Eddie Howe-un Newcastle-da taleyi: Tyne-Wear derbisinin nəticələri
Qallowgate End-dən Eddie Howe-un üstünə yağan fit səsləri, bir vaxtlar ictimai edamların keçirildiyi həmin tərəfdən enirdi. Bir həftəlik alçaldıcı nəticələrin, dağılmaqda olan mövsümün ortasında qalan baş məşqçi sifətinə donmuş təbəssüm taxmışdı, yenə də tribunaya tərəf alqışlayırdı. Sanki özünü deyil, kreslosunu xilas etməyə çalışırdı.
Bu derbi artıq bir neçə “baş məşqçi qurbanı” görüb. İndi növbə Howe-a çata bilərmi? Sunderland-in bu rəqiblik tarixində tez-tez ortaya çıxan, ehtirasla qarışmış inadkarlığı, daha bir menecerin taleyini qoparıb ata bilərmi?
Cavabı yaxın günlər, bəlkə də həftələr verəcək. Klubun Səudiyyə ərəbistanlı sahibləri ona yenidənqurma üçün son bir şans tanıyacaq, yoxsa “amansız yeni başlanğıc” düyməsinə basacaq – bu, artıq St James’ Park-ın sərt tribunalarında formalaşan ovqatdan da asılıdır.
MƏHV OLAN MÖVSÜM, AÇILAN YARALAR
Rəqəmlər Howe-un əleyhinə danışır. Komanda artıq bu mövsüm 50 oyunu keçib, ayaqlarda dinamika qalmayıb, müdafiə isə süzülür. Öndə olduğu matçlarda itirilən 22 xal – liqanın ən pis göstəricisi. Sadəlövhlük, dözümsüzlük, dişsiz xarakter. Bu rəqəmlər sadəcə statistika deyil, Newcastle-ın çökməkdə olan kimliyinin güzgüsüdür.
Alan Shearer televiziyada hökmünü kəsdi: “Aciz, zəif və tənbəl.” Buna qarşı çıxan az oldu. Howe isə matçdan dərhal sonra yenə meydanı tərk etməyən kapitan kimi danışdı, qalmaq və yenidən qurmaq istədiyini dedi.
“Belə fit səslərini eşitmək istəməzsən,” – deyə o etiraf etdi. – “Lider kimi mən önə çıxıb bunu üzərimə götürürəm, özümü həmişəki kimi aparıram. Tənqidi başa düşürəm və qəbul edirəm. İşimə tam sadiqəm. Bu həftəki işimdən məyusam. Həmişə günahı öz üzərimə götürürəm. Oyunçularımı son nəfəsimə qədər qoruyacağam. Bu çox ağrılıdır, ən çox da azarkeşlərimiz üçün. İndi onlar haqqında düşünürəm. Bəhanə gətirəcək çox az şeyim var. Çox məyusuq.”
Tyne-Wear derbisi 2016-cı ildən bəri ilk dəfə yenidən Tyneside-a qayıtmışdı. Şəhərdə “tam xaos”, meydanda Newcastle müdafiəsində tam xaos. Və sonda yenə Mackem-lər Tyneside-da bayram edirdi – böyük rəqibə qarşı mövsümdə iki qələbə.
QANLI KÜÇƏLƏR, SINDIRILMIŞ ŞÜŞƏLƏR, PARTLAYAN GƏRGİNLİK
Gün hələ başlanmamışdı ki, küçələrdə dava-dalaş başladı. Başlar yarıldı, Sunderland komandasının avtobusunun ön şüşəsi sındırıldı. Bu derbinin illərlə yığılan kini, şəhərin dar küçələrinə sığmırdı.
Axşamüstü isə bütün bu gərginlik Brian Brobbey-in 90-cı dəqiqədə vurduğu qolla partladı. Leazes End-in yuxarı sıralarında qonaq azarkeşlər coşqu içində atılıb-düşürdü. St James’ Park-ın qara-ağ rəngli ürəyi isə susmuşdu.
Hadisələrin ortasında daha qaranlıq bir epizod da vardı. Matç, ev sahibi azarkeşlərdən Lutsharel Geertruida-ya qarşı irəli sürülən irqçi təhqir iddiası səbəbindən bir müddət dayandırıldı. Hakimlər bunu qeydiyyata aldı, Premyer Liqa dərhal araşdırmaya başladı və Geertruida ilə hər iki kluba dəstək veriləcəyini açıqladı.
Howe qısa və kəskin reaksiya verdi: “Heç bir formada irqçiliyi qəbul etmirik, klub bunu araşdıracaq.” Sunderland baş məşqçisi Regis Le Bris isə oyundan sonra Geertruida ilə danışdığını bildirdi: “O, özünü yaxşı hiss edir, amma bu qəbuledilməzdir. Bu cür vəziyyətləri bildirmək və düzgün idarə etmək vacibdir.”
