Almaniya Futbolunda İki İllik Çöküş: Löw'dən Nagelsmann'a
Almaniyanın dünya çempionluğundan kabusa uzanan yıxılışı 2018-də başladı. Meksika və Cənubi Koreyaya məğlubiyyətlər, qrupda sonuncu yer, ardıcıl üçüncü çempionun qrupdan çıxa bilməməsi – və bir sual: Joachim Löw qalmalıdır, yoxsa dövr bitib?
O vaxt cavab emosional yox, sentimental oldu. Löw-ün 12 illik kreditinə güvəndilər, onu postunda saxladılar. Rusiyadakı fiaskodan sonra dəyişiklik əvəzinə səbr seçildi. Nəticə? 2021-də gecikmiş Avropa çempionatı, oyun baxımından demək olar ki, sıfır irəliləyiş və 1/8 finalda İngiltərəyə uduzaraq sakit, amma qaçılmaz istefa.
Flick dalğası, növbəti çöküş
Löw-dən sonra Hansi Flick gələndə ölkə yenidən ümidləndi. Klub səviyyəsində qazandığı uğurlar, dinamik futbol və təzə nəfəs görüntüsü Almaniyanı 2022 dünya çempionatına aparan dalğaya çevrildi. Amma tarix təkrarlananda ümid də tez sönür.
Yaponiya ilə açılış oyununda öndə ikən məğlubiyyət, qrupdan çıxmamaq, yenə erkən dönüş. Flick-in vəzifədə qalması artıq sürpriz idi. Hamı onun gedişini gözləyirdi, amma o, 2023 payızına qədər postunu qorudu. Nəhayət, ardıcıl pis nəticələr onu da yola saldı və səhnəyə Julian Nagelsmann çıxdı.
Nagelsmann: yüksəliş, birlik və sərt eniş
Sentyabr 2023-də gətirilən gənc məşqçi əvvəlcə ölkəni ovsunladı. Ex-Bayern Munich və RB Leipzig rəhbəri kimi tanınan Nagelsmann seçmə heyətə yanaşması, cəsarətli qərarları və taktiki çevikliyi ilə sanki milli komandanı yenidən oyatdı. Evdə keçirilən Euro 2024-də Almaniya nəhayət illər sonra turnirə bənzər çıxış göstərdi: meydanda oyun, tribunada birlik, meydandan kənarda sakitlik.
Qarşılıqlı inam nadir səviyyəyə qalxmışdı. Komanda 1/4 finala qədər irəlilədi, sonradan çempion olacaq İspaniyaya uduzdu, amma bu dəfə məğlubiyyət belə gələcəyə inamı tam sarsıtmadı. Nagelsmann isə dərhal hədəfi böyütdü: 2026 dünya çempionluğunu açıq şəkildə dilə gətirdi.
O günlərdə o, Löw-ün qızıl dövründən bəri ən populyar seleksiyaçı idi. İndi bunu xatırlamaq belə çətindir. Cəmi iki il ərzində Nagelsmann ictimai dəstəyini heyrətamiz sürətlə yandırıb tükətdi. Qısa və uzunmüddətli səhvlər, Foxborough-da Paraguay qarşısında yaşanan dərin enişlə kulminasiyaya çatdı.
Mikrofon qarşısında özünü yandıran məşqçi
Nagelsmann-ın ən böyük zərbələrindən biri oyun planından yox, mikrofon qarşısından gəldi. O, mətbuat konfranslarını və müsahibələri hər bir neçə həftədən bir fərdi oyunçu tənqidlərinə çevirdi. Detallı, ad çəkən, bəzən də sərt. Bəzən diqqət mərkəzində qalmaq istəyini xatırladan açıqlamalar verdi, bəzi dedikləri sadəcə uğursuz ifadə yox, tamamilə həqiqətə uyğun olmayan bəyanatlar kimi qəbul olundu.
Komandada müəyyən rollar vəd etdiyi oyunçuların sonradan həmin rolları almaması, qırılan sözlər, paltardəhlizdə inamı sarsıdan siqnallar. Tənqidi suallar gələndə isə soyuqqanlılığını itirən, özünü yuxarıdan aparan ton – xüsusən dünya çempionatı zamanı dəfələrlə göz önünə çıxdı.
Neuer, Kroos, Kimmich – qərarların zənciri
Meydan daxilindəki qərarlar da mübahisəsiz deyildi. Toni Kroos-un Avropa çempionatında uğurlu dönüşündən sonra Nagelsmann bu dəfə 40 yaşlı Manuel Neuer-i də beynəlxalq futbola qaytardı. Özü də dəfələrlə bunu etməyəcəyini deməsinə baxmayaraq.
Bu addım, təsirli təsnifat mərhələsi keçirən Oliver Baumann üçün ağır zərbə oldu. Qərar nə kommunikasiya baxımından, nə də idman baxımından uğurlu alındı. Dünya çempionatında Neuer elə bir performans göstərmədi ki, Baumann-ın edə bilməyəcəyi nəsə olsun. Əvəzində, ədalət hissi və daxili iyerarxiya zədələndi.
