Amsterdam nəhəngi illərdir öyrəşdiyi zirvədən sürətlə uzaqlaşır. Son zərbə isə ötən həftə sonu evdə, dolu Johan Cruijff ArenAda gəldi: 1–2 hesablı məğlubiyyət və dördüncü yerdəki mövqenin FC Twenteyə təhvil verilməsi. VriendenLoterij Eredivisie cədvəlində silkələnmə təkcə rəqəmlərdə deyil, atmosferdə də hiss olunur – artıq söhbət sadəcə prestijdən yox, Avropa futbolunu tam itirmək təhlükəsindən gedir.
Cədvəldə sıxlıq, təqvimdə mina sahəsi
Hazırda vəziyyət hələ geri dönüşə tam qapalı deyil. Ajax 48 xalla beşincidir, cəmi iki xal irəlidə olan FC Twente isə dördüncü yeri tutur və bu pillə birbaşa Europa League üçün bilet deməkdir. Kağız üzərində fərq kiçik görünə bilər, amma qalan oyunlar Amsterdam klubunu heç də əzizləməyəcək.
İlk növbədə iki səfər: Heracles Almelo və NAC Breda. Nəticə baxımından məcburi qələbə kateqoriyasına düşən bu matçlar, real təzyiq altında oynamağı bacarmayan komandalar üçün çox vaxt tələyə çevrilir. Ajax bu mövsüm dəfələrlə göstərib ki, zəif rəqib anlayışı onun üçün artıq mövcud deyil.
Daha sonra isə təqvim kəskin şəkildə sərtləşir. Son üç tur: çempion PSV, avrokubok play-off xəttində boğuşan FC Utrecht və eyni mübarizənin içində olan sc Heerenveen. Hər üçü üçün də bu oyunlar final dəyərində olacaq. Ajax üçün də elə.
Utrecht – “kabusa” çevrilmiş rəqib
Cədvəldə doqquzuncu pillədə qərarlaşan FC Utrecht 40 xalla, 41 xala malik Sparta Rotterdamın – yəni son avrokubok play-off yerinin – düz arxasındadır. Onlar üçün hər xal qızıl dəyərindədir. Üstəlik, bu komanda Ajax üçün illərdir xoş xatirə gətirmir.
Son beş qarşılaşmada Ajax Utrecht-i cəmi bir dəfə məğlub edib. Bu statistika təkcə rəqəmlər deyil, psixoloji yükdür. Ron Jans-ın komandası formadadır: son on liqa oyununda cəmi iki məğlubiyyət və onların da hər ikisi nəhənglərə qarşı – PSV ilə 3–4, Feyenoord ilə 0–1. Yəni Utrecht, həm ritm, həm də özünəinam baxımından mövsümün ən kəskin dönəminə hazır girir.
Ajax üçün bu görüş təkcə üç xal mübarizəsi olmayacaq. Bu oyun həm də Avropa ümidlərinin nə qədər real qaldığını göstərəcək bir barometr rolunu oynayacaq.
Heerenveen kölgədən çıxır – və son turda hökm verə bilər
Utrecht kimi, sc Heerenveen də səssiz-səssiz cədvəldə yuxarıya doğru hərəkət edir. Frizlər artıq beş oyundur məğlub olmur və yeddinci pillədə, Ajax-dan cəmi dörd xal geridədirlər. Bu fərq, xüsusən də komandaların hələ üz-üzə gələcəyini nəzərə alanda, heç də təhlükəsiz sayılmır.
Mövsümün ilk yarısında Johan Cruijff ArenAda qarşılaşma 1–1 hesabı ilə başa çatmışdı. O vaxt bu, daha çox xal itkisi kimi görünürdü, indi isə həmin nəticə Heerenveen-in özünəinamına əlavə yanacaq verir. Çünki son turda oyun Abe Lenstra Stadionda olacaq və məhz orada Ajax-ın taleyi həll oluna bilər.
Heerenveen həmin gün təkcə öz play-off şansını deyil, Ajax-ın Avropa xəttini də kəsə bilər. Amsterdam klubu bu ssenarini önləmək üçün son həftələrdə indiyədək göstərmədiyi qədər xarakter nümayiş etdirməlidir.
Play-off ssenarisi və kubok paradoksu
Əgər Ajax dördüncü yeri geri qaytara bilməsə, o zaman bütün diqqət avrokubok play-offlarına yönələcək. Bu, artıq lüks deyil, məcburi yol kimi görünür. Burada isə əlavə bir faktor da ortaya çıxır – ölkə kuboku.
19 aprel bazar günü keçiriləcək finalda NEC ilə AZ üz-üzə gələcək. Qalib birbaşa Europa League vəsiqəsini əldə edəcək. Hazırda liqada altıncı yerdə olan AZ, kuboku qazanacağı təqdirdə, liqa üzrə play-offlardan yan keçəcək və bu da Avropa uğrunda mübarizədə güclü bir rəqibin həmin zolaqdan çıxması deməkdir.
Ajax üçün paradoksal vəziyyət yaranıb: son illərdə AZ ilə Şimali Hollandiya derbilərində uğur qazanmaqda çətinlik çəkən Amsterdam klubu, indi məhz Alkmaar təmsilçisinin kuboku qazanmasından dolayı dolayı yolla fayda görə bilər. Çünki bu, potensial rəqiblərin sayını və səviyyəsini dəyişdirəcək.
Ajax yeddinci ola bilərmi?
Sual artıq realdır, emosional deyil. Heerenveen cəmi dörd xal geridədir, formadadır və son turda evdə Ajax-la oynayacaq. Utrecht yüksəlir, Sparta Rotterdam son play-off yerini qorumaq üçün savaşır. Bu sıxlıqda bir-iki səhv, bir-iki zəif 90 dəqiqə Ajax-ı yeddinci pilləyə itələyə bilər. Bu isə o deməkdir ki, Amsterdam klubu liqanı Avropasız başa vura bilər.
Bir vaxtlar çempionluq üçün qurulan komanda indi hesab aparır: rəqiblərin xal itkisi, kubok finalının nəticəsi, play-off cütlüklərinin mümkün variantları. Amma bütün bu hesabların bir ortaq nöqtəsi var – Ajax öz işini görməsə, heç biri əhəmiyyət daşımayacaq.
İndi sual budur: Amsterdam klubu adının ağırlığını meydanda xala çevirə biləcək, yoxsa bu mövsümün sonunda VriendenLoterij Eredivisie cədvəli, illər sonra ilk dəfə, Ajax-sız bir Avropa xəritəsi yazacaq?
