İtaliya azarkeşlərinin dünya çempionatında İranın geri çəkilməsinə ümidləri
İtaliya millisinin 2026 dünya çempionatına yeganə yolu artıq yaşıl meydandan yox, geopolitikadan keçir. Turnirin gələn yay start götürəcəyi bir vaxtda “Azzurri”nin ümidləri İranın mümkün geri çəkilməsinə bağlanıb.
RMC Sport-un məlumatına görə, bəzi italyan azarkeşləri səssiz-səmirsiz bir ssenarini düşünməyə başlayıb: İran son anda mundialdan imtina etsə, texniki qərarla boş qalan yeri FIFA İtaliyaya verə bilərmi? Kağız üzərində romantik görünən bu ehtimal reallıqda demək olar ki, yoxdur.
Gərginlik, raket zərbəsi və şübhə altına düşən mundial
Hər şey futboldan çox kənarda baş verib. Fevralda ABŞ və mətndə “sionist qurum” kimi təqdim edilən tərəf İran ərazisinə birgə raket zərbəsi endirdi. Hücum nəticəsində İranın ali lideri Ayətullah Əli Xamenei həlak oldu.
Bu hadisə təkcə regionu deyil, İrandakı idmanın gələcəyini də alt-üst etdi. İranın idman naziri açıq şəkildə ölkəsinin “iştirak etmək gücündə olmadığını” dedi. Şübhə toxumu elə həmin anda səpildi.
ABŞ prezidenti Donald Trump isə “Truth Social” platformasında daha da irəli getdi. O, İran millisinin dünya çempionatına “xoş gəldin” deyib, eyni zamanda təhlükəsizlik səbəbilə iştirakın “uyğun olmadığını” yazdı və Tehrana mundialdan çəkilməyi tövsiyə etdi.
Tehran cavabı sərt verdi: İranın “kənarlaşdırıla bilməyəcəyini” bildirdi, hətta geri çəkilməli tərəfin ABŞ ola biləcəyini işarə etdi. Amma emosional ritorikanın arxasında daha soyuq, institusional qərar gizlənirdi.
İranın İdman Nazirliyi sonradan rəsmi bəyanat yaydı: Tehranın “düşmən” kimi təsnif etdiyi ölkələrə bütün milli komandaların və idman nümayəndə heyətlərinin səfərləri müddətsiz dayandırılır.
Bu qərar birbaşa 2026 dünya çempionatını hədəfə almır, amma hamının beynində eyni sualı doğurur: İran ABŞ-da necə oynayacaq?
FIFA-nın mövqeyi: İran meydanda qalır, İtaliya kənarda
Hazırda rəsmi tablo aydındır. İran meydanda qazandığı vəsiqəni qoruyur. Asiya zonası üzrə seçmə mərhələdən uğurla çıxan komanda hələ də turnirdə iştirak etməyə hazırlaşır.
FIFA və prezidenti Gianni Infantino üçün isə bu anda İranın kənarlaşdırılması gündəmdə deyil. İnfantino ilə İran nümayəndə heyəti arasında son danışıqlar da bunu təsdiqləyib: plan dəyişməyib, İran mundialda oynayacaq, özü də ABŞ-da.
İnfantino Türkiyədə, İran – Costa Rica yoldaşlıq görüşünün kənarında qısa, amma kəsin mesaj verdi: Asiya təmsilçisi turnirdə olacaq və “B planı” yoxdur.
İranın oyunlarını Meksikaya köçürmək ideyası da hazırda masada deyil. Beləliklə, bu gün üçün İtaliyanın mundiala “qayıdışı”nın heç bir real hüquqi və idman əsası yoxdur.
Qrup G, təqvim və partlaya biləcək “bomba”
İranın dünya çempionatındakı marşrutu artıq cızılıb. Komanda 16 iyunda Yeni Zelandiya ilə start götürməlidir. Ardınca Kaliforniyada Belçika, daha sonra isə Seattle şəhərindəki Lumen Field stadionunda Misir ilə qarşılaşma planlaşdırılıb.
Kağız üzərində hər şey aydındır. Amma geopolitik fon bu planı hər an partlaya biləcək mina kimi göstərir. İran turnirin başlamasına günlər, hətta həftələr qalmış geri çəkilmək qərarı versə, FIFA ciddi təşkilati və logistika böhranı ilə üz-üzə qalacaq.
Stadionlar, təhlükəsizlik planları, yayım hüquqları, azarkeş axını – hamısı yenidən hesablanmalıdır. Bu da qitələrarası balans məsələsini ön plana çıxarır.
Niyə İtaliya yox, başqa asiyalı?
RMC Sport-un məlumatına görə, FIFA daxilində üstünlük verilən ssenari sadədir: İran geri çəkilərsə, onun yerini yenə Asiya komandası tutmalıdır. Məntiq aydındır – qitələr üzrə kvotaların balansını qorumaq.
Reqlament FIFA-nı buna məcbur etmir, amma siyasi reallıq bunu demək olar ki, qaçılmaz edir. İtaliyanın çağırılması Avropaya əlavə yer deməkdir. Bu isə digər konfederasiyaların sərt etirazına səbəb ola bilər. Onsuz da UEFA üzvləri 55 assosiasiyadan 16 komanda ilə turnirdə ən geniş təmsilçiliyə malikdir.
Dünya çempionatında yerlərin bölgüsü təkcə idman prinsipi ilə yox, həm də siyasi və regional tarazlıqla müəyyənləşdiyi üçün FIFA bu həssas nisbəti qorumağa çalışır. Bu yanaşma İtaliyanın şanslarını minimuma endirir.
Məhz bu səbəbdən, nəzəri hesablamalarda önə çıxan namizədlərdən biri Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri göstərilir. İraqın qitələrarası pley-offda Boliviyanı 2:1 hesabı ilə məğlub edib mundiala vəsiqə qazanmasından sonra, BƏƏ mundiala düşə bilməyən asiyalılar arasında ən güclü komanda sayılır.
Bu status onu potensial olaraq İranın yerini tutmağa ən real namizədlərdən birinə çevirir.
Azarkeş xəyalları və daralan qapı
Bütün bunlara baxmayaraq, əsas düymə yenə Tehranın əlindədir. İranın daxili siyasi qərarları, təhlükəsizlik qiymətləndirmələri və FIFA ilə son danışıqlar həlledici olacaq.
Ssenarilər çoxdur, amma qapıların çoxu İtaliya üçün bağlıdır. BƏƏ kimi asiyalılar üçün isə az da olsa aralıdır.
İtalyan azarkeşləri üçün isə bu, acı reallıqdır: dördqat dünya çempionu olmaq bəzən kifayət etmir. Bəzən tribunadan yalnız bir sualı vermək qalır – bu turniri televizordan izləmək onların taleyinə neçə illik bir pauza yazacaq?
