Rayan Cherki Selhurst Park-da azadlıq dərsi verdi

Manchester City üçün əsəbləri tarıma çəkən, ilişib qalmış bir ilk hissə. Top onlardaydı, amma dişləyən yox idi. Selhurst Park tribunaları səbrlə gözləyirdi ki, City nə vaxt açar tapacaq. Cavab fasilədən sonra meydana çıxdı: Rayan Cherki.

23 yaşlı fransız yarımmüdafiəçi oyunu elə ələ aldı ki, meydança sanki onun şəxsi oyun meydançasına çevrildi. O, 82-ci dəqiqədə kənara gələnə qədər artıq hər şeyi etmişdi: qapıya üç zərbə, üç açar ötürmə, üç uğurlu driblinq, ümumilikdə 29 topdaşıma və 2,2 kilometr məsafə. Rəqəmlər quru görünə bilər, amma yaşananlar qətiyyən quru deyildi.

İlk qol: yapışqan ayaqlar, donmuş müdafiə

Crystal Palace müdafiəsi onun ilk partlayışına heç bir cavab tapa bilmədi. Epizodun başlanğıcı sadə idi: Phil Foden cərimə meydançasının kənarında Cherki-ni gördü və topu ona ötürdü. Ondan sonrası artıq rəsmdir.

Cherki topu qəbul etdi, sonra başladı rəqsə. Üç Palace futbolçusunu bir-bir yerə oturtdu, top ayaqlarına yapışmış kimi hərəkət etdi. Elə an gəldi ki, sanki tarazlığını itirir, epizod əldən gedir. Amma o, bu xaosun içindən belə zərbə üçün bucaq tapdı və Dean Henderson-u gözlənilməz, incə bir toxunuşla yaxaladı. Zərbə nə güclü idi, nə də möhtəşəm trajektoriyalı. Sadəcə ağıllı idi. Və öldürücü.

Selhurst Park dondu. City isə nəhayət ki, açarı tapmışdı.

Beş dəqiqədə mat

İkinci qolun hekayəsi bir az fərqli idi. Bu dəfə bəxt də Cherki-nin tərəfində idi. Təxminən 20 metrdən vurduğu zərbə Chris Richards-a dəyib istiqamətini dəyişdi və qapıdan keçdi. Defleksiya olmasa, bəlkə də Henderson topu çıxaracaqdı. Amma əsas məqam başqa idi: bu epizodu da Cherki özü yaratmışdı.

O, yenə özünə kifayət qədər boşluq açdı, riskə getdi və uzaqdan zərbə vurdu. Təhlükəsiz ötürmə ilə epizodu öldürmədi, məsuliyyəti üzərinə götürdü. Cəmi beş dəqiqə ərzində oyunu rəqabət səhnəsindən çıxardı. Palace üçün mat, City üçün rahat nəfəs.

“Dahidir” – Redknapp-ın böyük müqayisələri

Jamie Redknapp gördüklərinə inanmadı. Keçmiş Liverpool və İngiltərə yarımmüdafiəçisi Sky Sports efirində təriflərini gizlətmədi və Cherki-ni Premyer Liqanın iki ikonik adı ilə eyni cərgəyə qoydu.

“Rayan Cherki şah əsər çəkdi,” – Redknapp dedi. “İlk qolu inanılmaz idi. O, fərqi yaradan oyunçu idi, çünki qollar elə bir anda gəldi ki, oyunun taleyini dəyişdi. Oyuna təsiri heyrətamiz idi. O, dahidir, top ilə etdikləri sadəcə inanılmazdır. Premyer Liqada bunu edə bilən çox az oyunçu var. Məncə, Eden Hazard bunu edə bilərdi. Aşağı ağırlıq mərkəzi, sonra da topu bir şəkildə küncə ‘qaçaqmalçı’ kimi ötürməsi...”

Redknapp bununla da kifayətlənmədi və keçmiş Manchester City sehrbazını yada saldı: “[Georgi] Kinkladze-ni, başqa nəsildən olan City azarkeşləri xatırlayacaq. O, adamların yanından telefon budkasında belə keçə bilirdi, bu da çox oxşardır. Amma Cherki gözəl futbolçudur. Biz çox danışmışıq ki, o, bu komandada harada yerləşir, çünki Enzo Maresca strukturu sevir. Amma Cherki kimi biri ilə azadlığı qəbul etməlisən, onu buraxmalısan, qoy öz işini görsün.”

Bir söz daim geri qayıdır: “azadlıq”.

Guardiola-nın qəlibləri, Maresca-nın azadlığı

Pep Guardiola illərlə City-də hər şeyi nəzarət altında saxlamağa çalışdı. Topa sahib olma, mövqe oyunu, xətaların minimuma endirilməsi – onun fəlsəfəsi City-ni zirvəyə çıxardı. Amma bu sistemin bir yan təsiri də vardı: sərbəst ruhlar üçün yer daralırdı.

