Alaves vs Barcelona: 1-0 Qələbə ilə Taktiki Manifest

Estadio Mendizorrotza-nın soyuq may axşamında “La Liga”nın 36-cı turu sadəcə daha bir oyun yox, mövsüm hekayələrinin toqquşması idi. Bir tərəfdə 16-cı pillədə qərarlaşan, ümumilikdə 36 matçda 42 qol vurub 54 qol buraxan və bununla da -12 qol fərqi ilə sağ qalma savaşını davam etdirən Alaves. Digər tərəfdə isə zirvədə, 36 oyunda 91 xal, 91 qol və cəmi 32 buraxılmış qolla (+59 qol fərqi) demək olar ki, mükəmməl bir çempionluq yürüşü edən Barcelona.

Bu fonun üzərinə 1-0-lıq yekun hesabı gələndə, qarşılaşma sadə sürprizdən çox, taktiki manifestə çevrildi.

Ümumi mənzərə: qalaya çevrilən Mendizorrotza

Matç “La Liga”nın “Regular Season - 36” turu çərçivəsində, Vitoria-Gasteizdə, Estadio Mendizorrotza-da baş tutdu. Barcelona-nın mövsüm boyu “evdə 3.0, səfərdə 2.1, ümumilikdə 2.5 qol orta”sı ilə oynayan hücumu, bu dəfə Alaves-in evdə 1.3 qol buraxma ortası olan, amma struktur olaraq yaxşı təşkilatlanmış müdafiə bloku ilə toqquşdu.

Alaves-in mövsüm DNT-si aydındır: evdə 18 oyunda 7 qələbə, 6 heç-heçə, 5 məğlubiyyət, 24 qol vurub 23 qol buraxan, hesabı nəzarətdə saxlamağı sevən bir komanda. Barcelona isə eyni sayda səfər oyununda 12 qələbə, 1 heç-heçə, 5 məğlubiyyət, 37 qol vurub 23 buraxan, riskli amma partlayıcı hücum gücünə malik lider.

Bu oyunda isə nəhəng favorit bütün bu rəqəmlərə baxmayaraq qapıdan qol keçirə bilmədi, Alaves isə minimal hesabla, amma maksimum dəyərli bir qələbə çıxardı.

Taktiki boşluqlar və itkilər: kim yox idi, nə dəyişdi?

Alaves üçün ön xəttdə ciddi bir itki var idi: 11 qolluq Lucas Boyé əzələ zədəsinə görə “Missing Fixture” statusunda idi. Həm də F. Garces cəza səbəbindən iştirak etmirdi. Bu, Quique Sanchez Flores-i daha praqmatik 5-3-2-yə söykənməyə məcbur etdi və ön xəttdə yükü Toni Martínez – I. Diabate cütlüyü daşıdı.

Barcelona cəbhəsində isə siyahı daha ağır görünürdü: Lamine Yamal (bud zədəsi), Raphinha (sarı vərəqə limiti), F. de Jong və siyahıda adı olan, amma bu matç üçün “Coach’s decision” ilə kənarda qalan Fermín tipli yaradıcılıq mərkəzləri yox idi. Bu, Hansi Flick-i 4-2-3-1 daxilində daha gənc və balanslı bir onbirliyə yönəltdi: arxada W. Szczesny, dördlükdə A. Balde – A. Cortes – P. Cubarsi – J. Kounde, iki dayaqda M. Bernal və M. Casado, onların önündə isə R. Bardghji – Dani Olmo – M. Rashford triosu, ən öndə isə R. Lewandowski.

Disiplin baxımından statistik mövsüm mənzərəsi də maraqlıdır: Alaves-in sarı vərəqələrinin 21.74%-i 76-90 dəqiqələr arasında gəlir, yəni matçların sonunu həddən artıq gərgin oynayan bir komanda obrazı var. Barcelona-da isə sarıların pik nöqtəsi 46-60 dəqiqələr arasıdır – 28.33%. Bu görüşdə də Mendizorrotza atmosferinin son dəqiqələrdə Alaves-i sərhəddə, amma nizamlı aqressiya ilə oynamağa məcbur etdiyini təsəvvür etmək çətin deyil.

Əsas duellər: “Ovçu vs Qalxan” və “Mühərrik otağı”

“Ovçu vs Qalxan” xəttində diqqət mərkəzində iki hücumçu dayanırdı.

Alaves tərəfində Toni Martínez – mövsümdə ümumilikdə 12 qolla komandanın aparıcı bombardiri. 35 oyunda 73 zərbə, 33 dəqiq zərbə və 24 açar ötürmə ilə o, təkcə finişçi yox, həm də kombinasiyanın sonuncu deyil, bəzən sondan əvvəlki toxunuşunu verən oyunçudur. 483 duelə girib 250-sini udması, fiziki mübarizədə nə qədər kritik fiqur olduğunu göstərir. 5-3-2-də onun rolu təkcə qol vurmaq deyil, müdafiədən uzun topları saxlamaq, komandanı irəli daşımaq idi.

