Aston Villa: Garnacho Transferi və UEFA-nın Qaydaları
Aston Villa yenə incə xətdə rəqs edir.
Keçən yay transfer pəncərəsinin son gününü xatırlamaq üçün uzağa getməyə ehtiyac yoxdur. Klub Liverpool-dan Harvey Elliott-i mövsümlük icarəyə gətirdi, müqaviləyə isə şərti məcburi alqı opsionu əlavə olundu. Kağız üzərində məntiqli görünürdü: Euro U21-də turnirin ən yaxşı oyunçusu seçilmiş gənc ulduz, kadr çatışmazlığı yaşayan bir komanda və Unai Emery-nin daha çox seçimə ehtiyacı.
Reallıq isə başqa cür yazıldı.
Müqavilədəki o xırda, amma taleyüklü detal ortaya çıxanda hər şey dəyişdi: Elliott Aston Villa forması ilə cəmi 10 oyun keçirərsə, keçid 35 milyon funt sterlinqə avtomatik olaraq daimi olacaqdı. Nəticə? Bütün mövsüm ərzində cəmi 278 dəqiqə meydanda qaldı. Praktiki olaraq donduruldu. Həm oyunçu üçün, həm klub üçün, həm də onu inkişaf üçün Birmingham-a göndərən Liverpool üçün uğursuz hekayə.
İndi isə Villa eyni cığırın kənarı ilə yenidən addımlayır. Bu dəfə hədəfdə Chelsea-dən Alejandro Garnacho var.
Garnacho gəlişi: icarə kağızda, əslində isə...
Birmingham klubu yenə mövsümlük icarə və şərti məcburi alqı formulu ilə hərəkətə keçib. Rəqəmlər bu dəfə daha böyükdür: talkSPORT-un məlumatına görə, icarə və şərti alqı daxil olmaqla ümumi paket təxminən 43 milyon funt sterlinqə başa gəlir.
Maraqlı təsadüf – ya da heç də təsadüf deyil. Garnacho-nun keçidi rəsmi olaraq elan olunandan cəmi iki gün əvvəl Morgan Rogers əks istiqamətdə hərəkət edib və Chelsea-yə 117 milyon funt sterlinqə satılıb. Bu məbləğ onu Britaniya futbol tarixinin ən bahalı oyunçusu edib və eyni zamanda Villa üçün qızıl mədəninə çevrilib.
Rogers yanvar 2024-də Middlesbrough-dan cəmi 8 milyon funt sterlinqə alınmışdı. İndi isə həmin oyunçudan əldə olunan nəhəng gəlir, UEFA-nın maliyyə qaydalarından yan keçmək yox, heç olmasa onlarla ayaqlaşmaq üçün Villa-ya ciddi nəfəs payı verir.
Bu iki transferin eyni klublar arasında, cəmi bir neçə gün aralı baş verməsi sualları özü ilə gətirir. Kağız üzərində iki ayrı müqavilədir. Praktikada isə çoxları bunu klassik “swap” kimi görməyə meyllidir.
UEFA-nın 45 günlük cəngavəri
Qitə futbolunun idarəçiləri son illər klub rəhbərlərinin “mühasibat yaradıcılığı”na yaxşı bələd olub. Məhz buna görə də UEFA transfer qaydalarına xüsusi maddə əlavə edib: eyni klublar arasında 45 günlük müddətdə başa çatan çoxsaylı transferlər “dəyişmə” (swap) kimi qiymətləndirilə bilər.
Əgər Garnacho-nun keçidi tam şəkildə daimi transfer kimi rəsmiləşsəydi, Villa Rogers-dən əldə etdiyi nəhəng gəliri tam şəkildə kitablarına yazmaq imkanını itirə bilərdi. Bu halda mənfəət, Rogers üçün alınan 117 milyonla Garnacho üçün ödənilən məbləğ arasındakı fərqlə məhdudlaşacaqdı.
Villa isə başqa yol seçdi.
Garnacho əvvəlcə icarə kimi rəsmiləşdirilir, məcburi alqı şərti isə gələcəyə ötürülür. Məqsəd aydındır: o şərt elə bir anda işə düşməlidir ki, artıq UEFA-nın 45 günlük pəncərəsi bağlanmış olsun. Belə olarsa, Rogers-dən əldə olunan qazanc tam həcmdə bu ilki hesabatda qalacaq, Garnacho-nun daimi keçidi isə sonrakı illərə amortizasiya olunacaq.
talkSPORT-un “Transfer Insiders” verilişində jurnalist Ben Jacobs məhz bu məqamı önə çıxarıb. Onun sözlərinə görə, Villa bu dəfə Elliott hadisəsindəki kimi idman yox, daha çox maliyyə manevri edir. Elliott-də klub aşağı həddli şərti alqı maddəsini aktivləşdirməmək üçün futbolçunu faktiki kənarda saxlamışdı. Garnacho işində isə əsas məsələ yeni UEFA FFP qaydaları fonunda yaradıcı maliyyə həlli tapmaqdır.