Daha bir açıq yara – Joshua Kimmich-in bitməyən mövqe dəyişikliyi. Paraguay məğlubiyyətində kapitanın sağ cinah müdafiəçisi ilə mərkəz yarımmüdafiəçisi arasında oyun içində “gəzdirilməsi” bu qarışıqlığı simvolizə etdi. Lider fiqurun öz mövqeyində sabitlik tapmaması, artıq onsuz da gərgin olan strukturu daha da zəiflətdi.
Paraguay fiaskosu: xəbərdarlığı görməməzliyə vurulan son
Paraguay qarşısındakı çıxış tam iflas idi. Və ən təhlükəlisi – bu, gözlənilməz deyildi. Avropa çempionatından bəri komanda faktiki olaraq irəli addım atmamışdı. Yalnız zəif Curacao ilə oyunda ikinci hissədə qısa bir canlanma istisna olmaqla, Almaniya dünya çempionatında ardıcıl olaraq potensialının altında oynadı.
Ön xətdə yaradıcılıq çatışmırdı, arxa xətt isə hər hücumda sınağa çəkilirdi. Səviyyə baxımından orta hesab olunan Fildişi Sahili, Ekvador, Paraguay kimi rəqiblər belə Almaniyanı çətin vəziyyətə saldı. Yalnız rəqibin keyfiyyəti deyil, Almaniyanın özünün zəifliyi gündəmdə idi. Sırf idman baxımından bu kampaniya 2022 fiaskosundan da məyusedici alındı – o vaxt heç olmasa İspaniya ilə heç-heçə var idi.
Oyunçular çıxışdan sonra məsuliyyəti öz üzərlərinə götürdülər, məşqçini açıq şəkildə günahlandırmadılar. Amma milli komandanın başında duran şəxs üçün bu, kifayət deyil. Planı qurmaq, strukturu yaratmaq, ulduzlarla dolu heyəti vahid sistemə salmaq onun işidir. Nagelsmann isə bu turnirdə bunu bacarmadı. Ekvadorla oyunda dəyişikliklər, Paraguay qarşısında super-əvəzedici Undav-ın start heyətinə salınması kimi qərarlar da bu təsviri tamamladı.
Klopp kölgəsi: ideal varis ekranda, tribunada deyil
Nagelsmann üçün ən acı detal isə başqa idi: bütün bu səhvlər canlı efirdə, hamının gözü qarşısında onun potensial varisi tərəfindən analiz olunurdu. Jurgen Klopp dünya çempionatı boyu televiziya studiyalarında, taktiki xətaları cərrah dəqiqliyi ilə dilə gətirirdi.
O, Magenta TV-yə danışarkən Almaniyanın hücum planını bir cümlə ilə açdı: cinahlardan hücum etməyin zərurəti, meydandakı ulduzların öz oyunlarını ortaya qoya bilməməsi, Paraguayın fürsət axtardığı, Almaniyanın isə məcburiyyət altında olduğu anlar. Stadiondakı ab-hava: “İndi çevirəcəklər!” gözləntisi. Reallıq: rəqibi buraxıb getmək. Klopp sonda bir cümlə ilə hədəfi göstərdi – DFB-də dəyişməli olan şeylər var.
Tribunada və ekran qarşısında oturan azarkeşlərin böyük hissəsi üçün bu “dəyişiklik” tək bir adla bağlıdır. Onlar Klopp-u Red Bull strukturundakı vəzifəsini buraxıb Almaniyanın texniki zonasına keçən adam kimi görürlər – Euro 2028 və 2030 dünya çempionatına aparacaq lider kimi. Ex-Liverpool və Borussia Dortmund baş məşqçisinin milli komandanın sükanı arxasına keçməsi Almaniyada kütləvi coşğu yaradardı.
Boston-da bu sual ona birbaşa ünvanlansa da, Klopp qapını nə açdı, nə də tam bağladı. O, mövzudan yayınaraq hazırkı işindən məmnun olduğunu, bunun “yarımştat” olmadığını vurğuladı. Yəni nə “bəli”, nə də “qətiyyən yox”.
DFB üçün dördüncü şans yoxdur
İndi top DFB-nin meydanındadır. Oyunçuların və idman direktoru Rudi Völler-in ictimai dəstəyi Nagelsmann-ı qorumağa kifayət etməməlidir. Löw ilə edilən səhv bir dəfə, Flick ilə ikinci dəfə təkrarlandı: uğursuz dövr uzadıldı, dəyişiklik gecikdi. Üçüncü dəfə eyni yola girmək, Almaniyanın dünya səhnəsindəki nüfuzunu daha da yeyib bitirər.
Nagelsmann-la yolları ayırmaq indi emosional qərar deyil, struktur zərurətidir. Və bunu tez etməlidirlər. Klopp-u gözlətmək, gələcək üçün yeganə real ümid kimi görünən variantı havada saxlamaq lüksü Almaniyada artıq yoxdur.
Çünki bəzən milli komandanın taleyi bir oyundan yox, bir telefon zəngindən asılı olur. DFB o zəngi vaxtında edəcək, yoxsa yenə gecikəcək?
