Rabatda başlayan mübahisə artıq çoxdan futbolun sərhədlərini aşıb. Mərakeş millisinin ulduzu Hakim Ziyech-in Fələstinlə bağlı sərt mövqeyi bu dəfə birbaşa İsrailin milli təhlükəsizlik naziri Itamar Ben‑Gvirin cavabı ilə üz-üzə gəlib.
Sosial şəbəkədə başlayan gərginlik
Son qığılcım İsrail parlamentinin fələstinli məhbuslara qarşı ölüm hökmünü nəzərdə tutan yeni qanunu təsdiqləməsindən sonra alovlandı. Ziyech “Instagram” hekayəsində Knessetdə səsvermənin nəticəsini qeyd edən, sevincli şəkildə görüntülənən Ben‑Gvirin fotosunu paylaşdı və bu qərarın yenə “özünümüdafiə” kimi təqdim olunub-olunmayacağını soruşdu.
Bu, sadəcə bir futbolçunun paylaşımı deyildi. Sual açıq, ittiham isə aydın idi.
Ben‑Gvir susmadı. O, Ziyech-i “antisemit” adlandırdı, tənqidləri tamamilə rədd etdi və İsrail və region mediasının yaydığı açıqlamalarında daha da irəli gedərək xəbərdarlıq etdi: “Ziyech və digər bütün antisem itlər cəzasız qalmayacaq.”
Mübahisənin fonu: mübahisəli qanun
30 martda İsrail parlamenti – Knesset – 62‑48 səs nisbəti ilə mübahisəli qanunu qəbul etdi. Sənəd hərbi məhkəmələrdə mühakimə olunan fələstinlilər üçün əsas cəza kimi asılma yolu ilə ölüm hökmünü nəzərdə tutur.
Tənqidçilər, o cümlədən BMT-nin insan haqları idarəsi, qanunun ayrı-seçkilik xarakteri daşıdığını və hüquqi prosedurları sarsıtdığını bildirir. İnsan haqları təşkilatları bu addımı işğal altındakı ərazilərdə ədalət sisteminin daha da siyasiləşməsi kimi dəyərləndirir.
Ziyech isə bu mühitdə susmağı seçmədi.
Ziyech-in dəyişməyən xətti
32 yaşlı yarımmüdafiəçi – hazırda Wydad formasını geyinir, bundan əvvəl Ajax, Chelsea, Galatasaray və Al‑Duhail kimi klublarda çıxış edib – Fələstin məsələsində mövqeyini illərdir eyni tonla ifadə edir.
7 oktyabr 2023‑cü ildən sonra Qəzzaya qarşı başlayan, bir çox beynəlxalq qurumun “soyqırım xarakterli” adlandırdığı hərbi kampaniya fonunda Ziyech sosial şəbəkələrini güclü tribunaya çevirib. O, paylaşımlarında İsrail işğal qüvvələrinin fələstinlilərə qarşı qanlı hücumlarını qabardıb, qurbanların fotolarını və kadrlarını izləyiciləri ilə bölüşüb.
Oktyabrın ilk günlərində o, Fələstinə dəstəyini açıq şəkildə göstərən ilk mesajlarından birini paylaşdı, bu postu zülm, ədalətsizlik və informasiya manipulyasiyası haqqında sitatla müşayiət etdi. Mesaj qısa idi, amma mövqeyi birmənalı idi.
Aylar keçdi, bombardmanlar davam etdi, Qərb Sahilindən yeni zorakılıq görüntüləri yayıldı. Ziyech yenidən səhnəyə çıxdı: videolara reaksiya verdi, İsrailin addımlarını kəskin tənqid etdi, ictimai təzyiqin səngiməməli olduğunu vurğuladı. Hədəfində yalnız Tel-Əviv yox idi – o, bu vəziyyəti mümkün edən, göz yuman hökumətləri də sərt şəkildə sorğu-sual etdi.
Ben‑Gvirin kölgəli keçmişi
Nazirin Ziyech-ə yönəlmiş ağır ittihamları təkcə futbol azarkeşlərinin deyil, siyasi müşahidəçilərin də diqqətini çəkib. Səbəb yalnız istifadə etdiyi dil deyil, həm də onun şəxsi keçmişidir.
Itamar Ben‑Gvir əvvəllər ərəblərə qarşı nifrət təbliğatına görə məhkum olunub, İsraildə qadağan edilmiş radikal hərəkatla əlaqələri ilə tanınır. Bu dosye fonunda onun bu gün “antisemitizm” damğasını bu qədər asanlıqla yapışdırması daha çox sual doğurur.
Bir tərəfdə illərdir Fələstinlə həmrəylik nümayiş etdirən, meydanda olduğu qədər kənarda da emosional və açıq danışan bir futbolçu. Digər tərəfdə isə sərt xətt tərəfdarı, mübahisəli qanunların simvoluna çevrilmiş bir nazir.
Bu toqquşma hələ ki, sosial şəbəkə postları və açıqlamalar səviyyəsində qalır. Amma sual ortadadır: futbolda sözünü açıq deyən ulduzlar, siyasi güc sahiblərinin hədəfinə çevrildikcə, oyunun ən böyük səhnələri nə qədər neytral qala biləcək?
