Aaron Ramsey 35 yaşında karyerasını bitirdiyini açıqladı və bununla da Cymru futbolunun qızıl nəslinə möhür vuran ən böyük fiqurlardan biri səhnədən çəkildi. Bu, sadəcə bir futbolçunun vida qərarı deyil. Son onillikdə Uels futbolunun taleyini dəyişən simvolik bir dövrün bağlanmasıdır.
86 oyun, 21 qol, 16 illik milli komanda karyerası. Rəqəmlər güclüdür, amma Ramsey-nin milli formanı geyindiyi illər pelnadan çox şey deməkdir. O, bir nəslin xəyallarını daşıdı, bir ölkənin futbola baxışını dəyişdi.
“Uels formasını geyinmək və bu qədər inanılmaz anlar yaşamaq mənim üçün şərəf olub,” – o, vida qərarını açıqlayarkən dedi. O cümlədən, bütün məşqçilərə və onu yolda müşayiət edən heyət üzvlərinə təşəkkür etdi. Sözlər sadə idi, amma arxasında illərin yükü hiss olunurdu.
Toshack-ın cəsarəti, gənc liderin doğuluşu
John Toshack 2008-ci ilin noyabrında cəmi 17 yaşlı Ramsey-yə debüt verəndə, çoxları bunu sadəcə gənc istedada şans kimi görürdü. Amma tezliklə aydın oldu: bu, gələcəkdə komandanın taleyini dəyişəcək oyunçunun ilk addımıdır.
U17, U19, U21 – Ramsey bütün pillələri özündən yaşca böyük futbolçularla rəqabət apararaq keçdi. 20 yaşında isə artıq Gary Speed ona kapitanlıq sarğısını verdi. Bu, gənc futbolçuya deyil, gələcək liderə verilən etimad idi.
Meydanda o, həm dərin yarımmüdafiəçi, həm də irəlidə, hücuma yaxın zonada oynaya bilirdi. Texnikası, oyunu oxuma qabiliyyəti, sakit, amma tələbkar xarakteri onu təbii liderə çevirirdi. Karyerasının sonuna qədər də belə qaldı: Craig Bellamy-nin komandasında son gününə kimi kapitan.
58 illik həsrətin bitdiyi günlər
Cymru üçün dönüş nöqtəsi aydındır: EURO 2016. Chris Coleman-in komandası 58 illik fasilədən sonra böyük turnirə yollananda, bu, sadəcə idman xəbəri deyildi. Bu, ölkənin özünü futbolda yenidən kəşfi idi. O komandanın mərkəzində isə Ramsey dayanırdı.
Fransada o, turnirin ən parlaq yarımmüdafiəçilərindən birinə çevrildi. Oyun ritmini diktə etdi, hücumları qurdurdu, müdafiə ilə hücum arasında körpü rolunu oynadı. Uels yarımfinala qədər irəliləyəndə, dünya nəhayət onun adını yüksək səslə çəkməyə başladı.
Portuqaliyaya qarşı yarımfinalda Ramsey və Ben Davies-in cəza səbəbindən oynamaması həlledici zərbə oldu. Uels ən vacib oyununa liderlərindən məhrum çıxdı və yolda dayandı. Amma Ramsey-nin izi silinmədi – o, Joe Allen ilə birlikdə UEFA-nın turnirin rəmzi komandasında yer aldı. Bu, yalnız Uels azarkeşlərinin yox, bütün Avropanın verdiyi qiymət idi.
Qapını açan qollar: EURO 2020 və Dünya çempionatı
EURO 2020-ə gedən yol da onun ayağından keçdi. Macarıstana qarşı 2:0 hesabı ilə qazanılan həlledici oyunda hər iki qolu Ramsey vurdu. Bu qollar sadəcə statistikaya yazılmadı, bir daha sübut etdi: böyük anlarda məsuliyyəti üzərinə götürən yenə odur.
Daha sonra gələn Qatar 2022. Cymru üçün uzun illər arzulanan Dünya çempionatı nəhayət reallığa çevrildi və Ramsey öz şəxsi arzusunu da gerçəkləşdirdi – milli formanı dünya səhnəsində daşıdı. Uels üçün bu, tarixi hadisə idi və yenə də o, mərkəzdə idi.
