Graeme Souness-dən Declan Rice-ə sərt tənqid: “Köhnə kişinin futbolu”
Arsenal-in Chelsea üzərində 2:1 hesablı qələbəsi meydanda bitdi, mübahisə isə studiyada başladı. Piers Morgan-ın “Football Uncensored” verilişində qonaq olan Graeme Souness, Declan Rice-in oyun tərzini elə hədəfə aldı ki, təriflər belə tənqidin sərtliyini yumşaltmağa yetmədi.
Müdafiəçi kimi oynayır, yarımmüdafiəçi kimi yox
Souness 105 milyon funt sterlinqə başa gələn Rice-in quruculuq fazasında çox geriyə düşməsini xırdalayaraq izah etdi. Onun fikrincə, 27 yaşlı futbolçu tez-tez mərkəz müdafiəçilərinin arasına girərək, əslində yarımmüdafiəçi yox, əlavə müdafiəçi kimi çıxış edir.
Keçmiş Liverpool kapitanı Rice-i “ölkənin ən yaxşı müdafiəçi yarımmüdafiəçisi” adlandırsa da, topu arxa xətdən təzyiqsiz şəkildə götürmək vərdişinin ümumi təsirini kəskin şəkildə azaltdığını dedi. Souness-in qənaətinə görə, Arsenal-ın dayağı Avropanın aparıcı klublarındakı elit dayaq yarımmüdafiəçilərlə eyni kateqoriyada deyil.
O, Rice-in mövqe seçimini açıq şəkildə tənqid etdi: neçə dəfə onu top ayağında sonuncu adam kimi görməyin mümkün olduğunu soruşdu, epizodları təsvir etdi – mərkəz müdafiəçiləri ilə eyni xəttdə, bəzən hətta onların arasına girərək. Və yekun: “Çox vaxt ümumiyyətlə yarımmüdafiədə oynamır”.
Köhnə kişinin fəndi, aldatma üsulu
Souness öz oyunçu karyerasına qayıdıb bu tendensiyanı “köhnə kişinin futbolu” adlandırdı. O, karyerasının ilk ev oyunlarından birində eyni şeyi etdiyini xatırladığını deyib, bu üslubu “aldatma”, “yarımmüdafiəni yaşlı adam kimi oynamaq” kimi təqdim etdi: topu təzyiqsiz al, yaxınındakı cinah müdafiəçisinə ötür, məsuliyyəti ötür.
Onun arqumenti sadədir: bu, statistik göstəricini yaxşılaşdırır, amma oyunun ürəyində – mərkəzdə – real risk və məsuliyyətdən qaçır. Souness-ə görə, Rice də çox vaxt məhz bunu edir.
Təriflə başlayan, şübhə ilə bitən qiymət
Tənqid kəskin olsa da, Souness Rice-in güclü tərəflərini də gizlətmədi. O, onu hazırda ölkənin ən yaxşı müdafiəçi yarımmüdafiəçisi adlandırdı, “təhlükəni hiss edən” oyunçu kimi təsvir etdi. Amma dərhal ardınca əsas ittiham gəldi: Rice-in bu qədər dərin oynadığı üçün oyuna yetərincə təsir etmədiyini düşünür.
Souness-in fikrincə, Rice-in “futbolu kifayət qədər deyil” – yəni topa münasibətdə, qərarvermədə və oyunun diktəsində elit səviyyəyə çatmır. Müdafiə instinkti var, amma daim arxa cərgədə qalmaqla özünü məhdudlaşdırır.
Bəlkə də, o, mərkəz müdafiəçisidir
Müzakirə getdikcə Souness daha radikal fikrə gəldi: Rice-in ümumiyyətlə klassik yarımmüdafiəçi olub-olmadığını sorğuladı. Onun ehtimalına görə, Rice üçün daha təbii mövqe mərkəz müdafiəçisi ola bilər.
O, Rice-in tez-tez topu 30 metr daşıyıb sonra kvadrat ötürmə etməsini misal çəkdi. Zərbə texnikasını, bədənini açma tərzini, topa münasibətini bəyəndiyini dedi, “bəyənməmək üçün heç nə yoxdur” sözlərini işlətdi, amma ardınca müasir futbolçuların “həssas” olduğunu, tənqidə çətin dözdüklərini vurğuladı. Onun yekunu sərt idi: Rice “tamamlanmış yarımmüdafiəçi” deyil.
Barcelona, Real, Bayern, City? Əmin deyiləm
Souness-dən Rice-in “dünya səviyyəli” statusu barədə soruşanda cavab qəti oldu. O, Rice-in Barcelona, Real Madrid, Bayern Munich və ya Man City kimi klublarda heyətə düşəcəyinə şübhə ilə yanaşdığını dedi.
Xüsusilə Man City nümunəsini çəkdi və həmin mövqedə Fernandinho ilə Rodri-ni misal göstərdi. Onların həqiqətən yarımmüdafiədə oynadığını, oyunu oradan diktə etdiyini vurğuladı. Rice barədə isə tamaşaçılara müraciət etdi: növbəti dəfə onu izləyin, necə arxa xətə düşüb, topu təzyiqsiz, qısa məsafədən, məsələn, Gabriel-dən aldığını və sonra yana ötürdüyünü qeyd etdi.
Bu, Souness-in baxışında əsas fərqdir: elit dayaq yarımmüdafiəçi oyunu mərkəzdə idarə edir, Rice isə çox vaxt “ucuz” toxunuşlarla kifayətlənir.
Dünya çempionatının yarımfinalına qədər gedən ittiham
Tənqid yalnız klub səviyyəsi ilə bitmədi. Souness, yayda Argentina ilə oynanan Dünya çempionatının yarımfinalında İngiltərənin çıxışına da toxundu. Onun fikrincə, İngiltərə 1:0 irəli keçəndən sonra nə edəcəyini bilmədi, həyəcanlandı və oyunu əldən verdi.
Bu mənzərənin məsuliyyətini isə birbaşa mərkəzə – Declan Rice və Elliot Anderson-a bağladı. Onları “mühərrik otağı”nın – mərkəz yarımmüdafiənin – oyununu qura bilməməkdə günahlandırdı. Souness iddia etdi ki, onlar komandanı oynatmaq əvəzinə geri çəkilib, sanki arxa dördlüklə “əl-ələ tutdular”.
Bu sözlər, Rice ətrafında illərdir qurulan “lider”, “dayaq”, “sabitlik” obrazına açıq çağırışdır. İndi sual budur: 105 milyon funt sterlinqlik yarımmüdafiəçi bu qədər sərt, açıq və təfərrüatlı tənqidlər fonunda oyununun tonunu dəyişəcək, yoxsa Souness-in dediyi kimi, həmişəlik arxa cərgənin adamı kimi qalacaq?