MEYDANDA CAVABSIZ SUALLAR
İdman baxımından isə bu gün Howe-un Newcastle karyerasının ən ağır sorğu-sual günü idi. Həftəiçi Çempionlar Liqasında Barcelona-dan alınan 7:2-lik zərbədən sonra reaksiya verməli olan komanda, Sunderland qarşısında da sınaqdan keçə bilmədi.
Gələn mövsüm “Geordie”lər Avropanın elitasında olmayacaq. Sunderland bu ümidləri söndürdü – boğucu, intizamlı müdafiə, Brobbey və Chemsdine Talbi-nin soyuqqanlı qolları ilə. Le Bris-in planı rəqib meydanında mükəmməl işlədi: sakit, aqressiv, dözümlü komandası hər fürsəti dəyərləndirdi.
Sunderland artıq derbilərdə 11 liqa oyunudur məğlub olmur. Newcastle isə oktyabr 2010-dakı 5:1-dən bəri evdə derbi qələbəsi görməyib. O vaxt Black Cats-in əsas heyətindən beş-altı oyunçu zədəli idi. İndi isə güc balansı kağız üzərində tam tərsinə görünürdü – amma kağız deyil, tablo danışır.
Howe-un emosiyaları sakitləşdirmə, oyunu nəzarətdə saxlama yanaşması dekabrda Stadium of Light-da işə yaramamışdı – o vaxt 0:1 uduzdular. St James’ Park-da da eyni ssenari: başlanğıcda ümid, sonunda yorğunluq və dağınıqlıq.
Bu derbi, tarixən, baş məşqçilərin taleyini ya möhkəmləndirir, ya da şübhələri böyüdür. Ruud Gullit, Alan Pardew, Steve McClaren – hamısı bu odun içindən keçib, sonda yandırılıb kənara atılanlardandır. İndi sual budur: növbəti ad Eddie Howe olacaq?
“Bəzi oyunların nəticələri digərlərindən daha böyük olur,” – Howe özü də etiraf etdi.
SÖZ DÜELİ, BANNƏRLƏR VƏ SAUDİ PULLARI
Bu qarşıdurma o qədər uzun müddətdir St James’ Park-da oynanılmamışdı ki, ev sahibi azarkeşlər arenaya böyük bir banner gətirmişdi: “Regionun paytaxtına xoş gəlmisiniz, o qədər yox idiniz ki, yadımızdan çıxmışdınız!”
Şimal-şərq fanklublarının ovqatı oyundan öncə çox şeyi deyirdi. Sunderland tərəfi “A Love Supreme” sadəcə belə yazmışdı: “Newcastle United Football Club-ı xoşlamıram.” “Roker Report” isə Sun Tzu-nun “Müharibə Sənəti”nə istinad edərək Wear sahillərindəki “sakitlik” və Tyneside-dakı “narahatlıq”dan bəhs edirdi.
Bu rəqabət bir vaxtlar sadəcə yerli qürur savaşı idi. İndi isə Saudi Ərəbistan kapitalının Newcastle ambisiyasını yenidən alovlandırmasının etik tərəfləri də bu mübahisəyə qarışıb. Tərəflər bir-birinə yalnız meydan nəticələri ilə yox, dəyərlər üzərindən də hücum edir.
Newcastle fanklubu “True Faith” rəqibi “tinpot lower league outfit”, “aldadılmış, acıqlı, kiçik-klub mentalitetli, tarixdən danışa-danışa əhəmiyyətsizlikdə çürüyən” kimi təsvir edirdi. Onların iddiasına görə Sunderland “statistik olaraq ilk üçlükdən aşağıda olmalı” idi, liqada daha yalançı mövqedə olan başqa komanda yoxdur.
Amma günün sonunda xal cədvəli danışır, yoxsa XG yox. Sinirə hakim olmaq, təzyiq altında dayanmaq – bu derbidə fərqi yaradan budur.
Səhərdən açıq olan pub-lar, 8-dən etibarən dolan stəkanlar, illər əvvəl məğlubiyyətdən sonra polis atına yumruq atan azarkeşi xatırladan şəhər xatirələri… Bu fonun üstündə matça bir neçə dəqiqə qalmış stadionun küncündə yenə toqquşmalar, Sunderland azarkeşlərinin müşayiəti qıraraq stansiya yaxınlığında polislə sürtüşməsi, tüstü şarları, qışqırıqlar.
Le Bris küçə səhnələrinə qısa reaksiya verdi: “Döyüş yalnız meydanda olmalıdır. Hörmətli qalmalıyıq. Onların yaxşı azarkeşləri var, bizim fantastik azarkeşlərimiz. Döyüş yalnız meydanda.”
