Araz – Kapaz: Premyer Liqa 32-ci turda 2:0-lıq qələbə

SOCAR Polymer Arena-nın tribunaları Premyer Liqa-nın 32-ci turunda artıq sükuta qərq olanda tablo hər şeyi danışırdı: “Araz” – “Kapaz” 2:0. R. Ahmadovun final fitindən sonra bu qarşılaşma təkcə üç xalın hekayəsi deyil, iki fərqli futbol fəlsəfəsinin toqquşması kimi yadda qaldı.

I. Böyük mənzərə – mövsümün güzgüsü

Mövsüm boyu bəzən dalğalı, bəzən isə parlaq performans sərgiləyən “Araz” bu görüşə turnir cədvəlində 6-cı pillənin komandası kimi gəlmişdi. Ümumilikdə 32 oyunda 12 qələbə, 7 heç-heçə, 13 məğlubiyyət, 41 qol vurub, 56 qol buraxan komanda üçün ümumi qol fərqi -15 idi; bu, hücum potensialı ilə müdafiə kövrəkliyinin nə qədər ziddiyyət təşkil etdiyini açıq göstərirdi. Lakin evdə tamam başqa obraz: 16 ev matçında 8 qələbə, 2 heç-heçə, 6 məğlubiyyət, 20 qol vurub, 24 qol buraxan “Araz” SOCAR Polymer Arena-da daha özünəinamlı görünürdü.

“Kapaz” isə Sumqayıta mövsümün ağır yükü altında gəlmişdi. 32 oyunda cəmi 8 qələbə, 3 heç-heçə, 21 məğlubiyyət, 25 qol vurub, 60 qol buraxan komandanın ümumi qol fərqi -35 idi. Xüsusilə səfərdə tablo daha qaranlıq görünürdü: 17 oyunda 4 qələbə, 2 heç-heçə, 11 məğlubiyyət, 13 qol vurub, 35 qol buraxan komanda üçün hər səfər bir növ sağ qalma mübarizəsinə çevrilmişdi. Bu fonun üzərinə 0.8 ümumi qol ortalaması və 1.9 ümumi qol buraxma ortalaması gələndə, Sumqayıtdakı axşamın ssenarisi az-çox hiss olunurdu.

II. Taktiki boşluqlar və intizam xəritəsi

Heyətlərdə rəsmi olaraq itki siyahısının olmaması hər iki baş məşqçiyə – Andriy Demchenko və Azar Bagirov üçün – daha çevik plan qurmaq imkanı verirdi. “Araz” start on birliyində T. Ahmadli qapıda, müdafiə xəttində U. Abbasov, R. Mammadov, U. Isgandarov, O. Buludov kimi adlarla daha çox balanslı, amma ehtiyatlı yanaşma hiss etdirirdi. Ortada M. Ahmadzada, P. Andrade və N. Rodrigues, ön üçlükdə isə F. Santos, B. Simakala və Bruno Franco ilə meydan sahibləri topa sahib olma və yaradıcılıq üzərindən oyunu idarə etmək niyyətində idi.

“Kapaz” isə M. Huseynovun qoruduğu qapı önündə E. Shahverdiyev, F. Nabiyev, R. Huseynli, S. Seyidov kimi adlarla daha çox fiziki mübarizəyə dayanan müdafiə bloku qurmuşdu. Mərkəzdə U. Samadov, R. Haciyev, D. Verdasca və M. Ba, hücumda isə M. Abuladze ilə R. Ohori ilə daha çox keçid hücumlarına ümid bağlayan struktur seçilmişdi.

Mövsüm statistikası intizam baxımından da maraqlı mənzərə cızır. “Araz”ın sarı vərəqlərinin 23.08%-i 61-75-ci dəqiqələrdə, 24.36%-i isə 76-90-cı dəqiqələrdə gəlir – bu, komandanın matçların son hissələrində aqressiv pressinq və bəzən də riskli müdaxilələrə getdiyini göstərir. “Kapaz”da isə sarı vərəqlərin 25.81%-i 31-45-ci dəqiqələrdədir; yəni ilk hissənin sonuna doğru gərginliyin pikə qalxdığı anlarda konsentrasiyanın tez-tez pozulduğu görünür. Hər iki tərəfdə qırmızı vərəqlər mövsüm boyu müəyyən anlarda ortaya çıxsa da, bu oyunda intizam daha çox mövqe seçimləri və riskli müdaxilələrin səviyyəsi ilə ölçüldü.

