Manchester United: Çempionlar Liqasına gedən yolun dəyəri
“Manchester United” meydanda hələ heç nə qazanmayıb, amma masanın üstündə artıq yüz milyonlarla funtluq sual dayanıb. Çempionlar Liqasına dönüş – bu mövsümün idman hədəfi olmaqdan çoxdan çıxıb, klubun maliyyə taleyini müəyyən edən xəttə çevrilib.
Cəmi bir il əvvəl Sir Jim Ratcliffe klubu iflas təhlükəsindən danışanda bu, bəzilərinə şişirdilmiş görünə bilərdi. Bu gün isə Avropasız keçən mövsümün sərt reallığı ortadadır: gəlirlər sıxılıb, manevr imkanları daralıb, xərcləmək istəyi ilə xərcləyə bilmək arasında uçurum yaranıb.
İndi isə “United” Premyer Liqada Çempionlar Liqasına vəsiqə verən yerlər uğrunda mübarizədə əlini gücləndirib. Söhbət təkcə prestijdən getmir. Söhbət, sözün əsl mənasında, klubun gələcək quruculuğunu maliyyələşdirəcək puldan gedir.
Çempionlar Liqası: Avropanın kassası
Avropada klub futbolu üçün bundan daha gəlirli turnir yoxdur. Ötən mövsüm “PSG” kuboku qaldıranda təxminən 125 milyon funt sterlinq qazandı. Təkcə liqa mərhələsində qələbələr üçün ayrılan məbləğ – təxminən hər qələbəyə 1,8 milyon funt – nə qədər böyük bazardan söhbət getdiyini göstərir.
“United in Focus”un futbol maliyyəsi üzrə eksperti Adam Williams məsələyə soyuq hesabla baxır. O, “United”in potensial paketini xırdalayanda rəqəmlər meydandakı gərginliyi xatırladan şəkildə dalğalanır.
Onun sözlərinə görə, əsas sual sadədir: “United” turnirdə nə qədər irəli gedəcək?
Burada klubun illərlə topladığı reytinq xalları işə düşür. “United”in həm beş, həm də onillik UEFA əmsalları kifayət qədər güclüdür, üstəgəl Böyük Britaniyada Çempionlar Liqası üçün ən böyük televiziya müqaviləsi qüvvədədir. Bu iki amil UEFA-nın “value pillar” adlandırdığı dəyər sütununa birbaşa təsir edir – yəni top-klublar üçün “topdan” pul paylanması daha top vurulmamışdan əvvəl müəyyən olunur.
Williams hesablayır ki, məhz bu dəyər sütunu və bütün iştirakçılara verilən sabit iştirak haqqı birlikdə “United”ə təxminən 50 milyon funt qazandıra bilər. Və bu, ən qara ssenaridir: komanda Çempionlar Liqasına düşür, liqa mərhələsində bütün oyunlarını uduzur və evə qayıdır.
Buraya “Old Trafford”da minimum dörd ev oyunu, sponsor müqavilələrində – xüsusilə Adidas ilə razılaşmada – avtomatik işə düşən bonuslar və matç gününün kommersiya gəlirləri əlavə olunanda, rəqəm, Williamsın təxmininə görə, ən azı 80 milyon funt həddinə qalxır.
80 milyon – yalnız start xətti
Bu 80 milyon funt, əslində, “United” üçün sadəcə giriş bileti kimidir. Komanda liqa mərhələsində hər qələbə üçün əlavə 1,8 milyon funt qazana bilər, mərhələlər irəlilədikcə məbləğ böyüyür, bazar payı genişlənir, UEFA-dan axan pulun həcmi artır.
Williams xatırladır: bu, yalnız dibdir. Tavan isə xeyli yuxarıdadır.
Əgər ssenari xəyali yox, ideal alınsa, yəni “United” Çempionlar Liqasını qazansa, ardınca Super Cup-a yüksəlsə və yenilənmiş Club World Cup turnirinə vəsiqə əldə etsə, klubun bu paketdən ümumi gəliri təxminən 300 milyon funt həddinə çata bilər.
Aradakı fərq nəhəngdir. Real ehtimal isə bu iki rəqəmin arasında, özü də Williamsın vurğuladığı kimi, çox böyük ehtimalla aşağı həddə daha yaxın bir yerdə dayanacaq. Amma diapazon aydındır: 80 milyondan 300 milyona qədər.
Niyə bu qədər həyati əhəmiyyət daşıyır?
Avropasız keçən bu mövsüm “United”in büdcəsində dərin iz buraxıb. Transfer bazarında sərbəst hərəkət etmək, maaş strukturunu yenidən qurmaq, yeni layihələrə başlamaq üçün klubun nəfəs almağa ehtiyacı var. Çempionlar Liqası isə bu nəfəsi verir.
Çempionlar Liqasına vəsiqə, əslində, “Old Trafford”da yeni erasının yalnız başlanğıcı ola bilər. Bu pul axını növbəti yay pəncərəsində daha cəsarətli transfer planlarına qapı açır, mövcud heyətin yenilənməsinə imkan yaradır və eyni zamanda UEFA qaydaları fonunda maliyyə dayanıqlılığını qorumağa kömək edir.
İndi sual sadə, cavabı isə olduqca bahalıdır: “Manchester United” meydanda bu qapını aça biləcəkmi, yoxsa bir il əvvəl səslənən maliyyə xəbərdarlıqları yenidən klubun üstünə kölgə salacaq?
