Rumıniya futbolunun əfsanəvi simalarından biri, həm meydanda, həm də kənarda kuboklara öyrəşmiş Mircea Lucescu 80 yaşında vəfat edib.
Onun ölümünü çərşənbə axşamı Buxarest Universitet Təcili Yardım Xəstəxanası rəsmən təsdiqləyib. Məlumata görə, o, cümə günü səhər saatlarında ürək tutmasından sonra xəstəxanaya yerləşdirilmişdi. Bir neçə günlük həyat uğrunda mübarizədən sonra Rumıniya futbolunun böyük ustası bu döyüşü uduzdu.
Xəstəxananın yaydığı açıqlamada təkcə tibbi faktlar yox, bütöv bir futbol nəslinin hissləri əks olunurdu: Mircea Lucescu-nun Rumıniya futbolunun ən uğurlu oyunçularından və məşqçilərindən biri olduğu, 1984-cü ildə Rumıniya yığmasını ilk dəfə Avropa çempionatına aparan adam kimi tarixə düşdüyü vurğulanırdı. Bir cümlə isə hər şeyi öz yerinə qoyurdu: “Bütöv nəsillər onun obrazı ilə böyüdü, onu milli simvol kimi ürəklərində daşıdı.”
Bu sözlər təsadüfi deyil. Lucescu-nun karyerası təkcə qazanılmış titullarla ölçülmür. O, Rumıniya futbolunun kollektiv yaddaşına çevrilmiş fiqurdur.
Kapitanlıqdan milli simvola
O, əvvəlcə meydanda sözünü dedi. Rumıniya millisinin kapitanı kimi 1970-ci ildə dünya çempionatında komandanın önündə dayandı. O illərin Rumıniyası üçün bu, təkcə idman hadisəsi deyildi, beynəlxalq səhnədə görünmək, özünü göstərmək imkanı idi. Lucescu həmin komandanın səsi, ritmi, xarakteri idi.
Sonra isə kənara keçdi və oradan oyunu dəyişməyə başladı. Onun məşqçi karyerası coğrafiya kitabı kimi idi: Avropanın müxtəlif guşələrində çalışdı, fərqli ölkələrdə komandalar qurdu, çempionluqlar qazandı. Hara gedirdisə, ardınca intizam, struktur və meydanda ağıllı futbol qoyurdu.
Rumıniya üçünsə o, hər zaman bir az başqa cür idi. Milli komandanı Avropa çempionatına aparan ilk məşqçi kimi ölkədəki statusu sadəcə uğurlu mütəxəssis çərçivəsini çoxdan aşmışdı. Onun adı Rumıniya futbolunun dönüş nöqtələri ilə birgə çəkilirdi.
38 ildən sonra qayıdış
Elə buna görə, 38 illik fasilədən sonra yenidən milli komandanın sükanı arxasına keçməsi təsadüfi görünmürdü. O, geri döndü ki, Rumıniyanı dünya çempionatına aparsın, bir daha böyük səhnəyə qaytarsın.
Bu dəfə ssenari sərt oldu. Komanda pley-offda Türkiyəyə uduzdu və mundial şansı əldən çıxdı. Üç gün sonra isə artıq başqa bir xəbər gəldi: Lucescu məşq prosesində özünü pis hiss etdi və bir neçə gün sonra vəzifəsindən getdi. O, ötən cümə axşamı, səhhəti imkan vermədiyi üçün ikinci dəfə çalışdırdığı milli komandanın baş məşqçi postundan istefa verdi.
Bu, onun milli komanda ilə son rəsmi addımı oldu.
Uzanan kölgə
Lucescu-nun məşqçi karyerası illərlə deyil, onilliklərlə ölçülürdü. Rumıniya millisində, Avropa klublarında keçirdiyi illər boyu o, hər zaman meydanda nə baş verdiyini bir neçə hərəkət qabaq görən adam təsiri bağışlayırdı. Komandalarını intellektual futbolla tanıtdı, nəticə qazanmağı vərdişə çevirdi.
Rəqəmlər, kuboklar, statistikalar – hamısı arxivlərdə qalacaq. Bu gün Rumıniyada isə daha çox başqa şeydən danışılır: stadion tribunalarında böyüyən uşaqların divarına asdığı şəkildən, televizor qarşısında onun komandalarını izləyən nəsillərdən, “Mircea Lucescu” adının ölkənin futbol lüğətində xüsusi yer tutmasından.
O, Rumıniya yığmasını Avropa çempionatına aparan ilk məşqçi kimi tarixə düşdü, dünya çempionatında kapitan kimi komandaya başçılıq etdi, Avropanın müxtəlif guşələrində çempionluqlar qazandı. İndi isə onun adı başqa bir cərgəyə – futbolun böyük ustadları sırasına yazılır.
Sual indi başqa cür səslənir: Rumıniya futbolu Mircea Lucescu-nun qoyub getdiyi mirası necə daşıyacaq?
