Budapeştdəki ziddiyyət və Islington küçələrinin coşqusu

Kai Havertz Budapeştdə, üç yarım həftə əvvəlki həmin axşamı xatırlayanda hələ də cümlələrini seçməli olur. Çünki o gün iki tamamilə fərqli hiss bir-birinə qarışmışdı.

Bir tərəfdə itirilmiş Çempionlar Liqası finalı – Paris Saint-Germain-ə qarşı vurduğu erkən qolun təxminən bir saat “qızıl qol” kimi görünməsi, sonra isə hər şeyin əldən çıxması. Digər tərəfdə isə ertəsi gün saat 14:00-da Islington küçələrində başlayacaq Premyer Liqa çempionluq paradı.

Bu qədər ağrıdan sonra milyonlarla azarkeşin alqışına gülümsəmək doğrudanmı doğru an idi?

Havertz açıq danışır: matçdan dərhal sonra paradın ləğv ediləcəyini düşünmüşdü. Amma səhər açılanda mənzərə dəyişdi. Şəhər oyandı, klubun 22 ildən sonra qazandığı ilk liqa çempionluğunun ağırlığı, azarkeşlərin gözləntisi, stadionlardan küçələrə daşan o illərin həsrəti hər şeyi yerinə oturtdu.

“Arxamızda nəhəng bir mövsüm var idi,” – deyə o, indi bunu sakit tərzdə dəyərləndirir.

Arsenal nəhayət İngiltərə taxtına qayıtmışdı, bu isə şərtsiz bayram tələb edirdi. Havertz küçələrdəki insan selini, rəngləri, səsi, o emosional boşalmanı həyatının ilk üç peşəkar təcrübəsinə daxil edir. İndi isə həmin siyahını dördüncü ilə uzatmaq niyyətindədir.

Winston, Şimali Karolina: Almaniyanın “sükutdan sonra gələn təkan”ı

Havertz hazırda Almaniya millisinin dünya çempionatı bazasında, Winston, Şimali Karolinada danışır. Burada ab-hava fərqlidir. Sanki komanda illərin yükünü çiyinlərindən atmağa başlayıb.

2018 və 2022-ci illərdə qrup mərhələsindəki biabırçı çıxışlar bu turnirə ağır psixoloji kölgə salmışdı. İndi isə E qrupunun qalibi kimi pley-offu qabaqcadan təmin ediblər. Hələ turnir bitməyib, amma bir qandaldan azad olublar.

Qətərdə Havertz-in iki qolu belə Kosta-Rikaya qarşı alınan qələbəni xilas etməmişdi. Komanda yenə də evə qayıtmışdı. O, həmin turniri nə şəxsi, nə də kollektiv səviyyədə “uğur” sözü ilə bağlaya bilmir. İndi isə sözün əsl mənasında başqa enerji var. Komanda özünə bir öhdəlik qoyub: bir daha tez ələnmək olmaz. “Biz Almaniyayık” cümləsi bu dəfə yalnız tarix kitabları üçün deyil, paltardəyişmə otağı üçün də yazılıb.

Qalib gəldikləri Curaçao və Côte d’Ivoire matçlarından sonra Graylyn Estate-in qala tipli bazasında heç kim sevincdən tavanlara dırmaşmır. Rəqiblərin səviyyəsi hər kəsə məlumdur. Amma başqa bir rəqəm diqqət çəkir: iki oyunda 42 zərbə. Hücumun ritmi qayıdıb. Havertz bunu sadə ifadə edir: komanda yenidən oyundan zövq alır, çox hərəkət edir, irəli oynayır, qol vəziyyətləri yaradır və geridən gəlməyi bacarır.

Curaçao ilə matçda onun yenə iki qolu var idi – biri penaltidən, digəri isə sonlara yaxın zərif “çip” zərbəsi. 27 yaşlı hücumçu artıq 60 oyunda 24 qol vurub və Julian Nagelsmann üçün start “9 nömrə”sidir. Bəli, Côte d’Ivoire qarşısında oyunun taleyini əvəzlənərək meydana daxil olub dubl edən Deniz Undav dəyişdi və indi Ekvadora qarşı start heyətində Undav-ın olmasını istəyənlər var. Bu müzakirə Havertz-in karyerasına xas olan bir motivi yenidən üzə çıxarır: doğma ölkəsində onun oyunu çox vaxt yetərincə dəyərləndirilmir.

“Bəlkə də Bundesliqada oynamadığım üçün,” – deyə o, bu hissi izah edir. Toni Kroos və İlkay Gündoğan illərlə xaricdə oynayanda da oxşar münasibət görmüşdülər. Havertz-ə qarşı tez-tez eyni cümlə səslənir: “Yenə qol vurmadı, heç nəyə yaramır.” Qol vuranda isə ton dəyişir: “Onsuz da vurmalı idi, çoxdan idi.” O, bunu şəxsi təhqir saymır. Futbolun reallığıdır.

“Ruh kimi” hücumçu

Bəlkə də Havertz-in özü də ənənəvi qəliblərə sığmır. O, nə klassik cüssəli mərkəz hücumçudur, nə də yalnız texnika ilə yaşayan “10 nömrə”. Hərəkət, taktiki düşüncə, zamanlama – hamısı bir paketdədir. Amansızlığı isə ucadan qışqırmır, sakitcə iş görür.