III. Əsas duel – “Ovçu və qalxan”, “Mühərrik otağı”

“Araz”ın hücum xəttində statistik baxımdan ən parlaq adlardan biri, liqanın bombardir siyahısında ön sıralarda görünən H. Keyta olsa da, o, bu oyunda iştirak etmədi. Bununla belə, F. Santos, B. Simakala və Bruno Franco üçlüyü ilə meydan sahibləri rəqibin onsuz da kövrək olan müdafiə strukturuna təzyiq qurmağı bacardı. Mövsüm boyu evdə 1.3 qol ortalaması ilə oynayan “Araz”ın hücumu, səfərdə 2.1 qol buraxma ortalaması olan “Kapaz” müdafiəsi ilə üz-üzə gələndə, bu qarşıdurma daha çox meydan sahiblərinin xeyrinə görünürdü.

“Kapaz” üçün “ovçu” rolunu isə daha çox M. Ba və R. Ohori paylaşmalı idi. Hər nə qədər M. Ba-nın mövsüm ərzində qol hesabını aça bilməməsi statistik cəhətdən gözə dəysə də, onun mərkəzdən irəliyə verdiyi dinamika, keçidlərdə topu daşıma qabiliyyəti komandanın nadir hücum cəhdlərinin əsas silahına çevrildi. Lakin ümumi mənzərə dəyişmədi: 17 səfər oyununda cəmi 13 qol vuran komanda üçün Sumqayıtda rəqib qapısına yol tapmaq yenə çətin missiya oldu.

“Mühərrik otağı”nda isə diqqət daha çox P. Andrade və N. Rodrigues – bir tərəfdə, M. Ba və U. Samadov – digər tərəfdə cəmləşmişdi. “Araz” mərkəzi meydanda daha çox topa nəzarət etməyi, pasla rəqibi qaçırmağı seçdi. “Kapaz” isə mərkəzdə daha sərt, daha fiziki oyunla bu ritmi pozmağa çalışdı, amma topa sahib olma müddətlərinin qısa, ötürmələrin isə tez-tez itki ilə nəticələnməsi onların planını sındırdı.

IV. Statistik proqnoz və nəticənin mənası

Bu qarşılaşma üçün xG rəqəmləri verilməsə də, mövsümün ümumi rəqəmləri nəticənin məntiqini təsdiqləyir. Ümumilikdə 1.3 qol ortalaması ilə oynayan və evdə 20 qol vuran “Araz” üçün iki cavabsız qol məhz bu profilə uyğundur. Digər tərəfdə isə ümumi 0.8 qol ortalaması və səfərdə 13 qol – yəni oyuna 0.8 civarında qol ehtimalı ilə çıxan “Kapaz”ın bu dəfə də hesabı aça bilməməsi sürpriz sayıla bilməz.

Müdafiə baxımından “Araz” ümumilikdə 1.8 qol buraxma ortalamasına malik olsa da, bu oyunda qapını toxunulmaz saxlaması, evdə ümumi 24 buraxılan qola rəğmən, müəyyən taktiki yetkinliyin işarəsi idi. “Kapaz” üçünsə daha bir səfər oyunu, daha bir qol buraxılan, amma cavab verilməyən 90 dəqiqə… 35 səfər qolu buraxmış komandanın Sumqayıtda da 2 dəfə qapısından top çıxarması onların struktur problemlərinin davam etdiyini göstərir.

Nəticə etibarilə bu 2:0-lıq qələbə “Araz” üçün yalnız Premyer Liqa cədvəlindəki 43 xalı daha da dəyərli edən epizod deyil, həm də öz meydanında formanın və özgüvənin bərpası idi. “Kapaz” üçün isə bu oyun bir daha göstərdi ki, müdafiə xəttindəki boşluqlar və səfər kompleksini qırmaq üçün tək-tük fərdi keyfiyyətlər kifayət deyil – komanda bütöv sistem kimi yenidən qurulmağa ehtiyac duyur. SOCAR Polymer Arena-da pərdələr endi, amma bu 90 dəqiqənin hekayəsi hər iki klubun yay planlaşdırılmasında uzun müddət müzakirə olunacaq.