Premyer Liqada erkən xətləri: Hull, Chelsea, Spurs və Liverpool

Barclays xaosu içində artıq bu mövsümün kimləri yuxarı dartacağını, kimləri isə çəkib aşağı salacağını görmək olur. Bəzi klublar sistem qurur, bəziləri isə hələ də yalnız transfer siyahısına baxaraq problem həll etdiyini zənn edir.

Hull: Sadə plan, böyük sarsıntı

Hull yalnız dördüncü dəfədir ki, Premyer Liqaya yeni gələn komandalar arasında ilk iki oyunun hamısını qazananlar siyahısına düşür. Tarix isə xəbərdarlıq edir: əvvəlki üç belə haldan biri də məhz Hull idi və həmin 2016/17 mövsümündə yenə düşdülər. Yəni əlamətlər var, amma zəmanət yoxdur.

Buna baxmayaraq, bu startı az adam ciddiyə almışdı. Çoxları Hull-u artıq indidən 2007/08 mövsümünün məşhur zəif “Derby” komandası ilə müqayisə etməyə hazırlaşırdı: rekord dərəcədə zəif xal toplamaqdan birtəhər qaçan, amma yenə də müqavimətsiz şəkildə aşağı yuvarlanan komanda ssenarisi.

Hazırda isə vəziyyət tamam başqadır. Cəmi iki oyunda elə bir baza qoyulub ki, 36 tur qalmış “Tigers” sanki yarı yolu keçib. Səbəb də pafoslu deyil: struktur, intizam, komanda işi, təkrar. Sadə, amma işlək plan.

Arxada etibarlı qapıçı, beşli müdafiə xəttində üç güclü mərkəz müdafiəçisi, mərkəzdə möhkəm blok, cinahlarda genişlik və transfer pəncərəsinin sonuna qədər gəlməsi gözlənilən dinamik hücum əlavələri. Sergej Jakirovic bu kombinasiyanı birləşdirib rəqiblərə daha çox sürpriz yaşadacaq – yalnız oyunda qalmaqla, standart vəziyyətlərdə və əks-hücumlarda “oyun sındıran” anları qoparmaqla.

Chelsea: Hücum şousu, arxada suallar

Xabi Alonso-nun “biz bir qol çox vurarıq” fəlsəfəsi “Chelsea”də artıq özünü göstərir. Keçən mövsüm ərzində komanda cəmi bir dəfə iki və ya daha çox qol buraxdığı Premyer Liqa oyununda qalib gəlmişdi. Bu mövsümdə isə artıq 3:2 və 4:3 qələbələri var. Hər iki matçda da az qala özlərini uçurumun kənarına gətirən dağınıq epizodlar, sonra isə gecikmiş də olsa, ağlın başa gəlməsi.

Hücum xətti parıldayır: dəyişkən, maye, yerini tez-tez dəyişən, fərqli kombinasiya variantları ilə rəqibi yorur. Bu cür kollektiv adətən qolları təmin edir. Sual başqa yerdədir – bu komanda mövsüm boyu müdafiədə özünü toparlaya biləcəkmi?

Əsas problemlər nəzəri cəhətdən həll olunandır: Emi Martinez-in yeni müdafiə xətti ilə adaptasiyası, Romeo Lavia-nın mərkəzdə yeganə “böyük” dayaq kimi oynamamasına keçid. Zaman tələb edən proseslərdir.

Bu Chelsea bir az dörd il əvvəlki “Arsenal”ı xatırladır – hələ yolun ortasında, amma istiqaməti seçmiş komanda. Gələn həftə “Emirates”də “Arsenal”a qarşı oyun bu layihənin real vəziyyətini göstərən ilk böyük test olacaq. Son illərdə “Mikel Arteta”nın komandasına qarşı yaxşı nəticədən sonra “Chelsea”nin birdən-birə titul namizədi elan olunub sonra çökdüyü nümunələri də yadımızdadır.

Hazırkı mərhələdə ən maraqlı sual odur ki, bu komanda ilk dəfə geriyə düşəndə nə edəcək? “Fulham” və “Brighton” qarşısında əvvəlcədən yaradılan hesab “yastığı” hər dəfə olmayacaq.

James McAtee: “Forest”də daxili həll

“Nottingham Forest” yayda hücum xəttini yenidən qurarkən James McAtee ilk baxışda yalnız Anthony Elanga və Morgan Gibbs-White sonrası hücum rotasiyasının bir parçası kimi görünürdü. Amma plan daha dərin imiş.

Oliver Glasner-in yanaşması fərqlidir. O, Elliot Anderson-un gedişindən sonra klubun 116 milyon funt dəyərində yarımmüdafiəçisini bazardan deyil, öz içindən əvəzləyə biləcəyinə inanırdı: “Bəlkə də Elliot-un yerini əsas transfer hədəfi saymamalıyıq, bunu öz heyətimizdən həll edib pulu başqa mövqelərə xərcləyərik”.

McAtee üçün bu, qapının açılması demək idi. 2025-ci ildə “Manchester City”dən alınan futbolçu, əslində, Anderson-un 2026-cı ildə “Etihad”a keçidini gözləyirmiş.

