Uli Hoeness-in Futbola Yönəlik Tənqidləri

Bayern Munich-in fəxri prezidenti Uli Hoeness illərdir alman futbolunun ən sərt, amma ən səmimi səslərindən biridir. Onun Almaniyanın “FAZ” nəşrinə verdiyi son müsahibə isə sadəcə klub daxili məsələlərdən deyil, futbolun bu gün cəmiyyət və media tərəfindən necə qavranılmasından bəhs edən daha geniş, demək olar ki, fəlsəfi bir çıxışa çevrildi.

“İran bunu etdi, israillər onu... və Lennart Karl əzələsini zədələdi”

Hoeness-in narazılığı ilk növbədə gündəlik xəbər axınında futbolun tutduğu yerə yönəlib. Onun fikrincə, oyun artıq öz sərhədlərini aşıb, həyatın mərkəzinə həddindən artıq zorla yerləşdirilib.

O, xəbər buraxılışlarında böyük geosiyasi gərginliklərlə yanaşı xırda idman yeniliklərinin eyni səviyyədə təqdim edilməsini “absurd” adlandırır. Hoeness bunu belə təsvir edir: əvvəlcə Yaxın Şərqdə gərginlik, sonra əzələ zədəsi barədə məlumat, sanki bunların hamısı eyni çəkidədir. Və o, sərt şəkildə vurğulayır: futbola verilən bu nisbi “birinci yer” statusu artıq sağlam deyil.

Onun üçün bu, təkcə şişirdilmiş diqqət deyil. Bu, futbolçuların gündəlik həyatını da kökündən dəyişən bir təzyiq mexanizmidir.

Oktoberfest xatirələri: “Sehrli xalçada qusan komanda yoldaşı”

Hoeness keçmişlə bu günü müqayisə edərkən fərq daha da kəskin görünür. O, öz oyunçu illərini xatırlayarkən sanki başqa bir əsrdən danışır:

Bu gün Bayern-in Oktoberfest ziyarəti planlaşdırılmış, kameralarla müşayiət olunan bir “PR aksiyası”dır. Hoeness isə vaxtilə bunun tamamilə başqa cür yaşandığını deyir. Çərşənbə günü oyun yox idisə, komanda Udo Lattek-dən xahiş edirdi ki, çərşənbə axşamı səhər məşq olsun, günortadan sonra isə bütün komanda Oktoberfest-ə yollansın.

Heç kim telefonla şəkil çəkmirdi. Heç kim sosial şəbəkə üçün poza vermirdi. Komanda üç saatlıq “simvolik görünüş” üçün yox, gecə yarısına qədər qalmaq üçün gedirdi. Demək olar ki, hər çadırda oturur, hər attraksiona minirdilər. Hoeness açıq şəkildə etiraf edir: bəzən kimsə “sehrli xalça”da qusurdu. Bu gün belə bir səhnə saniyələr içində xəbər saytlarının başlığında, sosial şəbəkələrin isə gündəmində olardı.

Onun fikrincə, məhz bu dəyişiklik – hər addımın izah edilməli olması, hər hərəkətin kameralar qarşısında hesab vermək məcburiyyətinə çevrilməsi – futbolçunun həyatını ağırlaşdırıb: “Bu gün hər şeyi izah etməlisən. Spontanlıq üçün demək olar ki, yer qalmayıb.”

Futbolun kommersiya sərhədi: ABŞ-dakı Dünya Çempionatı və “Super Bowl” qorxusu

Hoeness-in tənqidi yalnız media təzyiqi ilə bitmir. O, futbolun kommersiya istiqamətində sürətlə sürüşməsindən də ciddi narahatdır. Xüsusilə də 2026-cı ildə ABŞ-da keçiriləcək Dünya Çempionatının qiymət siyasətinə qarşı çıxır.

Onun sözlərinə görə, FIFA-nın hazırkı kursu futbolla bağlı öz təsəvvürü ilə ziddiyyət təşkil edir. Dünya Çempionatının finalı onun gözündə heç vaxt “Super Bowl” səhnəsinə çevrilməməlidir. Hoeness yaxınlarda “Super Bowl”a qatılan bir tanışının yaşadıqlarını misal gətirir: milyarderin lojaya dəvəti, bir günlük 1,5 milyon dollarlıq məbləğ, cəmi 20 nəfər üçün adam başına 75 min dollar. Və bu məbləği ödəyənlərin bəziləri oyuna belə baxmır, əsas maraq isə fasilə şousuna yönəlir.

Hoeness üçün bu, futboldan çox uzaq bir mənzərədir. O, Dünya Çempionatının belə bir “korporativ şouya” çevrilməsini açıq şəkildə rədd edir və bildirir ki, bu, onun təsəvvür etdiyi futbol biznesi ilə heç bir ortaq nöqtə daşımır.

Allianz Arena, VIP lojalar və 175 avroluq abonement fəlsəfəsi

Maraqlıdır ki, Hoeness bütün bunları deyərkən Allianz Arena-nın özündə də korporativ lojaların, VIP zonaların mövcudluğunu inkar etmir. Amma onun üçün əsas xətt başqadır: sosial əlçatanlıq.

O, Bayern-in 175 avroluq mövsümlük biletlərini xüsusi qürurla qeyd edir. Bu rəqəm onun üçün sadəcə qiymət deyil, klub fəlsəfəsinin göstəricisidir. Hoeness-in baxışında aşağı gəlirli azarkeş də tribunalarda öz yerini tapmalıdır. O, açıq deyir: azarkeş yalnız yeməkdən, məzuniyyətdən kəsməklə stadion yolunu tapa bilirsə, bu, artıq səhv yoldur.

“Futbol onlara da məxsusdur, bəlkə də daha çox onlara” – Hoeness-in bu fikri bugünkü hiper-kommersiya dövründə sərt, amma dəqiq mesaj kimi səslənir.

Onun üçün futbol oyunu lüks olmamalıdır. Sadə bir ailə üçün də həmişə “mümkün” qalmalıdır.

Bu cümlə, bəlkə də, Hoeness-in bütün çıxışının açarıdır: futbolun haradan gəldiyini unudanlar, onu hara apardıqlarının da fərqinə varacaqlarmı?