Bu, Barcelona-nın müdafiə xətti üçün real test idi. Mövsüm boyu ümumilikdə 32 qol buraxan, evdə 0.5, səfərdə 1.3 qol buraxma ortası ilə oynayan bir komanda üçün belə, Mendizorrotza-da Toni Martínez-in fiziki gücü və I. Diabate-nin dərinlik qaçışları risk yaradırdı. P. Cubarsi – J. Kounde cütlüyü məhz bu cür hava və yer duellərində sınağa çəkildi.

Barcelona tərəfində isə R. Lewandowski-nin mövsüm hekayəsi daha mürəkkəbdir: 13 qol, 2 qol ötürməsi, 46 zərbə, 28 dəqiq çərçivə zərbəsi. Lakin penaltilərdə 1 qol, 2 qaçırma ilə yüzfaizlik deyil. Alaves-in ümumilikdə 4 “clean sheet”i (evdə 3, səfərdə 1) və evdə orta hesabla 1.3 qol buraxması fonunda, Lewandowski-nin cərimə meydanında boşluq tapması asan deyildi.

Bu “ovçu vs qalxan” duelində isə qalib açıq-aşkar Alaves bloku oldu.

“Mühərrik otağı”nda isə Antonio Blanco – Dani Olmo xətti xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı.

Antonio Blanco, Alaves-in ritmini təyin edən oyunçu: 34 oyunda 2936 dəqiqə, 1762 ötürmə, 85% dəqiqlik, 91 təkbətək müdaxilə, 52 interception və 9 sarı vərəqə. O, həm topu geri qazanan, həm də ilk ötürməni verən “6 nömrə” obrazıdır. Üstəlik 10 bloklanmış zərbə ilə cərimə meydanı önündə real qalxan funksiyasını yerinə yetirir.

Onun qarşısında isə Barcelona-nın yaradıcılıq üçlüyündən biri – Dani Olmo dayanırdı: 7 qol, 8 qol ötürməsi, 47 açar pas, 85% ötürmə dəqiqlik, 42 driblinq cəhdi və 15 uğurlu keçid. Olmo, Flick-in 4-2-3-1-ində “10 nömrə” kimi xətləri yarmaq, arxa xətt ilə hücumçu arasındakı boşluqları doldurmaq üçün əsas fiqurdur.

Bu oyunda Antonio Blanco-nun mövqesel intizamı və aqressiv presinqi, Olmo-nun mərkəzdə sərbəst dönməsinə imkan vermədi. Barcelona-nın hücumlarının daha çox cinahlara, xüsusilə M. Rashford və R. Bardghji üzərindən qurulması da bunun nəticəsi idi.

Statistik proqnoz və nəticənin izahı

Mövsüm öncəsi rəqəmlərə baxanda, bu matç üçün “Expected Goals” balansı kağız üzərində Barcelona xeyrinə idi: səfərdə orta 2.1 qol vuran, ümumilikdə 91 qola çatan bir komanda ilə, ümumilikdə hər oyunda 1.5 qol buraxan Alaves müdafiəsinin toqquşması normalda çoxsaylı qol şansları və yüksək xG vəd edirdi.

Lakin Alaves-in evdə 24 qol vurub 23 buraxması, yəni Mendizorrotza-nı açıq döyüşdən çox, tarazlı və sıx oyun məkanına çevirməsi bu proqnozu dəyişdirən əsas amil oldu. Üstəlik, Barcelona-nın buraxdığı qolların 33.33%-i 31-45 dəqiqələr arasında, 24.24%-i isə 76-90 dəqiqələrdə gəlir. Yəni lider komanda üçün iki kritik “konsentrasiya pəncərəsi” var: birinci hissənin sonu və matçın son dəqiqələri.

Alaves isə məhz bu cür anlarda cəzalandırmağı bacaran komandadır. Mövsüm boyu penaltilərdən 7 cəhdin hamısını qola çeviriblər, yəni standart vəziyyətlərdə soyuqqanlıdırlar. Barcelona isə penalti cəbhəsində ümumilikdə 7-də 7 ilə yüzfaizlik göstəriciyə malik olsa da, açıq oyunda son zərbəni keyfiyyətli vurmaq üçün bu dəfə kifayət qədər boşluq tapa bilmədi.

Nəticə etibarilə, Mendizorrotza-da yazılan 1-0-lıq hekayə rəqəmlərin deyil, strukturun qələbəsi idi: 5-3-2-də A. Sivera-nın arxasında sıx cərimə meydanı müdafiəsi, Antonio Blanco-nun intizamlı “anchor” rolu, Toni Martínez-in ön xətdə fiziki mübarizə ilə qazandığı hər metr və Barcelona-nın Lamine Yamal, Raphinha, F. de Jong kimi açar fiqurlar olmadan yaradıcılıq tavanının bir qədər aşağı düşməsi.

Bu matçdan sonra Alaves-in mövsüm narrativi dəyişir: sağ qalma mübarizəsində təkcə xal deyil, özünəinam qazanan bir komanda. Barcelona üçün isə bu, statistik cəhətdən dominant mövsümdə belə, sıx, aşağı bloklara qarşı plan B və C-nin nə qədər vacib olduğunu xatırladan taktiki xəbərdarlıq kimi yadda qalır.