OYUNUN HEKAYƏSİ: TEZ QOL, YAVAŞ ÇÖKÜŞ
Meydanın içində də gərginlik eyni idi. Sərt, sinirli, az epizodlu duel. İlk çat verən Sunderland oldu. Cəmi doqquzuncu dəqiqə. Anthony Gordon hesabı açdı və St James’ Park alışdı.
Beş əsas oyunçusundan məhrum qalan, Luke O’Nien-i mərkəz müdafiəçisi kimi oynatmağa məcbur olan qonaqlar sadə bir epizodu tam alt-üst etdilər. O’Nien cərimə meydançasında topu qəbul etdi, sadə ötürmə əvəzinə riskə girdi, pası bərbad alındı. Nick Woltemade araya girib topu qopardı, Gordon isə cinahdan qapıya doğru rəqs edərək irəlilədi. Soluna çəkildi və topu qapıya ilişdirdi.
Bu an tribunalar daha bir sel gözləyirdi. Amma sel gəlmədi. Newcastle nə oyunu öldürə bildi, nə də üstünlüyü genişləndirdi. Sunderland nəfəsini bərpa etdi, ritmini tapdı, meydanın mərkəzini kilidlədi.
Təzyiq 56-cı dəqiqədə nəticə verdi. Künc zərbəsində Aaron Ramsdale havadan gələn topa müdaxilədə çaşdı, yumruqları havada qaldı. Trai Hume topu uzaq dirəyə tərəf göndərdi, Brobbey cərimə meydançasında varlığını hiss etdirdi, top Chemsdine Talbi-nin önünə düşdü. O isə səkkiz metrdən topu qapıya sancdı.
Stadionun ovqatı bir anda dəyişdi. Ev sahiblərinin üstünlüyü yox oldu, tribunalar gərginləşdi. Sunderland topu istədiyi kimi saxlamağa, Newcastle azarkeşlərinin səbrini sınamağa başladı.
QISA SEVİNÇ, LƏĞV OLUNAN QOL, SON ZƏRBƏ
Newcastle üçün qısa bir rahatlıq anı da oldu. Malick Thiaw künc zərbəsindən sonra topu qapıya göndərdi, stadion partladı. Amma çox çəkmədi. Hakim Jacob Murphy-nin qapıçı Melker Ellborg-a qarşı qayda pozuntusunu gördü və qolu ləğv etdi. Səslər fitə, qəzəbə çevrildi.
Le Bris mərkəzi bağlamaqda ustalığını bir daha göstərdi. O, rəqiblərin mərkəzdən oyun qurmasına imkan verməyən, boşluqları sıxan planları ilə tanınır. Matçdan sonra sözləri qısa, amma ağır idi: “Böyük nailiyyətdir. Eyni ildə iki derbini qazanmaq çox şey deməkdir.”
Brobbey isə bütün oyun boyu Newcastle müdafiəçilərinin kabusuna çevrildi. Gücü, cərimə meydançasında aldığı mövqelər, davamlı təzyiqi ilə onları fiziki və psixoloji olaraq əritdi. 90-cı dəqiqədə isə son zərbəni vurdu.
Cərimə meydançasında qara-ağ formalı oyunçular bir-birinin üstünə yıxıldığı an, Brobbey topu özündə saxladı, boşluğu gördü və qapıya ilişdirdi. Sunderland azarkeşləri coşdu, Newcastle azarkeşləri tribunaları tərk etməyə başladı. Bu, sadəcə bir qol deyildi. Bu, bir mövsümün simvolik son akkordu kimi səsləndi.
İNDİ NÖVBƏ SAHİBLƏRDƏDİR
Sunderland meydanı tərk edərkən, Leazes End-in yuxarısından gələn mahnılar St James’ Park-ın tarixində daha bir acı səhifə yazdı. Qonaqlar üçün bu, qürur, dirçəliş, inam gecəsi idi. Ev sahibləri üçün isə güzgü qarşısında sərt həqiqətlərlə üz-üzə qalmaq vaxtı.
Howe tribunaya doğru alqışlamağa davam etdi. Qallowgate End-dən gələn fit səsləri altında. O, oyunçularını qorumağa, günahı öz üzərinə götürməyə hazır olduğunu bir daha göstərdi. Amma indi sual başqadır: klub sahibləri onu da qoruyacaqmı?
Ambisiyalı, səbrsiz, Avropa səhnəsini tələb edən bir mülkiyyət üçün iki derbi məğlubiyyəti, Barcelona qarşısında 7 qol buraxılan gecə və liqada dağınıq mövsüm – bəlkə də çox ağır yüklərdir.
Tyne-Wear derbisi yenə öz işini gördü. Bir tərəfi göylərə qaldırdı, digərini uçurumun kənarına gətirdi. İndi isə cavab təkcə meydanda deyil, klubun yuxarı mərtəbələrində veriləcək: Eddie Howe bu şəhərin gələcək planlarında hələ də mərkəzdə dayanır, yoxsa bu derbi onun üçün son xəbərdarlıq idi?