İndi isə mənzərə budur: City Ground-da ikinci mövsümünün cəmi iki oyunundan sonra Glasner ona artıq 164 Premyer Liqa dəqiqəsi verib – bu, əvvəlki dörd “Forest” məşqçisinin (Nuno Espirito Santo, Ange Postecoglou, Sean Dyche və digərləri) birlikdə verdiyi vaxtdan demək olar ki, çoxdur.

McAtee-nin bir az daha dərin rolda, topa daha çox toxunduğu versiyası maraqlı eksperimentdir. Anfield-də diqqətlə baxanda, sanki Adam Wharton tipajına yaxın bir profil görmək olurdu. “Etihad” akademiyasından çıxan futbolçuya meydanın arxasında daha çox məsuliyyət vermək bəlkə də “Forest”in bu mövsüm ən ağıllı gedişlərindən biri olacaq.

Everton: Köhnə xaos geri döndü

“Everton”da payçılar, rəhbərlik, azarkeşlər – hamı yenidən bir-biri ilə ziddiyyətə qayıdıb. Qısa bir dövr var idi ki, klubun müxtəlif qrupları az da olsa eyni istiqamətə dartırdı. Bu, 40 milyon funtluq Harrison Armstrong transferinin “qurbanı” oldu.

Transfer pəncərəsinin son saatlarında izlənməsi ən maraqlı klublardan biri də məhz “Everton” olacaq. Cəmi bir neçə həftə ərzində hücum xətti Dewsbury-Hall, Ndiaye, Barry və George dördlüsündən Richarlison, Balogun və arxada Jack Grealish-in sərbəst hərəkət etdiyi bir quruluşa çevrilə bilər. Bu qədər kəskin dəyişiklik potensialı diqqət tələb edir.

Ancaq klub daxildən dağılır kimi görünsə də, David Moyes komandası yenə də nəticə qoparmağı bacarır. Mövsümün əvvəlində “Everton”un Avropa zonasına yaxın dayanması Premyer Liqanın ən köhnə və ən davamlı ənənələrindən biridir. Bu mövsüm də fərqli görünmür.

Brentford və Leeds: Sakit güc

“Brentford” – sadəcə yaxşı təşkilatlanmış komanda və çox güclü baş məşqçi. Bəzən bundan artığı lazım olmur.

“Leeds” isə son 11 oyunda cəmi bir dəfə uduzub, o da son turda artıq aşağı düşməsi rəsmiləşmiş “West Ham” səfərində, faktiki formal oyun. Onların hazırkı şüarı aydındır: qazana bilmirsənsə, heç olmasa uduzma.

Regis Le Bris isə bu mövsüm bir oyunda əvəzlikdən girən futbolçularının birbaşa qol+assist kombinasiyası ilə fərqləndiyi ilk baş məşqçi oldu. Statistikada xırda detal kimi görünür, amma ehtiyat skamyasının oyuna təsiri Premyer Liqada çox şeyi dəyişir.

Spurs: Pul xərclənir, mentalitet isə yerində sayır

Roberto De Zerbi-nin sözləri Tottenham üçün acı, amma dəqiq diaqnozdur: “Düzgün mentaliteti transfer bazarında tapa bilməzsən”. Klub tarixinin ən bahalı transfer pəncərələrindən birinə imza atmaq üzrə olan Spurs üçün bu, ciddi problemdir.

De Zerbi bunu da əlavə edir: “Qoldan sonra inamı itirdik. Reaksiya istədiyim kimi deyildi… Nəsə quranda problemlər olur, fərq ondadır ki, bu problemlərə necə reaksiya verirsən. Həll yolu başını aşağı salmaq yox, cavab verməkdir. Hələ 20 dəqiqəmiz var idi ki, bir, iki, bəlkə də üç qol vuraq”.

İtalyan mütəxəssis cəmi dörd ay əvvəl işə götürüləndə bu mentalitet məsələsini özü qabardıbsa, bu günə qədər ona daha çox yanaşma tapmalı idi. Amma fakt budur: Spurs yayda ağlasığmaz məbləğlər xərcləyib, “Newcastle”a qarşı start heyətindəki beş yeni transferdən ikisi Premyer Liqa çempionu, biri isə Serie A qalibidir.

Bu heyət mövsümə ən hazırlıqsız komanda təsiri bağışlamamalı idi. Xüsusilə də evdə, öz 92,5 milyon funtluq yarımmüdafiəçisini əllərindən aldıqları, baş məşqçisini isə cəmi bir ay əvvəl təyin etmiş “Newcastle”a qarşı.

Crystal Palace: Güc yalnız bir hissəyə çatır

Pierre Sage “Everton”a qarşı oyundan sonra açıq danışdı: komanda “bir az təslim oldu”, oyunu “bütün matç boyu saxlaya bilmədi”. İlk matçında da “birinci hissədə yaxşı oynadıq, amma ikinci hissədəki oyun normal deyil” demişdi.

