Thomas Tuchel'in Dünya Kuboku Sırasında İngiltərə Düşüncələri
Thomas Tuchel bu Dünya Kubokunda İngiltərənin qumarbazı idi. Çox az adamın seçəcəyi bir heyət. Meksikoya qarşı divara söykənmiş halda qazanılan qələbə. Morgan Rogers-i sadəcə “məşqçinin içindən gələn hissə” güvənərək start heyətinə atmaq.
Amma sonda bir yeganə risk, görünür, İngiltərəyə dünya çempionatının finalını başa-baş uduzdurdu.
Səhnə tarix yazmaq üçün hazır idi. İlk cümlə artıq yazılmışdı: Anthony Gordon, Rogers-in cinahdan göndərdiyi krosdan sonra hesabı açdı. Tuchel-in növbəti intuisiya zərbəsi işə düşmüş kimi görünürdü.
Sonra isə yeddi dəqiqəlik kabus gəldi.
Qərarı dəyişən dəyişiklik
Həqiqi dönüm nöqtəsi 71-ci dəqiqədə gəldi.
Ezri Konsa meydana daxil olur, İngiltərə isə Argentina kimi mövcud dünya çempionuna qarşı son 20 dəqiqəni beş müdafiəçi ilə keçirməyə qərar verir. İndi buna baxmaq asandır, amma Gordon-un nömrəsi qalxan kimi bu dəyişiklik sual doğururdu.
Son 30 ildə İngiltərə uduzduğu 13 pley-off oyunundan yeddisində hesabı açıb. Bu əsrdə dünya çempionatının yarımfinalında önə keçib finala çıxa bilməyən yeganə komandadır – və bunu artıq iki dəfə yaşayıblar.
Ona görə də Gordon-un qolundan sonrakı on beş dəqiqəlik tablo çox tanış dərəcədə məyusedici idi: topa sahibolma – cəmi 17 faiz. Rəqib meydançasında – doqquz toxunuş. Bu tablo Tuchel-i Konsa gedişinə sövq etdi.
Soyuqluq artıq bədənə işləyirdi, amma Nico Gonzalez-in baş zərbəsindən başqa Argentina hələ də Jordan Pickford-u ciddi sınağa çəkməmişdi.
Konsa-nın 72-ci dəqiqədə meydana girişi və beşli arxaya keçid İngiltərənin onsuz da əsəbi olan müdafiəsini daha da sıxdı, üstəlik, komandanın ən birbaşa çıxış yolunu – Gordon-u – əlindən aldı.
Rogers indi nəzəri olaraq Harry Kane-in arxasında, Jude Bellingham-la yanaşı oynayırdı, amma yeni sxemə keçiddən Martinez-in qalib qoluna qədər olan müddətdə cəmi bir dəfə topa toxuna bildi.
Həmin 21 dəqiqədə İngiltərənin topa sahibolması 7,2 faizə düşdü.
Rəqib meydançasında səkkiz toxunuş. Qapı qarşısına bircə kros belə yoxdur.
Tuchel yəqin ki, sevimli 3-4-3-ünə qayıdıb Djed Spence və Reece James-i cinah müdafiəçisi kimi irəli atmaq istəyirdi. Kağız üzərində plan belə idi.
Reallıqda isə James və Spence oyunun qalan hissəsində birlikdə Argentina yarımmeydanında topa cəmi bir dəfə toxundular.
İrəliyə kifayət qədər oyunçu çıxarmadan, İngiltərə topu sadəcə olaraq meydandakı ən böyük ulduza – Messi-yə – təhvil verdi. O da top almaq üçün yanıb-tutuşurdu.
Konsa oyuna daxil olduqdan sonra Argentina dalğa-dalğa hücumlara başladı. İngiltərə topu saxlamaq üçün əl-ayağa düşdü. Top onlarda olanda belə Konsa heç bir dəfə topu komandasına geri qazandırmadı, əvəzində beş dəfə itirdi.
Tuchel-in donduğu an
Tuchel karyerası boyu çox vaxt dəyişikliklərinin işə yaramadığını görən kimi yenidən riskə gedib oyunu çevirməyi bacaran məşqçi kimi tanınıb.
Bu dəfə isə texniki zonada o da futbolçuları qədər donmuş görünürdü. Hücumçulara, yaradıcılıq gətirə biləcək alternativlərə üz tutmaq əvəzinə, oyuna Dan Burn və Nico O'Reilly gəldi. Dalğa artıq istiqamətini dəyişmirdi, amma ssenari də cırılıb atılmadı.
Bəlkə də Meksikoya qarşı on nəfərlə qazanılan qələbə ona əlavə cəsarət verdi. Amma bu, belə rəqibə qarşı sadəlövh yanaşma idi.
Meksika nə edəcəyini açıq göstərmişdi: ard-arda qapı qarşısına kroslar, hava mübarizələri, ikinci toplar. Amma pas futbolu üzərində qurulan, Messi kimi oyun qurucusuna sahib bir komanda heç vaxt bu üsula sığınmayacaqdı. O da bunu sübut etdi – Argentina-nın hər iki qolunda ötürmə verən məhz Messi oldu.
Tuchel İngiltərəni “növbəti mərhələyə” qaldırmaq üçün gətirilmişdi. Gareth Southgate dönəmində İngiltərə özündən zəifləri adətən udur, favorit olmadığı oyunlarda isə ilişib qalırdı. Bu mənzərə, ən azı bu turnirdə, dəyişmədi.
Xatırlamaq asan olmayacaq, amma vaxt keçdikcə o alovlu fasilə çıxışını, Xorvatiyaya qarşı verdiyi cəsarətli hücum qərarlarını, Azteca-da vaxtında edilən bir müdafiə dəyişikliklərini yada salacaqlar. Hamısı birgə ümid yaratmışdı ki, Tuchel-in oyun içi idarəçiliyi Southgate-in çatışmayan son parçasını tamamlayacaq.
Ola bilər ki, bu, Euro 2028-də gerçəyə çevrilsin. Tuchel iki illik yeni müqaviləsini sona qədər yerinə yetirəcəyinə söz verib.
Amma indi acı bir ironiya var: onu və İngiltərəni qarşıdakı iki il boyu izləyəcək xatirə məhz o bir addım artıq risk, vəd etdiyi hücumkar futboldan geri dönüş və yenidən müdafiə-öncəli instinktlərə sığınma olacaq. Bu dəfə zərf atıldı, amma masa İngiltərənin deyil, Argentina-nın xeyrinə yazdı. İndi sual budur: növbəti dəfə o masaya oturanda, Tuchel yenə eyni kartları oynayacaqmı?