Cherki-nin keçən mövsüm City-də debüt ili parlaq idi, amma hiss olunurdu ki, daha artığını edə bilərdi. O, cəmi 19 Premyer Liqa oyununa start aldı, Çempionlar Liqasında isə yalnız dörd dəfə əsas heyətdə meydana çıxdı. Buna baxmayaraq, bütün turnirlərdə birlikdə 25 qol və məhsuldar ötürməlik töhfə verdi. Bu, daim rotasiya şəraitində və Guardiola-nın sərt mövqe tələbləri altında inanılmaz göstəricidir.

Guardiola ondan tələb edirdi ki, cinahda qalsın, müəyyən zonanı tərk etməsin. Vaxtından əvvəl mərkəzə qayıtsa və ya riskli driblinqlə top itirsə, bütün əvvəlcədən qurulmuş ötürmə mexanizmini pozurdu. Sunderland-ə qarşı oyunda Foden-ə qolla nəticələnən “rabona” ötürməsi buna klassik nümunə idi. Tribunalar heyran qaldı, amma Guardiola sonradan Cherki-ni məhz sadəliyə sadiq qalmadığı üçün tənbeh etdi.

“O, deyirdi: sadəlikdən öyrəndim, Lionel Messi-dən öyrəndim, sadə olanda səhv etmirəm.” Belə bir düşüncə ilə Cherki heç vaxt City-nin əsas memarı ola bilməzdi.

Maresca gəldi və hər şeyi çevirdi. İlk işi Cherki-ni mərkəzə, Erling Haaland-ın arxasına çəkmək oldu. Yeni baş məşqçi ondan sıx zonalarda sehr yaratmağı, komandanın yaradıcılıq mərkəzinə çevrilməyi tələb edir. Guardiola toxunuş sayını məhdudlaşdırmaq istəyirdisə, Maresca əksinə, ondan daha çox top istəyir.

Əlbəttə, Cherki top City-də olmayanda da işləməlidir. Palace-a qarşı oyunda Adam Wharton-u izləməkdə, onu oyundan salmaqda əla iş gördü. Amma bu ağır işin qarşılığında hücumda tam etimad alır. Son zərbə zonasına çatanda əl-ayağı bağlanmır, azad buraxılır.

Avropada yenidən dəbə minən fərdiyyət

Bu yanaşma təkcə Manchester City-yə aid deyil. Avropanın elit klublarında bir-bir fərdi istedadlar yenidən mərkəzə çəkilir. Khvicha Kvaratskhelia, Michael Olise, Lamine Yamal – hamısı oxşar mühitdə inkişaf edir.

Paris Saint-Germain-də Luis Enrique taktikanı elə qurur ki, Kvaratskhelia tez-tez birə-bir situasiyalara düşsün, sol cinahda rəqib müdafiəçiləri parçalasın. Nuno Mendes irəli şığıyanda, gürcü ulduza mərkəzə sərbəst hərəkət etmək üçün lisenziya verilir.

Bayern Munich-də Vincent Kompany, Michael Olise üçün oxşar azadlıq zonası yaradır. Barcelona-da Hansi Flick Lamine Yamal-a məkanı “öz instinkti ilə” oxumağa imkan verir, onu şaquli, sürətli sistemin sərt qəliblərinə salmır. Cherki də bu dalğanın bir hissəsidir. Onlar sübut edirlər ki, fərdiyyət yenidən dəbə qayıdır, məşqçilər tərəfindən qorunur və gücləndirilir.

Guardiola-nın nəzarətə əsaslanan futbolu Barcelona, Bayern və City-də inanılmaz dərəcədə uğurlu oldu. Amma bu, Avropada saysız-hesabsız təqlid cəhdlərinə səbəb oldu və nəticədə azad ruhlu oyunçular üçün meydan daraldı. Riskdən qaçan, mexaniki kombinasiyalara köklənmiş komandalar çoxaldı.

İndi isə külək istiqamət dəyişir.

Cherki-nin Selhurst Park-da sərgilədiyi performans bir həqiqəti yenidən xatırlatdı: futbol ən yaxşı halda sənətdir, mexaniki proses yox. Qol vurmaq üçün sistem lazımdır, amma oyuna ruh qatanlar məhz bu cür sənətkarlardır. Və onlar göstərirlər ki, şoumen olmaqla komanda oyunçusu olmaq bir-birinə zidd deyil.

Sual indi budur: bu azad ruhlar dövrü nə qədər davam edəcək – və Pep-in kölgəsindən çıxan City üçün yeni eraya çevriləcəkmi?