçə faktor vardı: nəticələr, Frank-in mövsümü çevirmə ehtimalı, yanvar transfer pəncərəsində məşqçi dəyişikliyinin yarada biləcəyi risklər, sıx təqvim və müvəqqəti baş məşqçi bazarının çox məhdudluğu.

Frank getdi, plan A isə artıq hazır idi.

Roberto De Zerbi – əvvəlcə “yox”, sonra həyatı xilas edən “bəli”

Venkatesham BBC-yə təsdiqləyir: Frank istefaya göndərilən kimi klub Roberto De Zerbi-ni daimi baş məşqçi kimi gətirmək üçün hərəkətə keçib. O zaman italiyalı Marsel ilə yollarını ayırırdı.

De Zerbi ortasında olduğu mövsümdə bu qədər xaotik bir layihəyə girməyə hazır deyildi. Tottenham məcburən başqa yola döndü və riskli seçimə getdi: Igor Tudor.

Tudor-un adı, CV-si, keçmiş klubları – hamısı təzyiqə dözümlü bir adam obrazı yaradırdı. Venkatesham da məhz buna güvəndiklərini deyir:

“Çox yüksək təzyiqli mühitlərdə çalışmışdı, biz təzyiq altında əziləcək biri istəmirdik. Tez təsir göstərmək üzrə tarixi vardı, böyük klublarda işləmişdi, Thomas-dan xeyli fərqli xarakterə malik idi. Bizə də fərqli nəsə lazım olduğunu düşündük.”

Amma böyük “amma” ilk gündən ortada idi: Tudor-un Premyer Liqa təcrübəsi yox idi. Bu, hamının gördüyü risk idi.

Yeddi oyundan sonra yollar “qarşılıqlı razılıqla” ayrıldı. Sual aydındır, cavab da elə.

“İşləmədi. Çox aydındır ki, işləmədi. Bunu kimsə mübahisə etməz,” – Venkatesham açıq şəkildə deyir. Nə bəhanə, nə də yumşaldıcı cümlə axtarır.

Tribunadan gələn qəzəb və qalınlaşmalı dəri

Uzun illər boyu Tottenham azarkeşlərinin əsas hədəfi Daniel Levy idi. Sentyabrda 25 illik dövr başa çatdı, Levy getdi. Qəzəb isə yox olmadı – istiqamətini dəyişdi.

İndi tribunadan gələn sərt şüarların ünvanında tez-tez bir ad eşidilir: Vinai Venkatesham.

O, bu basqının onu öz postunu sual altına qoymağa məcbur edib-etmədiyi barədə suala cavab verərkən bir anlıq nəfəs alır, sonra danışır:

“Azarkeşlərin məyusluğunu başa düşürəm. Tottenham azarkeşləri uzun müddətdir məyusdurlar. İki mövsət ardıcıl 17-ci yer – bu, açıq-aşkar yetərli deyil. Bu, normal reaksiya, rasional hissdir.”

Onun sözlərinə görə, klub futbol tərəfində illərlə yığılan ciddi problemlərlə üz-üzədir. Bu problemlər bir gecədə yaranmayıb, bir gecədə də yox olmayacaq.

“Sehrli çubuğum olsun, hamısını bir anda həll edim, kaş belə olardı. Amma mümkün deyil. Vaxt lazımdır,” – deyir. Ardınca da özünə olan inamını vurğulayır: “Nə etdiyimizə və necə etdiyimizə tam əminəm. Azarkeşlər isə haqlı olaraq səbirsizdir. Mən də bu fırtınanın içindən keçməliyəm.”

Arsenal-da keçirdiyi illər ona bu işin sərt tərəflərini çoxdan öyrədib. Yenə də, insan insandır.

“Asan deyil. Qalın dəri formalaşdırmalısan. Futbolda hamı tənqid olunur – futbolçu, hakim, idarəçi. Problem odur ki, bu tənqid tez-tez həddi keçir,” – deyə o, əlavə edir.

De Zerbi-nin qısa müddətdə böyük izi

Tottenham-ın pərdəarxası insanları ilə danışanda bir cümlə tez-tez təkrarlanır: Roberto De Zerbi-nin təsiri dərin olub.

Skor cədvəli bunu sadə dillə göstərir: yeddi oyunda 11 xal. Bu, Premyer Liqada qalmaq üçün kifayət etdi. Amma iş yalnız bununla bitmir.

Soyunub-geyinmə otağında dəyişən atmosfer, meydanda artan inam, oyuna yanaşmada sərtləşən standartlar – Venkatesham üçün bunlar ən az xallar qədər önəmlidir.

“O, indiyə qədər qeyri-adi təsir göstərib,” – deyir. “Gələn kimi çox spesifik, çox çətin bir vəziyyətin içinə atıldı. Girdiyi mühitin miqyasını az qiymətləndirmək çətindir. Amma soyunma otağında yaratdığı təsiri təsvir etmək də bir o qədər çətindir.”

Onun üçün De Zerbi yalnız yaxşı məşqçi deyil, həm də Tottenham azarkeşlərinin görmək istədiyi futbolu oynadan bir fiqurdur.

“Bizcə, o, əla məşqçidir və oynatdığı futbol tərzi həm azarkeşlərimizin, həm də daha geniş futbol ictimaiyyətinin görmək istədiyi oyundur,” – Venkatesham belə deyir.

İndi italiyalı üçün növbəti addım başlayır: yenidənqurma.

Transfer planı: maaş həddi qalxır, profil dəyişir

Bu yay De Zerbi klubun komplektləşmə prosesində tam səlahiyyətlə iştirak edəcək. Tottenham artıq Borussia Dortmund-un keçmiş idman direktoru Sebastian Kehl ilə danışıqlar aparıb. Paralel olaraq, klub maaş tavanını qaldırdığını təsdiqləyib – məqsəd aydındır: daha yüksək səviyyəli futbolçuları cəlb etmək.

“Heyətə iş lazımdır və balans düzgün deyil,” – Venkatesham bunu gizlətmir. “Bizə təcrübə, liderlik və dünyanın ən tələbkar liqasında oynamaq üçün fiziki dayanıqlıq lazımdır.”

Onun baxışında bu, tək bir yayda həll olunacaq məsələ deyil. Bir neçə transfer pəncərəsini əhatə edən, planlı bir yenidənqurma lazımdır. Amma o da etiraf edir: qarşıdakı pəncərə həlledici olacaq.

“Klubu bir neçə transfer pəncərəsi ərzində gücləndirməliyik, amma bu yay xüsusilə kritikdir,” – deyir.

Tottenham son iki mövsümdə eyni cədvəl sətirində ilişib qalıb: 17-ci yer. İndi isə klubun rəhbərliyində oturan adam açıq şəkildə deyir ki, bu, yalnız “pis mövsüm” deyil, dərin struktur probleminin nəticəsidir.

Reset düyməsi artıq basılıb. Sual budur: De Zerbi və Venkatesham bu sıfırlamanı Avropa səhnəsinə dönüş hekayəsinə çevirə biləcək, yoxsa Tottenham yenə də Premyer Liqanın təhlükəli zonasına yapışıb qalacaq?