Onun milli komandadakı son oyunu 2024-cü ilin sentyabrında, UEFA Nations League-də Monteneqroya qarşı səfər qələbəsi (2:1) oldu. Bellamy həmin matçdan öncə bir cümlə ilə hər şeyi demişdi: “Biz Uels tarixinin ən yaxşı futbolçularından birindən danışırıq.” Bu, tərif deyildi, soyuq fakt idi.
Arsenal illəri: Wembley səhnəsində qəhrəman
Ramsey-nin klub karyerasının ritmi də milli komanda ilə eyni dərəcədə dramatik idi. Uşaqlıq klubu Cardiff City-də yetişdi, 2008-ci ildə FA Cup finalında Portsmouth-a qarşı oynadı. Az sonra isə böyük sıçrayış gəldi – Arsenal.
Londonda onu illərlə xatırladacaqlar. Xüsusən də Wembley günlərinə görə. FA Cup onun turnirinə çevrildi: üç dəfə kuboku qaldırdı, 2014 və 2017 finallarında isə həlledici qolların müəllifi oldu. Qızıl hərflərlə yazılan o anlar – finalda son sözü deyən oyunçu olmaq – Ramsey-nin Arsenal tarixindəki yerini möhkəmləndirdi.
2010-cu ildə ağır ayaq sınığı yaşadı. Bir çox futbolçu üçün bu, karyeranı kökündən dəyişən zərbədir. O isə geri döndü, həm də əvvəlkindən daha yetkin, daha tamamlanmış oyunçu kimi. Arsène Wenger-in əlində o, Premier League-in ən tam yarımmüdafiəçilərindən birinə çevrildi.
Turin, Şotlandiya, Fransa, Meksika – müxtəlif dillərdə eyni keyfiyyət
2019-cu ildə Ramsey Arsenal-dan ayrılaraq, Cymru əfsanəsi John Charles-in yolunu təkrarladı və Juventus-a keçdi. Turin illəri ona həm fərqli futbol mədəniyyəti, həm də yeni titullar gətirdi: Serie A, Coppa Italia, Supercoppa Italiana. Hər bir kubok, onun çoxşaxəli karyerasına əlavə bir xətt yazdı.
Daha sonra yol onu Rangers-ə apardı. Orada Scottish Cup qazandı və 2022-ci ildə UEFA Europa League finalına qədər irəlilədi. Qazanılmış və ya itirilmiş finallar – hamısı bu karyeranın dramatik ritminin bir hissəsi idi.
Son dayanacaqlar isə Nice və Meksikanın Liga MX-də UNAM oldu. Müxtəlif ölkələr, müxtəlif üslublar, amma eyni xüsusiyyət dəyişməz qaldı: Ramsey topu alan kimi oyunun sürəti, ritmi, ideyası dəyişirdi.
2024/25 mövsümünün sonunda o, uşaqlıq klubu Cardiff City-də bu dəfə başqa rolda peyda oldu – komandanın son oyunlarında baş məşqçi əvəzedicisi kimi. Bu, gələcək üçün maraqlı bir işarədir. Bəlkə də, onun növbəti böyük fəsli kənardan, texniki zonadan başlayacaq.
Qırmızı Divar üçün simvol
Ramsey milli komanda tarixindəki ən parlaq anlarını böyük turnirlərdəki qollarla bəzədi. EURO 2016-da Rusiyaya qarşı 3:0 hesablı qələbədə vurduğu qol, EURO 2020-də Türkiyəyə qarşı 2:0 hesablı oyunda açılış qolu – bunlar yalnız matç epizodları deyil, bütün bir nəsil üçün xatirədir.
Amma onu həqiqətən fərqləndirən yalnız qollar deyildi. Topla davranışı, oyunu hiss etmə qabiliyyəti, müdafiəni yarıb keçən ideal ötürmələri, meydanda sakit, amma nüfuzlu varlığı. Gənc ikən haqqında deyilən “böyük potensial” ifadəsi illər keçdikcə tam mənası ilə doğruldu.
O, sadəcə istedadlı yeniyetmə kimi başlamadı, öz nəslinin ən yaxşılarından birinə çevrildi. Və indi, o getdiyi anda belə, Red Wall-un – Cymru azarkeşlərinin – yaddaşında onun verəcəyi paslar, qaldırdığı əllər, vurduğu qollar qalacaq.
Suallar indi başqadır: bu boşluğu kim dolduracaq? Və ən əsası – Uels futbolunun növbəti böyük səhnəsində kimin adı Ramsey kimi eyni inamla çəkiləcək?
