Yamal – Mbappe dueli: yeniyetmələrin zirvə savaşı

Lamine Yamal yeniyetmə ikən dünya çempionu olan Kylian Mbappe yolunu təkrarlamaq istəyir. Aradakı fərq budur ki, bu dəfə ikisi də eyni səhnədədir, eyni hədəfə qaçır və yarımfinalda bir-birinin qarşısını kəsməlidir.

Arlingtondakı yarımfinal – İspaniya – Fransa – sadəcə nəhənglərin dueli deyil. Bu, iki nəslin, iki obrazın, iki müxtəlif yolun toqquşmasıdır.

Mbappe-nin izi, Yamalın arzusu

Mbappe-nin dünya çempionatındakı hekayəsi 2018-ci ildə, hələ 19 yaş 207 günlük ikən başladı. Fransa – Xorvatiya finalında vurduğu qol onu tarixdə cəmi ikinci yeniyetmə etdi ki, dünya çempionatının finalında fərqlənsin. Ondan əvvəl bunu yalnız 17 yaşlı Pele 1958-ci ildə bacarmışdı.

O gündən bəri Mbappe üçün dünya çempionatı bir turnirdən çox şeydir. Bu, onun şəxsi səhnəsi, irsini yazdığı məkandır.

Yamal üçün isə bu, ilk dünya çempionatıdır. Amma o, böyük turnir səhnəsinə çoxdan çıxıb. Euro 2024 yarımfinalında məhz onun möhtəşəm qolu Mbappe-li Fransanı 2:1 hesabı ilə diz çökdürdü. O zaman hələ 17 yaşını tamamlamamışdı – qol dörd gün əvvəl gəlmişdi, ad günü isə finaldan bir gün öncə idi. İspaniya İngiltərəni məğlub etdi, Yamal isə turnirin ən yaxşı gənc oyunçusu seçildi.

İndi isə ssenari oxşardır, səhnə fərqli: bu dəfə 19 yaşını yarımfinal ərəfəsində, Arlingtonda qeyd edir. Yenə də böyük oyun, yenə də Mbappe, yenə də titul yolunda həlledici addım.

Riskli bədən, sakitləşməyən beyin

Bu qədər gənc, bu qədər iddialı, bu qədər yüklənmiş. Yamalın ən yaxşı illəri hələ qarşıdadır, amma o, artıq indi iz qoymaq üçün tələsir.

Bəlkə də həddindən artıq tələsir. Məhz bu səbəbdən mövsümün sonunda “Barcelona” ilə hamstring zədəsinə görə oynamadıqda, dünya çempionatını qaçıra biləcəyi qorxusu yaranmışdı. O, mayın sonlarında etiraf etmişdi ki, ən böyük narahatlığı məhz bu idi: zədənin ya ciddi çıxması, ya da yenidən baş qaldırıb onu mundialdan kənar qoyması.

Turnirə isə ehtiyatla başladı. Cape Verde ilə 0:0 bitən açılış oyununda ehtiyatdan meydana daxil oldu. Ardınca Səudiyyə Ərəbistanına qarşı start heyətində çıxdı, qol vurdu və 4:0 hesablı qələbədə pay sahibi oldu, fasilədə əvəzləndi.

O vaxtdan bəri hər oyuna əsas heyətdə başlayır. Amma həmin tək qoldan sonra hesabına yenisini əlavə edə bilməyib. Bu, artıq onun beynində dolaşmağa başlayıb.

İspaniya yığmasının kapitanı Rodri də bu gərginliyi hiss edir: Yamalın bəzən özünü sübut etmək, “mən bu komandanın əsas oyunçusuyam” mesajını hər toxunuşda göstərmək istəyindən doğan narahatlıqdan danışır. Rodri xatırladır ki, o, Avropa çempionatında inanılmaz yetkinlik nümayiş etdirmişdi, indi isə iki yaş böyüyüb, kimsə artıq təəccüblənmir – ondan bunu normaya çevirməsi gözlənilir.

Yamalın həlledici olmaması İspaniyanın oyununa birbaşa təsir edib. Euro 2024-də rəqibləri məhv edən o amansız, dikey hücumlar indi daha az görünür.

Fransa yenidən dişlərini göstərir

İspaniyanın hücumdakı bu nisbi solğunluğuna qarşı Fransa bu mundialda tam əks tablo sərgiləyir. Avropa çempionatında itirdiyi kəskinliyi yenidən tapıb, hazırda turnirin ən partlayıcı hücum xəttinə sahib komandalarından biridir.

Mbappe artıq 27 yaşındadır və indi təkcə lider deyil, simvoldur. O, özünü dünya çempionatlarının tarixi fiqurlarından biri kimi möhkəmləndirmək niyyətindədir. Buradakı 8 qolu ilə “Qızıl buts” yarışında Lionel Messi ilə bərabərləşib, eyni zamanda argentinalının dünya çempionatları üzrə ümumi 21 qol rekordundan cəmi bir addım geridədir.

2018-də kuboku qaldırdı, 2022 finalında het-trik etdi, indi isə ardıcıl üçüncü finalı hədəfləyir. Əgər buna nail olsa, 1994–2002 arasında üç finalda oynayan əfsanəvi Braziliya müdafiəçisi Cafu ilə eyni sıraya qalxacaq. Pele və Diego Maradona isə cəmi iki final görmüşdü.