İndi isə Manchester City-yə qarşı təxminən bir saat dayana bildilər, sonra sanki axşamı bitmiş hesab etdilər. Bu ritmə baxanda, gələn həftə “Fulham” üçün təxminən 75 dəqiqəlik ciddi test gözlənilir, ondan sonra Palace-ın enerjisi yenə düşəcəkmi, bunu görəcəyik.

Yay fasiləsi Premyer Liqa klubları üçün ümumilikdə çətin keçib, amma Palace bəlkə də ən çox zərbə alan komandadır: Dünya Çempionatında geniş təmsilçilik, UEFA SCR səbəbilə sıx təqvim, üstəlik, dövrün sonunu bildirən əsas futbolçuların və baş məşqçinin gedişi.

Oliver Glasner bu həftə transfer pəncərəsi bağlananda “bir pint pivə içib bunu qeyd edəcəyini” deyib. Onun varisi – və yəqin ki, ölkədəki hər baş məşqçi – eyni hissi yaşayacaq.

Liverpool: Problem hücumda deyil

2016-cı ilin yanvarında “Norwich” üzərində dramatik qələbə Liverpool-un hücum potensialını göstərdiyi qədər müdafiə çatışmazlıqlarını da çılpaq qoymuşdu. O vaxt sual belə idi: bu problemləri bir qış transferi ilə həll etmək mümkündürmü?

Cavab sonradan gəldi: yox. Klub o dövrdə səs-küylü transferdən imtina etdi, əvəzində məşq prosesi, uyğunlaşma və yayda daha sistemli quruculuq yolu seçildi. Nəticədə daha dayanıqlı, titul qazanan komanda ortaya çıxdı.

Bu dəfə vəziyyət fərqlidir, amma paralel aydındır. Bradley Barcola daha keyfiyyətli futbolçudur, bazarda da cəlbedici fürsət sayılır. Xüsusilə də Cody Gakpo-nun gedişi gündəmdədirsə. Amma o da təkbaşına meydanın hər mövqeyində görünən problemləri həll etməyəcək.

Liverpool-un qapıçı vuruşundan qol buraxması, tez atılan autdan sonra penalti ilə cəzalanması, hər iki dəfə də gözəl qurulmuş hücumlarla hesabı bərabərləşdirməsi bir şeyi göstərdi: transfer pəncərəsinin sonuna qədər xərclənəcək 123 milyon funt bəlkə də labüddür, amma

• a) hücum xəttinə yox,
• b) tək bir ulduza əsla yox.

Andoni Iraola-nın işləməsi üçün daha balanslı heyətə ehtiyac var.

Bournemouth: Eyni oyunda iki lənət

Bournemouth üçün mövsümün ilk iki turu sanki klublar üçün ən pis iki “klişe kartı”nın eyni anda çəkildiyi ssenaridir: “standart vəziyyətləri müdafiə edə bilməmək” və “qalib mövqedən xal itirmək”.

İlk iki oyunda cəmi bir xal. Hər iki matçda 83-cü və 90-cı dəqiqələrdə öndə idilər. Buraxılan üç qolun hamısını müdafiəçilər vurdu, hər iki bərabərləşdirici qol isə künc zərbəsindən gəldi. Nəticə yalnız pis deyil, həm də psixoloji cəhətdən dağıdıcıdır.

Gary O’Neil və Coventry: Premyer Liqanın sərt reallığı

Gary O’Neil üçün Old Trafford-da Ipswich ilə alınan ağır məğlubiyyət yalnız hesab baxımından deyil, başqa bir statistikaya görə də ağrılıdır: o, Frank Lampard-ın 2022-ci ilin oktyabrından bəri Premyer Liqada qalib gəldiyi yeganə baş məşqçi olaraq qalır. Bu, istənilən CV-də ağır yükdür.

Coventry isə uzun illər gözlədiyi elitaya dönüşə həm meydanda, həm də meydandan kənarda hazır görünmür. Çətin start cədvəli də işlərini asanlaşdırmayıb: əvvəlcə çempionlara səfər, sonra isə nəzəri cəhətdən ən “asan” rəqib sayılan, amma motivasiyası yüksək olan Championship play-off qalibi ilə ev oyunu.

İndi isə qarşıda “Manchester City” səfəri var. Yəni vəziyyət düzəlməzdən əvvəl daha da pisləşə bilər. Frank Lampard-ın “The Basics”dən “detallara” keçdiyini elan etməsi isə bu mənzərədə ironik görünür – çünki Premyer Liqada nə əsasları, nə də detalları yetərincə mənimsətmiş komanda təsiri bağışlayırlar.

Bu mövsümün ilk həftələri göstərir ki, tək bir böyük transfer nə Spurs-in mentalitetini, nə Liverpool-un balansını, nə də Coventry-nin struktur problemlərini xilas edəcək. Hull, Chelsea və James McAtee kimi nümunələr isə başqa həqiqəti xatırladır: bəzən ən böyük sıçrayış bahalı imzadan yox, aydın plandan, düzgün roldan və səbrdən başlayır. Bu liqada kim bu dərsi tez mənimsəyəcək?