Müdafiəçilər üçün onun təsviri sadə, amma qorxuludur: “Müdafiəçilər heç vaxt bilməməlidirlər ki, haradayam, hara gedirəm, nə planlaşdırıram. Onlar üçün ən pis olan budur. Mən meydanda onlara ruh kimi görünməyə çalışıram.” Sözlərindəki sakitlik oyundakı qəfil itkin görünmələrlə uyğun gəlir.

Bu yanaşma onu məşqçilər üçün ideal oyunçuya çevirib. Mikel Arteta-nın Havertz haqqında danışanda söz tapmaqda çətinlik çəkmədiyi hər kəsə məlumdur. Alman hücumçu özünü yalnız cərimə meydançasında gözləyən forvard kimi görmür. Topa yaxın olmaq, oyuna qoşulmaq, bəzən “mənasız” görünən qaçışlarla arxadan gələn komanda yoldaşları üçün zona açmaq – bunlar onun gündəlik işidir.

Karyerası boyu “qoş, oynasın” tipli oyunçu olub. Leverkusen-də karyerasına cinah oyunçusu kimi başlayıb, uzun müddət yarımmüdafiədə çıxış edib. Peter Bosz onu mərkəz hücumçusu kimi irəli çəkəndə də uyğunlaşdı. Hətta 2023-cü ildə Nagelsmann onu Türkiyə ilə yoldaşlıq matçında sol cinah müdafiəçisi kimi meydana buraxdı və Havertz cəmi beş dəqiqəyə qol tapdı. Bu gün də o, eyni sükunətlə deyir: yenə istəsə, həmin mövqedə oynayar.

“Çox rahat” bədən dili və içdə gizlənən gərginlik

Onun sakit, bəzən “yorğun” görünən davranışı tez-tez yanlış oxunur. Bəziləri bunu laqeydlik kimi qəbul edir. Havertz isə sadəcə işini görməyə öyrəşib. Bədən dili ilə bağlı debatların fərqindədir, amma artıq bunlara ilişib qalmır. Əvvəllər hər şeyi beynində çox fırladırdı, indi isə bunu tərgitdiyini deyir.

Bu, o demək deyil ki, əsəblər onu tapmır. Əksinə, o, gərginliyə ehtiyac duyduğunu etiraf edir. Çempionlar Liqası finalı öncəsi, dünya çempionatı oyunlarından əvvəl, penaltidən öncə – xaricdən görünməsə də, içəridə nəbz sürətlənir. Bu gərginlik ona fokus verir.

Bəlkə də Almaniyanın 2014-dən bəri ilk dünya çempionluğunu qazanmaq üçün elə bu instinktlərə ehtiyacı var. Turnirə aparan yol suallarla dolu idi, 1/8 finalda Fransa ehtimalı ortada dayanır. Amma Havertz sağlamdır, oynayır, ritm tapıb. Bu, özü belə çətin mövsümdən sonra az deyil.

Son bir il yarım onun üçün asan keçməyib. Diz əməliyyatı mövsümün əvvəlini dağıdıb, 2024-25-də zədələnmiş arxa bud əzələsi də əlavə problem yaradıb. Bütün bunlara baxmayaraq, Arsenal üçün etdiyi töhfə daha da dəyərli görünür. İndi o, keçmişin qırıntılarını arxada qoymaq istəyir.

Euro 2024 xatirəsi və Şimali Amerikadakı partlayış

Havertz Almaniyanın ev sahibi kimi alovlandığı, amma İspaniyaya qarşı dramatik şəkildə dayandığı Euro 2024-ün də bir parçası idi. İndi isə Şimali Amerikada atmosferin daha da yüklü olduğunu hiss edir. Stadionlarda enerji, səs, rəng – hər şey bir pillə yuxarıdadır. Avropa çempionatı öncəsi də həyəcan böyük idi, amma dünya çempionatı başqa səviyyədir.

İndiyədək nə Toronto, nə də Houston-dakı kondisionerli arenalarda onu 23-cü dəqiqədə su üçün “yanıb-tutuşan” hala salan istilik olmayıb. O, Fifa-nın məşhur “hidratasiya fasilələri”nin tərəfdarı deyil. Xüsusilə komanda ardıcıl iki-üç yaxşı vəziyyət yaradanda bu fasilələr ritmi pozur, oyunun axınını kəsir. Amma qərarı o vermir.

Onun əlində olan başqa bir şey var: Almaniyanın taleyini meydanda dəyişmək imkanı.

Leverkusen dərsi: yarımçıq qoymamaq

17 yaşında olanda, Leverkusen-də ulduzluğa doğru ilk addımlarını atarkən Havertz məktəbi buraxmaq, Abitur-dan imtina etmək istəyirdi. Gənc, istedadlı, artıq əsas komandada – məktəb niyə lazım olsun ki? Klubda bir işçi ona sərt, amma ədalətli şəkildə izah etdi: bu imtahan iradə sınağıdır. Zədələr, formanın itməsi, karyera trayektoriyasının qəfil dəyişməsi – bunların hamısı mümkündür. Hər şeyi axıra qədər aparmağı öyrənməlisən.

Havertz bu hekayəni indi “həyat dərsi” kimi xatırlayır. Yarımçıq qoymaq əvəzinə, sona qədər getmək.

Bəlkə də Almaniyanın dünya çempionluğuna gedən yolda ehtiyacı olan model də elə budur: Budapeştdəki ziddiyyətli axşamdan sonra Islington küçələrində qaldırılan kubok kimi – ağrı ilə sevincin bir-birini itirmədiyi, amma sonunda yalnız birinin tarixə düşdüyü bir yürüş. Bu dəfə o yürüşü hansı şəhərin küçələri görəcək?