Jacobs-un izah etdiyi kimi, klublar çox vaxt bir oyunçunu baha satıb, digərini nisbətən ucuz alaraq qısamüddətli maliyyə hesabatlarını gözəlləşdirirlər. Satışdan gəlir dərhal yazılır, alış isə müqavilə müddətinə bölünür. UEFA məhz bu “qarşılıqlı faydalı” əməliyyatların qarşısını almaq üçün 45 günlük qaydanı sərtləşdirib və belə paralel anlaşmaları sanki tək bir “swap” kimi nəzərə almağı tələb edir.
Ancaq icarə + şərti məcburi alqı strukturu həmin qaydanın kənarından keçmək üçün ideal alətə çevrilir. Əgər məcburi alqı müddəası 45 gündən sonra işə düşərsə, hər iki əməliyyat rəsmi olaraq ayrı-ayrı kimi qalır.
Bu mənada Garnacho-nun Aston Villa forması ilə meydana çıxması təkcə taktiki deyil, həm də təqvimlə bağlı incə hesablamaya bağlıdır.
Qaydanın incə cümləsi: “demək olar ki, əmindirsə...”
Yenə də Villa üçün hər şey tam təhlükəsiz deyil. UEFA-nın qaydalarında mühüm bir cümlə var: əgər məcburi alqını işə salan şərtlərin yerinə yetirilməsi “demək olar ki, qəti” hesab olunursa, onda transfer ilk gündən daimi kimi tanınmalıdır.
Bu, Aston Villa üçün nə deməkdir?
Əgər Garnacho üçün qoyulan oyun sayı və ya digər şərtlər UEFA-nın gözündə faktiki olaraq qaçılmaz görünərsə, o zaman bu keçid icarə kimi yox, dərhal daimi transfer kimi kitablaşmalıdır. Bu isə Rogers-dən gələn mənfəətin tam həcmdə yazılması planını ciddi şəkildə zədələyər.
UEFA yalnız o halda bu əməliyyatı icarə kimi qəbul edəcək ki, şərtlərin yerinə yetirilib-yetirilməməsi başlanğıc andan “kifayət qədər dəqiqliklə” proqnozlaşdırıla bilməsin. Yəni, şərt nə qədər avtomatikə bənzəyirsə, Villa üçün risk bir o qədər artır.
Bu balans, klubun növbəti hədəfi olan Nicolas Jackson məsələsində də özünü göstərir.
Nicolas Jackson planı niyə ilişə bilər?
Chelsea, hücumçusu Nicolas Jackson-u da Aston Villa-ya təklif edib. Unai Emery onu hələ Villarreal dövründən tanıyır və bəyənir. İdman baxımından bu, məntiqli addım olardı: Premier League-də sürətli, dərinliyə qaçan, pressinqə uyğun bir hücumçu.
Ancaq indi hər şey təkcə meydanla ölçülmür.
UEFA-nın 45 günlük qaydası, Garnacho əməliyyatının strukturunu və Rogers-dən gələn mənfəətin hesablanmasını nəzərə alanda, Jackson üçün bu yay hərəkət etmək Aston Villa üçün təhlükəli ola bilər. Daha bir paralel, yüksək məbləğli anlaşma, xüsusilə eyni klublar arasında, UEFA-nın gözündə tabloyu tamam başqa cür göstərə bilər.
Nəticə etibarilə, Villa ya Jackson planını yanvara saxlamalı, ya da bu yay daha bir böyük satış reallaşdıraraq Rogers-dən əldə olunan mənfəətin “yuyulması” riskini azaldmalıdır.
Bir tərəfdə meydanda rəqabət aparan komanda, digər tərəfdə isə cədvəllərdə və qaydalarda rəqs edən rəhbərlik. Aston Villa üçün sual indi belədir: bu maliyyə akrobatikası onları zirvəyə bir addım yaxınlaşdıracaq, yoxsa UEFA-nın sərt baxışları altında təhlükəli ip üzərində addımlayan komandaya çevriləcəklər?