Bu, sadəcə şəxsi statistika deyil. Mbappe üçün dünya çempionatı bir növ obsesiyaya çevrilib. Elə bu səbəbdən “Real Madrid” ilə mövsümün ikinci yarısında bir sıra oyunları zədələrə görə buraxanda, azarkeşlər onun klubdakı fədakarlığını sual altına salmışdılar. Amma o, açıq deyir: televiziyada rəqəmləri, müzakirələri görür, amma fikri yalnız komandanı 19 iyulda finala qaytarmaqdır.

O, artıq bir dəfə dünya çempionu olub, bir dəfə də finalda uduzub. İndi yanında olan bu Fransa isə nə kubok qaldırıb, nə də finalda uduzub – amma Mbappe-nin fikrincə, ən böyük potensiala sahib komandadır.

Rəqəmlər, obrazlar və çoxmədəniyyətli Avropanın güzgüsü

Yamal və Mbappe artıq öz ölkələrində və hüdudlarından kənarda ikona çevriliblər. Onlar yalnız meydandakı istedadları ilə deyil, həm də müasir, çoxmədəniyyətli Avropanın simaları kimi qəbul olunurlar.

Təcrübə tərəzisində üstünlük açıq-aşkar Mbappe tərəfindədir: dünya çempionu tituluna, final təcrübəsinə, böyük turnirlərdə daşıdığı liderliyə malikdir, üstəlik, ABŞ-da keçirilən bu mundialda ingiliscə sərbəst danışması onu turnirin əsas üzlərindən birinə çevirib.

Yamal hələ meydandan kənarda bu tempə tam çatmayıb. Amma meydanda vəziyyət başqa cürdür. Son iki ildə “El Clasico” səhnəsində onlar tez-tez üz-üzə gəliblər və rəqəmlər təəccüblüdür: klub və yığma səviyyəsində qarşılaşdıqları 10 oyunda Mbappe-nin komandaları cəmi iki dəfə qalib gəlib, səkkiz dəfə uduzub.

İspaniyanın divarı və Fransanın hörməti

Fransa müdafiəçisi Ibrahima Konate yarımfinal öncəsi nə qorxudan, nə də komplekstdən danışır. Onun fikrincə, bu səviyyədə heç kimdən çəkinmək olmaz. Amma bir həqiqəti də gizlətmir: İspaniyanın keyfiyyətinin, xüsusilə də müdafiə xəttinin fərqindədirlər.

İspaniya bu mundialda bu günə qədər cəmi bir qol buraxıb. İkinci dünya çempionluğunu hədəfləyən komanda üçün bu, gücün ən aydın göstəricisidir.

Fransa isə son illərin turnir komandası obrazını davam etdirir. 2018-də çempion, 2022-də finalçı, indi isə yenidən beşinci dünya çempionatı finalını gözdən keçirir. Son yeddi mundialın dördündə finala çıxmaq – bu, yalnız “turnir komandası” kimi tanınan Qərbi Almaniyanın 1974–1990 arasındakı seriyası ilə müqayisə olunur.

Amma Konate deyir ki, onlar statistikaya, tarixə qapılmırlar. Komanda özünü təvazökar saxlamağa çalışır, “artıq çatmışıq” tələsinə düşmək istəmir.

Yamalın cinahı, Fransanın cavabı

Fransanın işi ikiqat çətin olacaq: bir tərəfdən bu mundialın ən effektiv müdafiə xəttini yarmaq, digər tərəfdən isə Yamalın cinahdan qaçışlarını maksimum dərəcədə məhdudlaşdırmaq.

Mərkəz müdafiəçisi Maxence Lacroix bunu “qorxu” kimi yox, ayıqlıq kimi təsvir edir. Onlar bilirlər ki, İspaniya bu mundialda yalnız bir dəfə xal itirib – Cape Verde ilə 0:0 – qalan bütün oyunlarını qazanıb. Rəqibə tam hörmət var, amma Fransanın içində yalnız bir istək dolaşır: qalib gəlmək.

İspaniyanın baş məşqçisi Yamalı xüsusilə tərifləyib: o, bəzən statistikada görünməyən, amma rəqib müdafiəçiləri daim məşğul saxlayan qaçışları ilə komanda yoldaşlarına boşluqlar açır. Yəni Yamal qol vurmasa da, meydanın ritmini dəyişir.

Lacroix isə vəd verir: onlar müdafiədə “ən yaxşısını” edəcəklər. Yamalın bu mundialda rəqibləri necə yandırdığını, oyunun taleyini necə dəyişdirdiyini görüb və bunu təkrar görməmək üçün əlindən gələni edəcəyini deyir.

Son sual: səhnə kimə qalacaq?

Arlingtondakı yarımfinalda bir tərəfdə dünya çempionatının çoxdan aşina olduğu ulduz, digər tərəfdə isə bu səhnəni yeni fəth etməyə hazır yeniyetmə dayanacaq.

Mbappe üçün bu, irsini möhkəmləndirmək oyunu olacaq. Yamal üçün isə – öz dövrünü başlatmaq şansı.

Bu dəfə dünya çempionatının hekayəsini kim yazacaq: artıq adını tarixə həkk etmiş Mbappe, yoxsa onu təkrarlamaq istəyən Yamal?