Tuchel Argentina faci̇ası haqqında: Ölümü gözləyirdik
Thomas Tuchel bu yay Argentina ilə dünya çempionatının yarımfinalındakı ağır məğlubiyyətdən sonra ən çox tənqid olunan qərarının – müdafiə yönümlü əvəzetmələrinin – arxasında dayanır. Amma bir şeyi açıq etiraf edir: hamısını çox tez etdi.
İngiltərənin baş məşqçisi komandasının Atlanta stadionunda Anthony Gordonun saat tamam olanda vurduğu qoldan sonra oyuna nəzarəti tam itirdiyini deyir. Rəqibin hücum dalğaları bir-birini əvəzləyirdi, İngiltərə isə geri çəkilmişdi. Tuchel həmin anları belə təsvir edir: komanda “ölümü gözləyirdi”.
Onun qərarlarına iki şey təsir edib: yorğunluq və əvvəlki mərhələlərdə alınan resept. Meksika və Norveçə qarşı pley-off oyunlarında beş müdafiəçi ilə qurulan sistem işləmişdi, hesab qorunmuşdu. Tuchel yenidən eyni yola əl atdı, üstünlüyü oturub müdafiə etməyə qərar verdi.
Bu dəfə eyni ssenari baş vermədi. Əksinə, fəlakətə çevrildi. Son dəqiqələrdə Enzo Fernández və Lautaro Martínez-in qolları İngiltərənin 1966-cı ildən bəri ilk dünya çempionatı finalına çıxmaq arzusunu dağıtdı.
“Bu yara mənimdir, sizin yox”
Tuchel İngiltərə yığmasının rəsmi tətbiqində yayımlanan sənədli filmdə o günə qayıdır və özünü sərt tənqid edənlərə cavab verir:
“Siz məni burada öldürməyə cəhd edə bilərsiniz. Amma bu yara mənimdir, sizin yara deyil. Məndən çox heç kimə ağrıtmayıb, heç kim bunu məndən çox istəmirdi. Sonsuzadək sizi işgəncə verə bilərlər, fikirləşə bilərlər: ‘Əgər başqa əvəzetmələr etsəydi, oyunu udardıq’. Sadəcə, bunu bilmirsiniz”.
O, hücum yönümlü dəyişiklik variantının da masada olduğunu gizlətmir, amma nəticənin yenə də qaranlıq qalacağını vurğulayır: “Əlbəttə ki, hücum əvəzetmələri edə bilərdik. Heç kim bilmir, nə baş verəcəkdi. Bunu edərdik, bəlkə 2:1 uduzardıq və deyərdilər: ‘Bu, dəli olub? Norveçə qarşı oyunu beş müdafiəçi ilə bitirdi, niyə indi beşliklə bitirmədi?’”
Tuchel həmin an aldığı informasiyanın, təcrübəsinin və Argentinanın meydandakı enerjisinin onu bu qərara gətirdiyini deyir: rəqib “dəyişiklik ardınca dəyişiklik” edir, meydanı hücumçularla doldururdu. Onun reaksiyası isə ön xətti qurban verib, arxanı bərkitmək oldu.
“Bu, məşqçinin müdaxiləsidir. Kömək etməyə çalışırsan, bunu nəfsin üçün, eqon üçün etmirsən. Sadəcə, kömək etmək istəyirsən”, – deyə o əlavə edir.
Həlledici su fasiləsi və taleyüklü dəyişiklik
Gordon qol vurduqdan sonra oyunun axını tam dəyişdi. İngiltərə geri çəkildi, Argentina isə qapını “mühasirəyə” aldı. Djed Spence-in son anda etdiyi müdaxilə, dərhal ardınca Jordan Pickford-un böyük seyvindən sonra su fasiləsi gəldi.
Məhz o fasilə Tuchelin ən çox müzakirə olunan qərarına çevrildi. Baş məşqçi hesabı açan Gordonun əvəzinə müdafiəçi Ezri Konsanı meydana buraxdı. Skor qorunurdu, amma ritm artıq Argentinanın tərəfində idi.
Tuchel deyir ki, rəqibin riskli, düşünmədən hücuma atılan oyunu onu məcbur edib: “Argentina çox, həm də çox sürətli oynamağa başladı. Üzr istəyirəm ifadəyə görə, tam ‘itirəcəyimiz heç nə yoxdur’ futbolu oynadılar. ‘Hər şeyi riskə qoyaq’ yanaşması. Geri baxanda qərarvermə prosesimə təsir edən əsas məqam odur ki, su fasiləsindən az əvvəl çox böyük qol şansı verdik. Fikirləşdim: ‘Biz sağ qalmayacağıq. Bu, ölümü gözləməkdir. Topa sahib deyilik, 4-4-2 ilə yaxşı müdafiə olunmuruq, düzgün müdafiə etmirik. Bizə kömək lazımdır’”.
O, sistemi 5-3-2-yə, sonra isə 5-4-1-ə dəyişdiyini xatırladır. Məqsəd cinahları daha yaxşı bağlamaq, cərimə meydançasında üç mərkəz müdafiəçi ilə havadan gələn topları zərərsizləşdirmək idi. Amma həmin dəyişiklik eyni zamanda komandanın psixologiyasını da dəyişdi.
“Düşüncə tərzim bəlkə də belə idi: ‘Sadəcə, bu fırtınanı adlayaq’. Və bu, çox tez idi. Həmin düşüncə üçün çox tez”, – Tuchel etiraf edir.
İşini itirmək çağırışları və cavabsız sual
Yarımfinal fiaskosundan sonra alman mütəxəssisin istefası üçün səslər yüksəldi. Tənqidçilər onu qorxaqlıqda, üstünlüyü qorumaq üçün oyunu çox tez “bağlamağa” çalışmaqda günahlandırdı. Tuchel isə bu oyunu indi öz “yara izi” adlandırır və onunla yaşamağa məcbur olduğunu bilir.
O, taktikasının arxasında dayanır, amma vaxtlamanın səhv olduğunu qəbul edir. Sual isə açıq qalır: eyni vəziyyət yenidən yaşansa, bu dəfə hücuma gedəcək, yoxsa yenə də arxanı bərkidəcək? İngiltərənin növbəti böyük turnirə gedən yolunda cavabını hamı məhz buna görə gözləyir.
